De eeuwenoude reuzenommegang Katuit in Dendermonde krijgt dit jaar een bijzonder feestelijk karakter. Op donderdag 28 augustus 2025 viert de stad immers de twintigste verjaardag van haar erkenning als immaterieel cultureel erfgoed door UNESCO. Om die mijlpaal in de verf te zetten, zullen verschillende gastgroepen uit heel België – die eveneens over een UNESCO-erkenning beschikken – mee opstappen in de kleurrijke stoet.
Erfgoed dat verbindt.
Op 25 november 2005 werd het Dendermondse reuzenerfgoed, met inbegrip van de beroemde gildereuzen Mars, Goliath en Indiaan, samen met het Ros Beiaard en de Katuit-ommegang officieel opgenomen op de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid van UNESCO. De erkenning was een bekroning voor de eeuwenlange traditie en de levende volkscultuur van de stad.
“Twintig jaar later willen we niet alleen vieren, maar ook verbinden”, zegt schepen van Cultuur Patrick Segers. “Daarom nodigen we andere erfgoedgemeenschappen uit om samen met ons de waarde van deze tradities in de kijker te zetten.”
Een indrukwekkende stoet.
Naast de iconische Dendermondse reuzen zullen dit jaar ook de garnalenvissers te paard uit Oostduinkerke deelnemen aan de ommegang. Deze vissers, uniek in de wereld en al sinds 2013 erkend door UNESCO, zijn het levende bewijs van de Vlaamse vakmanschapstradities.
Ook het jachthoornkorps uit Brasschaat, dat traditie en muziek combineert in een ceremoniële context, voegt zich bij de feeststoet. Verder maken de Mechelse en Brusselse reuzen – net als de Dendermondse reuzen deel van het bredere Belgische reuzenpatrimonium – hun opwachting. Het wordt een visueel spektakel waarbij folklore, geschiedenis en gemeenschap samenkomen in één groot feest.
Aalst treedt toe tot de vriendschap.
Een opvallende gast is ongetwijfeld de groep Gilles uit Aalst. Hoewel Aalst in 2022 zijn UNESCO-erkenning verloor, blijft de carnavalscultuur er springlevend. “Ze zijn hun erkenning kwijtgespeeld”, zegt Segers, “maar in Dendermonde beschouwen we hen als trouwe vrienden. We zijn blij dat ze deze keer meestappen. Want uiteindelijk gaat het om de beleving, het erfgoed leeft in de mensen, niet enkel in erkenningen.”
De aanwezigheid van de Gilles uit Aalst is symbolisch en toont dat rivaliteit – hoe historisch ook – ook plaats kan maken voor wederzijds respect binnen de context van gedeeld erfgoed.
Katuit: een levendige traditie sinds de 14e eeuw.
De Katuit vindt haar oorsprong in een religieuze processie ter ere van de wijding van de Onze-Lieve-Vrouwekerk, en gaat minstens terug tot het einde van de 14e eeuw. De naam zou verwijzen naar het middeleeuwse “katknuppelen”, een wreed volksgebruik dat later werd verbannen. Wat bleef, was de jaarlijkse afsluiter van de zomerkermis: een optocht vol pracht en praal, met praalwagens, muziekgroepen en zowat 1.000 figuranten in historische klederdracht.
Vandaag is Katuit een levendig volksfeest dat traditie, identiteit en verbondenheid in zich draagt. En dat maakt net deel uit van wat UNESCO destijds bekroonde: een erfgoed dat niet stilstaat, maar leeft.
Praktisch.
De ommegang vertrekt op donderdag 28 augustus 2025 rond 20 uur aan de Grote Markt van Dendermonde en trekt zoals steeds door de binnenstad. De reuzen zullen begeleid worden door vendelzwaaiers, fakkeldragers, muzikanten en de vele gastgroepen. De avond eindigt traditiegetrouw met een groots vuurwerk en een feest op de markt.
Meer dan een stoet, is Katuit 2025 een eerbetoon aan twintig jaar internationale waardering én een ode aan de mensen die dit erfgoed elke dag opnieuw vormgeven.
