Op de feestdag van Sint-Livinus, donderdag 12 november, stond Sint-Lievens-Houtem opnieuw helemaal in het teken van zijn eeuwenoude jaarmarkt. De derde en laatste dag van Houtem Jaarmarkt bracht honderden marktkramers naar het centrum, waar bezoekers konden kuieren langs meer dan 300 kraampjes. Naast de vertrouwde handelsmarkt kregen ook landbouw, kleinvee en pluimvee ruime aandacht. Straatanimatie, muzikale optredens en een stevig feestconcert zorgden voor een feestelijke afsluiter van een traditie die al meer dan zeven eeuwen deel uitmaakt van het Houtemse leven.
Een jaarmarkt geworteld in eeuwenoude traditie
12 november is voor Sint-Lievens-Houtem veel meer dan zomaar een datum op de kalender. De gemeente viert dan de feestdag van de Heilige Livinus, beter bekend als Sint-Lieven. Deze Ierse missionaris en bisschop neemt een bijzondere plaats in binnen de lokale geschiedenis en de religieuze traditie van de streek.
Volgens de overlevering werd Livinus omstreeks 580 in Ierland geboren. Hij trok als missionaris naar onze gewesten en zou op 12 november 657 in Sint-Lievens-Houtem zijn gestorven. Rond zijn leven en dood ontstonden verschillende legenden. Een van de bekendste verhalen vertelt dat hij in Sint-Lievens-Esse werd onthoofd, maar vervolgens met zijn hoofd in de handen richting Sint-Lievens-Houtem wandelde.
Livinus groeide uit tot een belangrijke patroonheilige, niet alleen voor Sint-Lievens-Houtem, maar ook voor Gent en verschillende omliggende parochies. Zijn naam leeft tot vandaag voort in de plaatselijke tradities en vormt de historische aanleiding voor de jaarlijkse winterjaarmarkt.
Dat evenement is inmiddels uitgegroeid tot een begrip ver buiten de gemeentegrenzen. Al meer dan 700 jaar brengt de jaarmarkt mensen samen rond handel, landbouw, dieren en volksvermaak. Een traditie die ondanks veranderende tijden haar aantrekkingskracht blijft behouden.
Meer dan 300 marktkramen vullen het centrum
De derde dag van de jaarmarkt is traditioneel het moment waarop de grote kraampjesmarkt de hoofdrol opeist. Vanaf 8 uur veranderden het Marktplein en de omliggende straten opnieuw in één uitgestrekte handelszone. Meer dan 300 marktkramers boden er hun waren aan en zorgden voor een bijzonder gevarieerd aanbod.
Van kleding en warme winteraccessoires tot lederwaren, juwelen, speelgoed en huisdecoratie: bezoekers vonden er zowat alles. Ook liefhebbers van streekproducten en ambachtelijke specialiteiten kwamen aan hun trekken, met onder meer kazen en tal van lokale lekkernijen.
De typische jaarmarktsfeer was al van ver herkenbaar. De geur van versgebakken wafels, braadworsten en pretzels hing tussen de kraampjes, terwijl bezoekers onderweg genoten van een koffie of een andere versnapering. Marktkramers probeerden met hun koopwaar de aandacht te trekken en gingen enthousiast het gesprek aan met voorbijgangers.
Het publiek bestond uit een bonte mengeling van gezinnen, toeristen, vaste jaarmarktbezoekers en nieuwsgierigen. Voor sommigen was het een gerichte winkeluitstap, anderen maakten vooral tijd om de volledige marktzone te verkennen. De kraampjesmarkt blijft geopend tot 17 uur en vormde voor heel wat bezoekers opnieuw een vaste afspraak op de feestdag van Sint-Livinus.
Dierenmarkt blijft belangrijk, maar roept vragen op
Hoewel de handelsmarkt een groot deel van het centrum innam, bleef ook de traditionele dierenmarkt een essentieel onderdeel van Houtem Jaarmarkt. Op het Marktplein stonden paarden en runderen opnieuw in de belangstelling. Toch was er een opvallende vaststelling: een groot deel van de aangevoerde dieren was tegen donderdag al verdwenen.
Volgens de vaststellingen was ongeveer 80 procent van de dieren niet langer aanwezig. Dat gebeurde ondanks het feit dat het gemeentebestuur uitdrukkelijk had aangedrongen op een voldoende lange aanwezigheid van het vee.
