De Meiboomweg in Erpe blijft behouden en wordt binnenkort bovendien hersteld. Dat nieuws kwam er nadat eerder aandacht werd gevraagd voor het belang van de historische wandel- en fietsverbinding. Volgens Walter Cornelis van de Mileuraad Erpe-Mere toont het dossier tegelijk aan hoe belangrijk het is om in de regio voldoende ruimte te behouden voor groen, water en zachte mobiliteit.
Cornelis blikt daarbij terug op een artikel dat eind november 2025 verscheen over de toekomst van de Meiboomweg. Mede dankzij de aandacht voor de problematiek bleef de verbinding behouden. De Technische Dienst van Erpe-Mere zal de wandel- en fietsweg bovendien herstellen.
Voor Cornelis is dat belangrijk in het licht van de klimaatverandering. “We zijn intussen oktober en zoals geweten kenden we verschillende hittegolven tijdens de voorbije zomers”, stelt hij. “Een oversterfte van vrijwel 3.000 mensen en een meer dan verdubbeling aan sterftes onder landbouwdieren kan niet ongemerkt blijven, zeker wanneer klimatologen beweren dat dergelijke situaties zich in de komende jaren kunnen herhalen.”
De federale overheid meldde donderdag inderdaad dat de hittegolven van de zomer van 2026 gepaard gingen met een oversterfte van bijna 3.000 mensen, op basis van cijfers van Sciensano. (Ook de Vlaamse Milieumaatschappij waarschuwt dat het aantal hittegolfdagen in de toekomst verder kan toenemen en wijst onder meer op verharding als factor die warmte overdag opslaat en ’s nachts opnieuw afgeeft.
Vlaanderen steeds meer verhard
Volgens Cornelis moet daarom ook lokaal worden gekeken naar de manier waarop openbare ruimte wordt ingericht. Vlaanderen behoort met een verhardingsgraad van 15,7 procent tot de sterk verharde regio’s van Europa. In 2024 was 213.650 hectare van Vlaanderen verhard. Dat aandeel steeg sinds 2013 van 14,2 naar 15,7 procent.
“Wat de Denderstreek betreft, zijn de cijfers voor 2024 veelzeggend”, zegt Cornelis. Hij verwijst naar een verhardingsgraad van 24,9 procent voor Aalst, 23,1 procent voor Dendermonde en 19 procent voor Erpe-Mere.
De officiële Vlaamse cijfers bevestigen alvast het algemene beeld dat verharding een belangrijke ruimtelijke en klimatologische uitdaging vormt. Verharding vermindert de mogelijkheid van de bodem om regenwater op te nemen en kan daardoor bijdragen aan een versnelde waterafvoer en een groter risico op wateroverlast. Ook het aanvullen van grondwatervoorraden wordt bemoeilijkt.
“We moeten niet alles opbreken”
Cornelis benadrukt dat hij niet pleit voor het massaal afbreken van woningen, gebouwen of straten. Volgens hem zijn er vooral mogelijkheden in de inrichting van bestaande openbare ruimtes.
“Het is evident onmogelijk om gebouwen, woningen en straten op te breken. Maar er bestaan enkele honderden openbare pleinen, pleintjes en parkings rond kerktorens, sportpleinen en gemeentelijke administratieve centra die vandaag een multiplicator zijn van hitte omdat ze gebetonneerd of geasfalteerd zijn.”
Volgens Cornelis kan een andere materiaalkeuze een merkbaar verschil maken. Hij voerde tijdens een recente hitteperiode zelf een eenvoudige vergelijking uit tussen twee pleinen. Op een door de zon beschenen plein met betondallen mat hij naar eigen zeggen een temperatuur van 40 graden Celsius. Op een vergelijkbaar plein waar kunststof grasdallen waren aangelegd, mat hij 29 graden.
Die metingen zijn een lokale observatie en geen wetenschappelijke vergelijking onder gecontroleerde omstandigheden. Ze sluiten wel aan bij de bredere vaststelling van de VMM dat sterk verharde oppervlakken warmte opslaan en bijdragen aan hittestress.
Ook water krijgt minder ruimte
Naast hitte wijst Cornelis op een tweede probleem: water. “In de Denderstreek hebben we jaarlijks bovendien wel ergens te kampen met overstromingen die mede door verharding worden veroorzaakt omdat pleinen en parkings niet-waterdoorlatend zijn, met alle gevolgen ook voor het grondwater.”
De Vlaamse overheid bevestigt dat verharde oppervlakken de infiltratie van regenwater beperken. Daardoor stroomt water sneller af en kan de waterbalans worden verstoord.
Daarbij wordt steeds vaker gekeken naar ontharding en waterdoorlatende inrichting. De Vlaamse overheid beschouwt het vermijden van bijkomende verharding en het ontharden van bestaande oppervlakken als belangrijke onderdelen van een klimaatbestendige ruimtelijke ontwikkeling.
751 parkings geteld
Cornelis ging zelf op onderzoek in een gemeente van de Denderstreek. “Ik ben onlangs de mij bekende pleinen en de erop aanwezige parkings gaan tellen. Het resultaat was 751 parkings met betondallen. En dat is nog een onderschatting, want niet alle pleinen werden bezocht.”
Voor Cornelis toont die telling volgens hem aan dat er op lokaal niveau heel wat mogelijkheden bestaan om de openbare ruimte anders in te richten. Parkings en pleinen kunnen volgens hem gedeeltelijk worden onthard, vergroend of ingericht met materialen die water beter laten infiltreren.
Daarmee wil hij ook het debat over de Meiboomweg breder trekken. De verbinding in Erpe is niet alleen een wandel- en fietsweg die behouden blijft, maar staat volgens hem symbool voor de vraag hoe gemeenten omgaan met de schaarse open ruimte.
“Elke vierkante meter die we groen en waterdoorlatend kunnen houden, kan bijdragen aan een leefbaardere omgeving”, klinkt het.
