Met 25 stemmen voor en 13 tegen heeft de Aalsterse gemeenteraad dinsdagavond het meerjarenplan van de stad goedgekeurd. De meerderheidspartijen N-VA, Voor Aalst en cd&v, samen met onafhankelijk raadslid Griet Diaz, stemden voor. Vooruit, Vlaams Belang, Groen en PVDA stemden tegen. De stemming volgde op een lang, scherp en bij momenten bijzonder beeldrijk debat, waarin het driedaags overleg van het stadsbestuur in Oostende uitgroeide tot hét symbool van de politieke breuklijn in Aalst.
“Ze zaten dagen op zee om te bespreken wie en wat ze overboord gingen gooien,” klonk het bij Vooruit. Burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) hield voet bij stuk: “Wij willen het schip niet laten zinken. Maar we gaan ook investeren.”
Van beleidsaankondiging tot politieke rollercoaster.
De discussie over het meerjarenplan sleept al weken aan en kreeg een eerste kantelpunt op 21 oktober, toen het stadsbestuur aankondigde te willen onderzoeken hoe een aantal stedelijke diensten – scholen, woonzorgcentra, kinderdagverblijven en de dienst Ondersteund Zelfstandig Wonen – mogelijk aan derden kunnen worden toevertrouwd. Tegelijk kondigde de meerderheid ambitieuze investeringen aan, onder meer in een evenementenhal, een nieuw politiehuis en een heraanleg van de Grote Markt.
Sindsdien volgde wie de Aalsterse politiek op de voet volgt een ware rollercoaster, met als voorlopig hoogtepunt de onthulling dat het zogenaamde ‘besparingsconclaaf’ van het stadsbestuur plaatsvond in een viersterrenhotel in Oostende. Dat gegeven zou tijdens de gemeenteraad herhaaldelijk worden aangehaald door de oppositie.
Opvallend is dat het stadsbestuur voorlopig nog geen definitieve beslissingen neemt over concrete besparingen. Pas tegen de zomer zullen onderwijzers, kinderbegeleiders en andere zorgverstrekkers weten of hun toekomst bij de stad Aalst ligt. In het huidige meerjarenplan staat enkel dat het budget voor personeel doorheen de jaren gelijk blijft, wat volgens de oppositie onvermijdelijk zal leiden tot afvloeiingen.
Vooruit: “Dit meerjarenplan is fake news”
Vooruit-gemeenteraadslid Ann Van de Steen beet de spits af met zware woorden. “Dit meerjarenplan is een soort van fake news,” stelde ze. “De financiën blijken nu in evenwicht. Waarom moet dan aangekondigd worden dat er zo zwaar bespaard wordt op personeel? Die vier diensten zijn voor jullie een kostenpost, een lastenpost. Jullie spreken van financiële noodzaak, maar er zijn geen cijfers. Nergens zien we dat onderbouwd.”
Van de Steen greep terug naar het overleg in Oostende en gebruikte uitgesproken maritieme beeldspraak.
“Het schepencollege ging op de Mercator, op jacht naar de grootste vis, de hardste besparing. Ze zaten twee dagen op zee om te zien wie er moet sneuvelen. Elke schepen wil pronken: de ene vis is groter dan de andere, de ene besparing nog kouder dan de andere.”
Volgens Vooruit is het beleid verworden tot een interne competitie. “Het is een wedstrijd geworden: welke schepen kan het meest afpakken. Er is geen geld, de kassa is leeg, dus wordt er geleend. Er is nu al 90 miljoen euro schuld en daar komt nog eens 170 miljoen euro aan nieuwe leningen bij. Extra gewicht aan boord. Tegelijk gooien jullie belangrijke diensten overboord. Elke schepen krijgt zijn trofee, terwijl de echte prijs wordt betaald door de Aalstenaars.”
Ze viseerde daarbij expliciet de investeringen van de burgemeester. “De burgemeester krijgt zijn prestigeproject, zijn politiehuis, zijn paleis. Alsof veiligheid iets te maken heeft met een prestigeproject. Hij houdt zijn paleis omhoog als een trofee, terwijl de stad wordt uitgekleed. Net in moeilijke tijden zie je wie kiest voor mensen en wie voor stenen.”
Volgens Vooruit zijn net de geviseerde diensten essentieel. “Woonzorgcentra, kinderdagverblijven, scholen en de dienst Ondersteund Zelfstandig Wonen zijn geen bijzaken. Ze zijn de kern van een warme stad. Geen lastpost, maar de kern van het sociaal beleid. Net daar wordt gevist. Dit is een ideologische keuze en ze is onomkeerbaar.”
Vlaams Belang: “Vagheid en bewuste onduidelijkheid”
Ook Robin Gouwy (Vlaams Belang) uitte scherpe kritiek. “Het meerjarenplan van Aalst blinkt uit in vaagheid,” zei hij. “De personeelskosten worden bevroren, dus zal er veel personeel afvloeien. Vier diensten zullen met zekerheid verdwijnen.”
Volgens Vlaams Belang houdt de meerderheid bewust informatie achter. “De nota van het kerntakendebat krijgen we niet. Niet omdat jullie die niet kunnen geven, maar omdat jullie die niet willen geven.”