Het geldende reglement bepaalt dat veehandelaars minstens 50 procent van hun dieren moeten laten staan, zodat bezoekers ook tijdens het verdere verloop van de jaarmarkt nog voldoende dieren kunnen bewonderen. Aan die afspraak werd evenwel nauwelijks of geen gevolg gegeven.
De situatie roept vragen op over de manier waarop de dierenmarkt haar aantrekkelijkheid kan behouden. Net de aanwezigheid van paarden en runderen maakt immers deel uit van het historische karakter van Houtem Jaarmarkt. Voor het gemeentebestuur en de organisatie blijft het dan ook een aandachtspunt om de oorspronkelijke landbouwtraditie voldoende ruimte te blijven geven.
Landbouwvoertuigen en kleinvee krijgen extra aandacht
Ook in de Edgard Tinelstraat konden bezoekers hun hart ophalen. Daar vindt tot 17 uur de landbouwvoertuigenmarkt plaats, waar uiteenlopende machines, werktuigen en materialen uit de agrarische sector werden voorgesteld.
Een bijkomende blikvanger was de vernieuwde invulling van de Doelstraat. De organisatie wil de historische band tussen Houtem Jaarmarkt en de landbouwsector opnieuw sterker zichtbaar maken en gaf daarom kleinvee en pluimvee een prominentere plaats. Bezoekers konden er kennismaken met verschillende rassen geiten en schapen. Daarnaast waren ook pluimvee, konijnen en cavia’s van de partij. Vooral voor gezinnen met kinderen en liefhebbers van dieren vormde de vernieuwde zone een interessante halte.
Voor de uitwerking werd samengewerkt met de Vlaamse Hobbyfokkers van Geiten en Schapen (VHGS). Het programma omvatte onder meer geitenkeuringen en demonstraties wolspinnen. Ook aan de jongste bezoekers werd gedacht met aangepaste kinderanimatie. Wie even wilde pauzeren, kon terecht aan de bar of bij een van de aanwezige foodtrucks. Door deze nieuwe invulling kreeg de Doelstraat opnieuw een herkenbaar eigen karakter binnen het geheel van de jaarmarkt.
Met de uitbreiding wil Houtem Jaarmarkt niet alleen een gevarieerd programma aanbieden, maar ook de oorspronkelijke betekenis van het evenement als ontmoetingsplaats voor landbouwers, fokkers, handelaars en dierenliefhebbers onderstrepen.
Minder bezoekers dan op 11 november
Ondanks het uitgebreide aanbod viel het op dat de belangstelling op 12 november minder groot was dan tijdens de voorgaande dag. Vooral in vergelijking met woensdag 11 november, toen de paardenkeuring en het avondspektakel bijzonder veel volk naar Sint-Lievens-Houtem lokten, was het rustiger in de straten. Het aangenamere weer in de loop van donderdag zorgde wel voor gunstige omstandigheden om de markt te bezoeken. Toch bleef de grote toestroom van kijklustigen uit.
Ook bij verschillende marktkramers was die vaststelling merkbaar. De belangstelling voor hun standen was er wel, maar het aantal effectieve aankopen viel niet altijd mee. Sommige handelaars omschreven de dag als een markt waarop bezoekers vooral kwamen rondkijken. “Er wordt meer gekeken dan gekocht”, was een opmerking die bij verschillende standhouders te horen viel. Volgens hen is die evolutie de voorbije jaren duidelijker geworden. De traditionele dierenmarkt en de grote publieksactiviteiten op 11 november lijken steeds meer bezoekers naar de tweede dag van het evenement te trekken.
Toch was de rustigere sfeer niet noodzakelijk een nadeel. Er was voldoende ruimte om langs de kramen te wandelen, producten te bekijken en op een ontspannen manier van het aanbod te genieten. Van de typische drukte en het gedrum was nauwelijks sprake. Vooral de horecazaken en de eet- en drankstanden mochten niet klagen. Cafés liepen goed vol en ook de terrassen op en rond het Marktplein bleven een groot deel van de dag druk bezocht. Voor veel bezoekers hoort een hapje en een drankje immers evenzeer bij de jaarmarkt als het ontdekken van de vele kraampjes.
Mobiele artiesten zorgen voor verrassingen
Naast het handelsaanbod en de dierenactiviteiten was er ook heel wat ruimte voor entertainment. Nog tot 16 uur trekken verschillende mobiele artiesten door de marktstraten en zorgen ze op onverwachte momenten voor verrassingen.
