De stad Zottegem heeft een toekomstplan uitgewerkt voor de twaalf kerken op haar grondgebied. Daarmee wil het stadsbestuur duidelijkheid scheppen over de rol die de kerkgebouwen de komende jaren zullen spelen. In het nieuwe plan blijven uiteindelijk nog drie kerken volledig behouden voor eucharistievieringen, terwijl voor de overige kerken wordt ingezet op herbestemming of nevenbestemming.
Tijdens een informatiebijeenkomst in de Sint-Andreaskerk gaf schepen van Kerkfabrieken Leen Goossens (CD&V) toelichting bij de krijtlijnen van het plan. Volgens haar is het de bedoeling om een evenwicht te vinden tussen het bewaren van religieus erfgoed en het inspelen op de veranderende maatschappelijke noden.
In de toekomst zullen drie kerken fungeren als volwaardige eucharistische centra: de dekenale kerk in het centrum van Zottegem, de kerk van Velzeke en de kerk van Erwetegem. Op die manier blijft er zowel in het noorden, het centrum als het zuiden van de stad telkens een volledig functionerende kerk behouden voor liturgische vieringen.
“Zo garanderen we dat inwoners uit alle delen van Zottegem toegang blijven hebben tot kwalitatieve eucharistievieringen,” verduidelijkte schepen Goossens. “De centrumkerk en de kerk van Velzeke ondergaan momenteel al renovatiewerken zodat vieringen in optimale omstandigheden kunnen plaatsvinden.”
Voor de negen andere kerken kiest de stad voor alternatieve invullingen. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen volledige herbestemming en nevenbestemming. Bij een volledige herbestemming verdwijnt de religieuze functie volledig en krijgt het gebouw een nieuwe maatschappelijke rol. Bij een nevenbestemming blijft de kerk haar religieuze functie behouden, maar wordt die gecombineerd met andere activiteiten. “Dat betekent niet dat kerken sluiten of verdwijnen,” benadrukte Goossens. “Integendeel, het is een verhaal van bewaren door te vernieuwen.”
De kerk van Oombergen is momenteel het verst gevorderd in dat traject. Daar wordt niet alleen werk gemaakt van de renovatie van dak en gevel, maar ook van een grondige aanpassing van het interieur. De bedoeling is om van de kerk een multifunctionele ontmoetingsplek te maken waar de lokale gemeenschap samen kan komen voor diverse activiteiten.
Voor de kerk van Bevegem zijn de mogelijkheden nog niet definitief vastgelegd. Een eerder geopperd idee om de kerk om te vormen tot een theaterkerk werd inmiddels verlaten. De stad onderzoekt nu het concept van een zogenaamde depotkerk, waarbij het gebouw gebruikt kan worden voor opslag en bewaring van erfgoed of andere materialen.
De Sint-Andreaskerk in Strijpen geldt volgens de stad als een voorbeeld van een geslaagde nevenbestemming. De kerk behoudt haar religieuze functie, maar biedt tegelijk ruimte voor ontmoetingen, concerten, tentoonstellingen en andere culturele activiteiten. Ook voor Elene wordt gekeken naar een gelijkaardig model. Daar loopt momenteel overleg om de kerk een bijkomende rol te geven als ontmoetingsruimte voor het dorp, zonder het religieuze karakter volledig los te laten.
Voor de kerken van Godveerdegem, Sint-Goriks-Oudenhove, Sint-Maria-Oudenhove, Leeuwergem en Grotenberge zijn voorlopig nog geen definitieve keuzes gemaakt. De stad wil de komende jaren samen met het centraal kerkbestuur, de kerkfabrieken en de lokale gemeenschappen bekijken welke invulling voor elk gebouw het meest haalbaar, duurzaam en zinvol is.
Met dit kerkenplan wil Zottegem niet alleen anticiperen op de dalende kerkbeleving, maar ook voorkomen dat waardevolle gebouwen leeg komen te staan of in verval raken. Door te kiezen voor renovatie, multifunctioneel gebruik en participatie van de lokale gemeenschap hoopt de stad haar religieus erfgoed op een toekomstgerichte manier veilig te stellen.
