Het Landschapspark Vlaamse Ardennen lanceert een vernieuwende gidsenopleiding die deelnemers onderdompelt in het unieke landschappelijke verhaal van de Vlaamse Ardennen. De meerdaagse cursus is het resultaat van een uitzonderlijke samenwerking tussen natuur- en landbouworganisaties en wil toekomstige landschapsgidsen de nodige kennis meegeven om bezoekers een volledig beeld te schetsen van het gebied. Daarbij staan niet alleen natuur en biodiversiteit centraal, maar ook de cruciale rol die landbouw al eeuwenlang speelt in de vormgeving van het landschap.
Met deze baanbrekende opleiding willen de initiatiefnemers vooral het wederzijdse begrip tussen landbouw en natuur versterken. Door de verhalen achter het landschap te vertellen, hopen ze bezoekers te laten ontdekken hoe beide sectoren elkaar niet uitsluiten, maar elkaar net kunnen aanvullen en versterken.
Breed gedragen samenwerking
Het initiatief ontstond vanuit een samenwerking tussen het Landschapspark Vlaamse Ardennen en Natuurpunt Natuuracademie. Van bij de start werden ook verschillende landbouworganisaties betrokken, zodat de opleiding een evenwichtig en breed gedragen verhaal kon brengen.
Voor het landbouwluik werd via een aanbesteding het Nationaal Agrarisch Centrum (NAC) aangesteld als auteur. Het natuurgedeelte wordt gecoördineerd door Natuurpunt. Daarnaast leverde een uitgebreide schrijf- en klankbordgroep inhoudelijke feedback en werd ook gewerkt aan een verwevend gedeelte waarin natuur en landbouw samen worden bekeken.
Die actieve werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van Boerenbond, de lokale afdelingen van Boerenbond, het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), Natuurpunt, Natuurpunt Natuuracademie, BoerenNatuur en Landschapspark Vlaamse Ardennen. Ook BioForum en het Vlaams Agrarisch Centrum (VAC) spraken hun expliciete steun uit voor het initiatief.
De samenwerking werd bovendien officieel bekrachtigd met een engagementsverklaring waarin alle partners zich engageren om de verbindende geest van de opleiding uit te dragen.
“Het landschap begrijpen begint bij het verhaal erachter”
Ook Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns spreekt zijn steun uit voor het project. Volgens hem vormt kennis de sleutel tot meer wederzijds respect tussen landbouw en natuur. “Wie het landschap wil begrijpen, moet ook het verhaal erachter kennen. Dankzij deze gidsenopleiding ontdekken bezoekers hoe landbouw en natuur samen onze Vlaamse Ardennen hebben gevormd en er vandaag elke dag mee vorm aan geven. Door die kennis te delen, groeit het wederzijds begrip en bouwen we bruggen tussen mensen en sectoren. Zo tonen we dat landbouw en natuur geen tegenpolen hoeven te zijn, maar elkaar net kunnen versterken.”
Volgens de minister sluit de opleiding perfect aan bij de ambitie om zowel natuurbehoud als een duurzame landbouw een plaats te geven binnen het waardevolle landschap van de Vlaamse Ardennen.
Drie pijlers vormen de basis
De opleiding wordt opgebouwd rond drie grote inhoudelijke blokken: landbouw, natuur en de verweving tussen beide.
Elke lesdag combineert drie uur theoretische vorming met een excursie in het landschap. De lessen zullen ongeveer om de twee weken plaatsvinden tussen november en juni, zodat deelnemers het landschap doorheen de verschillende seizoenen kunnen beleven.
Verwevingsbegeleider landbouw, natuur en landschap Ineke Maes licht de aanpak toe. “De opleiding bestaat inhoudelijk uit drie grote blokken: landbouw, natuur en de verweving tussen landbouw en natuur. In deze cursus creëren we een plek waar deze thema’s elkaar kunnen ontmoeten. Ook hun gemeenschappelijke belangen worden geduid.”
Door theorie en terreinbezoeken met elkaar te combineren, krijgen de deelnemers niet alleen kennis mee, maar leren ze ook de concrete invloed van landbouw en natuurbeheer in het landschap herkennen.
Dialoog staat centraal
Coördinator Lieven De Stoppeleire kijkt uit naar de eerste opleidingsreeks. Volgens hem wordt de inhoud bewust afgestemd op het ritme van de seizoenen. “De thema’s worden behandeld naargelang wat op welk moment opportuun is en wat te zien is in het landschap in welk seizoen.”
Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan uitwisseling tussen de deelnemers. “Onderling gesprek en dialoog tussen de diverse deelnemers wordt gestimuleerd. In totaal zullen maximaal 25 personen kunnen deelnemen. Er wordt geselecteerd op personen die met grote zekerheid gidsbeurten zullen geven en de inhoud van de cursus – maar vooral de verbindende geest ervan – zullen uitdragen naar bezoekers van onze prachtige Vlaamse Ardennen.”
Ambitie om bezoekers anders naar het landschap te laten kijken
Volgens voorzitter Ignace Michaux van het Landschapspark Vlaamse Ardennen is er vandaag nog te weinig kennis over de manier waarop het landschap tot stand is gekomen en welke rol landbouw en natuur daarin spelen.
“We hopen op een ruime interesse, want de bedoeling is dat landschapsgidsen deze kennis meenemen tijdens gidsbeurten in de Vlaamse Ardennen. Bij veel bezoekers is nog te weinig kennis aanwezig over het landschap en de sectoren die het vormgeven. Ons opzet is dus uitdagend, maar ik ben ervan overtuigd dat deze cursus een verschil kan betekenen.”
De initiatiefnemers hopen dan ook dat de toekomstige landschapsgidsen niet alleen feiten en informatie zullen doorgeven, maar ook het verbindende verhaal achter het landschap zullen vertellen. Zo willen ze bezoekers laten ervaren dat de Vlaamse Ardennen het resultaat zijn van eeuwenlange samenwerking tussen mens en natuur.
Met deze vernieuwende opleiding kiest het Landschapspark Vlaamse Ardennen bewust voor dialoog, samenwerking en kennisdeling. Door landbouw en natuur niet als tegenpolen, maar als complementaire krachten te benaderen, wil het park bijdragen aan meer begrip voor het unieke landschap van de Vlaamse Ardennen én voor de mensen die het elke dag mee vormgeven.
