Na een recente hackingaanval kunnen vijftien gemeenten in Oost-Vlaanderen en zes gemeenten in Vlaams-Brabant voortaan rekenen op een nieuw en robuust back-upsysteem. Het initiatief werd uitgewerkt in nauwe samenwerking met de provinciebesturen en moet voorkomen dat hackers de informaticasystemen van lokale besturen dagenlang of zelfs wekenlang kunnen platleggen. Zo blijft de essentiële dienstverlening aan de burger ook in crisissituaties verzekerd.
Structureel stappenplan voor meer cyberweerbaarheid.
Het project gaat verder dan louter technische ingrepen. Er werd een uitgebreid stappenplan opgesteld dat gemeenten moet helpen om zich beter te wapenen tegen cyberaanvallen. Vanaf januari wordt dit plan per gemeente op maat aangepast en stapsgewijs geïmplementeerd. De uitrol gebeurt in de Oost-Vlaamse gemeenten Assenede, Denderleeuw, Eeklo, Erpe-Mere, Hamme, Herzele, Lebbeke, Lochristi, Maldegem, Oudenaarde, Ronse, Temse, Wichelen, Zelzate en Zwalm. In Vlaams-Brabant nemen Bertem, Glabbeek, Haacht, Keerbergen, Scherpenheuvel-Zichem en Steenokkerzeel deel.
Volgens gedeputeerde Joke Schauvliege (CD&V) wil de provincie hiermee nadrukkelijk haar rol opnemen als ondersteunende partner van de lokale besturen. “Als provincie Oost-Vlaanderen willen wij ten dienste staan van de lokale besturen. In het noodplan leggen we vast wat er precies moet gebeuren wanneer hackers van buitenaf toeslaan,” klinkt het.
Back-ups als cruciale pijler.
De kern van het plan is de installatie van een veilig en onafhankelijk back-upsysteem van de gemeentelijke servers. Dat moet ervoor zorgen dat bij een cyberaanval snel kan worden overgeschakeld naar een alternatieve werkwijze. “Het kan niet de bedoeling zijn dat systemen wekenlang platliggen,” benadrukt Schauvliege. “Dankzij de back-up kan de dienstverlening gebeuren via een andere weg, want zelfs bij een aanval moeten burgers nog steeds dringende attesten, paspoorten of rijbewijzen kunnen aanvragen.”
Voor inwoners betekent dit een belangrijke geruststelling. Ook in uitzonderlijke omstandigheden blijft de basisdienstverlening beschikbaar, wat de impact van een cyberincident aanzienlijk verkleint.
Duidelijke communicatie naar inwoners.
Naast de technische beveiliging besteedt het plan ook aandacht aan communicatie. Bij een incident moeten inwoners snel en duidelijk geïnformeerd worden over wat er aan de hand is en hoe de dienstverlening tijdelijk georganiseerd wordt. “Inwoners moeten bij een incident via kanalen zoals WhatsApp of meldingen direct weten waar ze aan toe zijn,” verduidelijkt Schauvliege. Transparante en snelle communicatie moet onzekerheid en frustratie bij burgers voorkomen.
Pioniersrol met blik op Europa.
Met dit initiatief profileren Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant zich als pioniers op het vlak van digitale weerbaarheid bij lokale besturen. De provincies rekenen daarbij ook op Europese steun om het project verder te versterken en uit te breiden. Of het systeem in de toekomst ook in andere Vlaamse gemeenten wordt uitgerold, zal vooral afhangen van de bereidheid en ondersteuning van het ministerie van Binnenlands Bestuur.
Eén zaak is alvast duidelijk: in een tijd waarin cyberdreiging steeds reëler wordt, zetten de betrokken provincies en gemeenten een belangrijke stap om de continuïteit van de lokale dienstverlening te beschermen en het vertrouwen van de burger te vrijwaren.
