De burgerbeweging DOK trekt opnieuw aan de alarmbel over de manier waarop burgerparticipatie in Geraardsbergen vandaag georganiseerd wordt. Volgens de beweging zijn verschillende adviesraden, anderhalf jaar na de start van de huidige bestuursperiode, nog altijd niet opnieuw samengesteld. Daardoor blijven belangrijke overlegplatformen stil liggen, terwijl er volgens DOK net nood is aan een open dialoog tussen inwoners en het stadsbestuur.
Vooral het uitblijven van de erfgoedcommissie en de BOA-stuurgroep – die zich bezighoudt met de organisatie van de buitenschoolse opvang – baart de burgerbeweging zorgen. Woordvoerster Marleen Francq spreekt van een structureel probleem waarbij burgers onvoldoende betrokken worden bij het beleid.
“Er is al bijna vijf jaar geen platform meer”
Volgens DOK is de toestand van de erfgoedcommissie exemplarisch voor het gebrek aan participatie. De laatste vergadering van de commissie vond plaats op 4 oktober 2021. Sindsdien bleef het opvallend stil.
“Wie de verslagen van de adviesraden online raadpleegt, merkt meteen dat er nauwelijks recente informatie beschikbaar is”, zegt woordvoerster Marleen Francq. “Erfgoed, toch het DNA van de stad en van de Geraardsbergenaars, wordt nog steeds stiefmoederlijk behandeld. De laatste bijeenkomst van de erfgoedcommissie dateert van oktober 2021. Dat begrijpen we echt niet. Al bijna vijf jaar is er geen platform meer, zelfs niet de minste vorm van communicatie.”
Volgens DOK is dat bijzonder jammer voor een stad met een rijk historisch verleden. De beweging vindt dat erfgoedbeleid niet zonder structureel overleg met vrijwilligers, verenigingen en experten kan worden uitgebouwd.
Adviesraden blijven uit ondanks externe consultant
De burgerbeweging wijst erop dat het stadsbestuur een externe consultant aanstelde om de bestaande adviesraden grondig te hervormen. De bedoeling was om de werking van de raden, die grotendeels steunen op vrijwillige inzet van inwoners, te moderniseren en efficiënter te maken.
Maar volgens DOK blijft het resultaat voorlopig uit. “Anderhalf jaar na de start van deze bestuursperiode zijn verschillende adviesraden nog steeds niet samengesteld. Dat roept ernstige vragen op over de aanpak van het lokaal bestuur”, klinkt het.
Voor de burgerbeweging is het onbegrijpelijk dat participatieorganen zo lang stil blijven liggen terwijl tal van belangrijke dossiers verder evolueren.
Ook BOA-stuurgroep nog altijd niet actief
Niet alleen de erfgoedcommissie baart DOK zorgen. Ook de BOA-stuurgroep, die betrokken is bij de organisatie van de buitenschoolse opvang en activiteiten voor kinderen, is volgens de beweging nog altijd niet samengesteld.
Dat vindt DOK bijzonder problematisch omdat de hervorming van de kinderopvang intussen volop loopt. “Toch wordt de kinderopvang hervormd en zou er binnen enkele weken al een nieuwe regeling voor ouders ingaan”, zegt Francq. “Dergelijke situaties moeten echt aangepakt worden om de kloof tussen burger en politiek zo snel mogelijk te dichten.”
Volgens de burgerbeweging dreigt belangrijke expertise uit het werkveld verloren te gaan wanneer overlegstructuren ontbreken.
“Politiek wil zowel scenarist als regisseur zijn”
DOK ziet een fundamentele oorzaak voor het moeizame functioneren van de adviesraden. Volgens de beweging wil het stadsbestuur de volledige participatie zelf sturen. “De adviesraden raken niet van de grond omdat het stadsbestuur zowel scenarist als regisseur wil zijn”, stelt Francq.
