Schepen Ruben De Gusseme: ‘Wat gebeurde’ in Gijzenzele/Kwatrecht moet blijvend verteld worden, de herinnering moet levend blijven’

Tijdens de herdenking van de Slag om Gijzenzele citeerde schepen van Erfgoed Ruben De Gusseme nog eens het beklijvende en aangrijpende verhaal van zijn  grootmoeder Annaïs Heyndrickx, die vorig jaar op 98 – jarige leeftijd overleed. Ze geldt als één van de laatste ooggetuigen van de gevechten op en rond de Ginstberg. Met haar verdween een stem die nog kon zeggen: ‘Ik heb het gezien’. Een stem die nog wist hoe de aarde beefde, hoe huizen brandden, hoe angst rook, hoe jonge mensen hier geleden hebben’. ‘Het toont ons de rauwe realiteit dat er weldra geen levende getuigen meer zijn die ons uit eigen herinnering kunnen vertellen over deze periode.

Net daarom zijn herdenkingen zo belangrijk. Wat hier gebeurde moet blijvend verteld worden, zodat de herinnering aan hen die het ultieme offer gaven levendig blijft’, speechte schepen Ruben De Gusseme, die een grote interesse heeft in lokale geschiedenis en werk maakt van oorlogsmonumenten, begraafplaatsen,…Wat gebeurde er in en rond Gijzenzele, anno 1940? Het Zesde Linie wordt naar Bruggenhoofd Gent gestuurd. Na drie opeenvolgende nachtmarsen komen ze op 19 mei 1940 rond zonsopgang aan in Gijzenzele.

Sterk uitgedund, uitgeput, uitgehongerd, maar allerminst gebroken. De soldaten beginnen koortsachtig hun stellingen uit te bouwen. Er zijn geen antitankversperringen, veel te weinig zware wapens. Het Zesde Linie heeft wel één grote troef: bevelhebber kolonel stafbrevethouder Henri Godeau. Hij hielp mee met het ontwerp en de bouw van Bruggenhoofd Gent. Onder zijn leiding wordt een formidabele verdediging uitgebouwd. 20 mei: de hel barst los. De voorposten in Oosterzele worden snel overrompeld. Onder dekking van vlammenwerpers nadert de Duitse infanterie Gijzenzele. Ook langs de steenweg naar Landskouter probeert men door te breken. De bunkers van het Weerstandsnest Betsberg openen het vuur, de vijand wordt teruggedreven.

Gijzenzele en Weerstandsnest Betsberg incasseren drie dagen lang zware bombardementen van artillerie en Stuka- duikbommenwerpers. Vliegtuigen met hun typische sirenes zaaien terreur, angst, vernieling en dood. Bunkers worden verschillende keren veroverd en heroverd. De gevechten zijn hevig, maar de Linie houdt stand. Vanuit de Meerstraat volgt een tweede aanval op de Betsberg. Het fort, gesteund door het 2 de artillerie opgesteld in Lemberge, antwoordt genadeloos.

Weerstandsnest Betsberg is niet in te nemen. In de nacht van 22 en 23 mei 1940 trekt het Belgisch Leger zich terug op de Leiestelling. Het Bruggenhoofd Gent wordt op bevel en in het schijnsel van een brandend Gijzenzele opgegeven. Er is die nacht niemand om de brandende huizen te blussen. Het dorp blijft verwoest achter. Het Bruggenhoofd Gent bewees zijn waarde. Het Duitse leger leed zware verliezen, meer dan 1000 soldaten konden niet meer ingezet worden.

Herdenken is immers niet alleen achteromkijken. Herdenken is ook doorgeven. Kinderen jullie zijn de vertegenwoordigers van jullie scholen, verenigingen, generatie. Elk van jullie is verantwoordelijk voor zijn op haar eigen keuzes. Wees daarom steeds kritisch, laat niemand in jullie plaats denken. Laat haat nooit gemakkelijker worden dan verdraagzaamheid. Kom moedig op voor de zwakkeren, wanneer je onrecht ziet, en respecteer diegenen die anders denken en zijn. Vertel voort wat jullie hier vandaag beleefd hebben. Hoe hard de jongens van het Zesde Linie hier vochten voor onze vrede, vrijheid en welvaart. ‘Met de glimlach’ lieten zij hun leven, hun heden en hun toekomst achter op Oosterzeeelse bodem. Daarom zullen wij hen blijven herdenken, daarvoor blijven wij hen diep dankbaar’, besloot schepen Ruben De Gusseme zijn beklijvende en aandachtig beluisterde speech. (MVDV)