Gouwy stelde ook de investeringsprioriteiten in vraag. “De stad geeft vijf miljoen euro uit voor de Grote Markt, terwijl voor ons de prioriteit elders ligt. Vlaams Belang is al lang voorstander van een politiepost aan het station, maar veiligheid is geen vastgoedproject. Aalst heeft meer agenten nodig op het terrein, overdag, ’s avonds en ’s nachts.”
PVDA: “Geschreven in een luxehotel, ver van de leefwereld”
Alexander Van Ransbeeck (PVDA) legde de nadruk op de sociale impact en de symboliek van het Oostendse overleg. “Niet alles kan gratis zijn, schrijft het stadsbestuur, maar dit meerjarenplan is wel geschreven in een luxehotel, ver weg van de leefwereld van de Aalstenaars.”
Volgens PVDA dreigt een zware afbouw van de publieke dienstverlening. “Wij willen geen monsterbesparingen op onze stadsdiensten. Ook in de deelgemeenten wordt de publieke dienstverlening verder afgebouwd. Jullie zeggen dat jullie investeren om tegemoet te komen aan de noden van de Aalstenaars, maar in werkelijkheid komen jullie vooral tegemoet aan superrijke vastgoedontwikkelaars. Op de kap van het personeel van de stadsdiensten.”
Groen: “Van Londen aan de Dender naar Hollywood”
Ingmar Baeyens (Groen) gaf het debat een ironische toets en lanceerde een nieuwe bijnaam voor de stad. “Vroeger was Aalst het Londen aan de Dender, met het circulatieplan waren we het Kopenhagen aan de Dender, en nu zijn we het Hollywood aan de Dender. We worden allemaal regisseur.”
Hij verwees daarmee naar de ambitie van het stadsbestuur om te evolueren van uitvoerder naar regisseur, onder meer in onderwijs en zorg. “Ik zou dat kerntakendebat graag eens voeren in de gemeenteraad. Dat is nochtans altijd de mening van de meerderheid.”
Baeyens miste vooral samenhang en visie. “De voorbije jaren maakte de stad plannen voor nieuwe scholen. Is de besparing op onderwijs dan een ingeving van het moment? Over hoe de stad de grootste crisis van de nabije toekomst – de wooncrisis – wil aanpakken, lezen we niets.”
Zijn besluit was duidelijk: “Laat de Grote Markt voor wat ze is, ik vind het prima zo. Wij geloven niet in een politiepost aan het station. Onze indruk is dat jullie laat in gang zijn geschoten met de opmaak van dit meerjarenplan.”
Burgemeester D’Haese: “Geen belastingverhogingen, wel keuzes”
Burgemeester Christoph D’Haese (N-VA) reageerde scherp op de oppositie. “Als we meneer Van Ransbeeck van PVDA laten doen, dan betaalt de Aalstenaar straks 100% belastingen,” zei hij.
Hij probeerde het meerjarenplan te herleiden tot enkele kerncijfers. “De stad Aalst staat voor gigantische uitdagingen. Jaarlijks komt er 18 miljoen euro minder binnen. Dit stadsbestuur is geen club van beroepsvissers, maar een collegiaal orgaan waar iedereen een antwoord wil vinden op deze realiteit.”
Over de communicatie rond de plannen gaf hij toe dat het beter kon. “We zijn misschien iets te ambitieus geweest. Niemand is onfeilbaar. Er was niets fout mee, maar het was wat overmoedig. We hadden moeten stoppen bij de besparingen en niet meteen moeten springen naar de investeringen.”
Toch verdedigde hij die investeringen nadrukkelijk. “Die 100 miljoen euro gaan naar projecten met een duidelijke meerwaarde: een politiepost aan het station – dat is een politieke keuze –, een nieuw politiehuis, een evenementenhal, de Pupillensite, Denderdal, de restauratie van het belfort en de opstart van de Health & Care Valley.”
Belastingverhogingen zijn volgens de burgemeester uitgesloten. “We houden de aanvullende personenbelasting op 7,5%. Ook de 944 opcentiemen op de onroerende voorheffing verhogen we niet.”
Tot slot ging hij in op de kritiek dat de stad enkel in stenen investeert. “Wij zijn een zorgstad en we gaan dat ook blijven. Eén op vier tewerkgestelden blijft actief in de zorg. We bouwen een nieuwe brandweerkazerne en doen bijkomende aanwervingen bij de brandweer. Is dat geen investering in mensen?”
Met een prikkelende slotzin besloot hij zijn repliek: “Wij willen het schip niet laten zinken. Moest ik de oppositie op een schip steken en de zee in sturen, ik weet niet of jullie zouden terugkeren.”
Goedkeuring, maar geen einde van het debat.
Na uren discussie werd het meerjarenplan goedgekeurd door de meerderheid van N-VA, Voor Aalst en cd&v, samen met Griet Diaz. De oppositie stemde eensgezind tegen.
De politieke breuklijn is daarmee duidelijk. Voor de meerderheid is het meerjarenplan een noodzakelijke koers in financieel moeilijke tijden, zonder belastingsverhogingen en mét gerichte investeringen. Voor de oppositie is het een ideologisch document dat de kern van de publieke dienstverlening aantast en onzekerheid creëert bij personeel en gebruikers.
Dat het debat hiermee niet afgesloten is, staat vast. Tegen de zomer, wanneer duidelijk wordt welke diensten effectief verdwijnen, hervormd of uitbesteed worden, zal de discussie over de toekomst van Aalst opnieuw hoog oplaaien.