Volgens DOK vraagt echte burgerparticipatie een andere houding van de politiek. “Om burgerparticipatie een kans te geven, moet de politiek duidelijke randvoorwaarden bepalen en ook durven loslaten.”
De burgerbeweging pleit voor een bestuurscultuur waarin inwoners niet enkel geraadpleegd worden, maar ook daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op beleidskeuzes.
DOK formuleert concrete aanbevelingen
Naast de kritiek schuift DOK ook verschillende voorstellen naar voren om de participatie in Geraardsbergen te versterken. Volgens de burgerbeweging moet vooraf duidelijk gecommuniceerd worden hoeveel inspraak inwoners daadwerkelijk krijgen. Burgers moeten weten of hun advies bindend is of louter adviserend.
Daarnaast vraagt DOK transparantie over wat er met de ingediende adviezen gebeurt. “Ook wanneer een advies uiteindelijk niet gevolgd wordt, moet duidelijk uitgelegd worden waarom.” Volgens de beweging versterkt die openheid het vertrouwen tussen inwoners en bestuur.
Aandacht voor de digitale kloof
DOK waarschuwt eveneens voor een te sterke afhankelijkheid van digitale communicatie. Hoewel onlineplatformen veel mogelijkheden bieden, dreigen bepaalde groepen daardoor uit de boot te vallen.
Niet iedereen beschikt immers over dezelfde digitale vaardigheden of heeft even gemakkelijk toegang tot online informatie. De burgerbeweging vraagt daarom dat participatie op verschillende manieren georganiseerd wordt zodat alle inwoners, ongeacht leeftijd of digitale kennis, kunnen deelnemen aan het debat.
Nieuwe stemmen aantrekken
Een ander aandachtspunt is volgens DOK het vermijden van een zogenaamde “participatie-elite”. Daarmee bedoelt de burgerbeweging dat vaak dezelfde inwoners betrokken worden bij overlegmomenten.
Volgens DOK moet het stadsbestuur actief nieuwe deelnemers zoeken en ook jongeren, nieuwe inwoners en minder vertegenwoordigde groepen aanspreken. Alleen op die manier kan participatie volgens de beweging een realistische afspiegeling worden van de volledige bevolking.
“Plannen liggen vaak al vast”
De burgerbeweging formuleert ook een bredere kritiek op de manier waarop beslissingen vandaag tot stand komen. “Als burgerbeweging stellen we vast dat het lokaal bestuur vooral op zoek is naar gelijkgestemden en dat de meeste plannen al vastliggen vooraleer de burger nog iets kan zeggen”, klinkt het.
Volgens DOK dreigt participatie daardoor een formaliteit te worden in plaats van een wezenlijk onderdeel van het beleidsproces.
Reactie op uitspraken van burgemeester Van Trimpont
In haar communicatie reageert DOK eveneens op uitspraken die burgemeester Fernand Van Trimpont op 21 juli deed over het bedreigen van de samenhorigheid binnen de stad. De burgerbeweging voelt zich aangesproken door die opmerkingen, maar verwerpt elke suggestie dat haar werking verdeeldheid zou zaaien.
“Wij proberen net een positieve bijdrage te leveren aan het maatschappelijke leven in Geraardsbergen”, zegt Francq. “Aanbevelingen doen en kritiek geven mag je niet bestempelen als mensen tegen elkaar opzetten. Wanneer DOK vandaag de participatiepolitiek van de stad onder de loep neemt, is dat enkel bedoeld om de zaken eindelijk vooruit te krijgen.”
Met haar tussenkomst wil DOK naar eigen zeggen niet polariseren, maar een debat op gang brengen over de manier waarop burgers opnieuw een volwaardige plaats kunnen krijgen in het lokale beleid. De burgerbeweging roept het stadsbestuur op om de samenstelling van de adviesraden te versnellen, de communicatie met inwoners te verbeteren en werk te maken van een participatiebeleid waarin overleg geen formaliteit is, maar een essentieel onderdeel van goed bestuur.