De Bubble Battle Mobiel viel meteen op door zijn roze scooter. De artiesten maakten van de straat een ludiek speelterrein en daagden voorbijgangers uit om hun vaardigheden met kauwgom- en zeepbellen te demonstreren. De interactieve aanpak zorgde voor grappige situaties en heel wat plezier bij jong en oud. Ook Gaston en Gaspar van Cirk Mobiel brachten een vleugje circusmagie naar het centrum. Met hun combinatie van evenwichtskunsten, technische vaardigheden en klassieke circusacts wisten ze de aandacht van het publiek vast te houden. Hun voorstelling verwees naar het traditionele circus, maar kreeg tegelijk een verrassende eigentijdse invulling.
Een derde opvallende verschijning was Grandiosa. Met een lengte van maar liefst vier meter stak deze bijzondere artiest letterlijk boven de bezoekers uit. Samen met zijn kleine cicerone bracht hij een theatrale act waarin humor, circus en spanning elkaar afwisselden. Zijn opvallende retro-uitstraling maakte hem tot een graag geziene verschijning in de drukker bezochte delen van de markt.
Publiek bepaalt de muziek bij Live Jukebox Duo
Vanaf 14 uur verschoof de aandacht ook naar de muzikale animatie. Accordeonist Rein De Vos en contrabassist Herman Derycke brachten met hun Live Jukebox Duo een bijzonder interactief muziekconcept. In plaats van een vooraf vastgelegde playlist kregen de aanwezigen zelf inspraak in het repertoire. Bezoekers konden hun favoriete nummers kiezen uit een uitgebreide verzameling liedjes. Vlaamse klassiekers, bekende Nederlandstalige meezingers en populaire nummers in het Engels en Frans kwamen zo aan bod.
De combinatie van accordeon en contrabas zorgde voor een herkenbare, warme klank die uitstekend aansloot bij het volkse karakter van de jaarmarkt. De spiegeltent veranderde daardoor in een gezellige ontmoetingsplaats waar muziek en samenzang centraal stonden. Wie zijn favoriete liedje herkende, hoefde niet lang aangemoedigd te worden om mee te zingen. Het publiek bepaalde mee de muzikale richting en maakte zo zelf deel uit van het optreden.
Habaja zorgt voor uitbundige muzikale finale
Voor de afsluiting van Houtem Jaarmarkt 2026 wordt nog een stevige portie muzikale energie in petto gehouden. De band Habaja neemt de feestelijke slotakte voor zijn rekening en belooft het publiek een bijzonder uitbundig optreden. De groep presenteert een muzikaal concept waarbij zestig bekende nummers in zestig minuten worden gebracht. Nederlandstalige hits en Vlaamse klassiekers krijgen daarbij een eigenzinnige bewerking, met stevige gitaren en een flinke dosis rockinvloeden.
Habaja omschrijft zijn stijl als een combinatie van Nedergrunge, schlagerrock en polonaisepunk. Het is een opvallende mengeling van genres die vooral één doel heeft: het publiek aan het dansen en meezingen krijgen. Met nummers die iedereen kent, maar in een stevigere uitvoering, wilde de band van de slotavond een groot volksfeest maken. Het motto van Habaja, ’t mag wat meer zijn!, sloot dan ook perfect aan bij de uitbundige sfeer waarmee de driedaagse werd afgesloten.
Een traditie die blijft voortleven
Met de grote kraampjesmarkt, de dierenactiviteiten, de landbouwvoertuigen, het vernieuwde aanbod kleinvee en pluimvee en een uitgebreid animatieprogramma kreeg de laatste dag van Houtem Jaarmarkt opnieuw een veelzijdige invulling.
De bezoekersaantallen lagen misschien lager dan op 11 november en niet iedere marktkramer kon op een even succesvolle verkoopdag terugblikken. Toch bleef de typische Houtemse gezelligheid overeind. De combinatie van handel, landbouw, ontmoeting, muziek en volksvermaak blijft immers de kracht van dit evenement.
Op 12 november werd niet alleen de feestdag van Sint-Livinus gevierd, maar ook opnieuw een stukje levend erfgoed in ere gehouden. Meer dan zeven eeuwen na het ontstaan blijft Houtem Jaarmarkt een bijzondere afspraak voor Sint-Lievens-Houtem en de ruime regio. De uitdaging voor de toekomst bestaat erin die rijke geschiedenis te bewaren en tegelijk voldoende vernieuwing te brengen om ook volgende generaties warm te maken voor deze eeuwenoude traditie.
