Tijdens de komende editie van Open Monumentendag krijgen bezoekers een unieke kans: het historische Mariadoek van Lede (1789) wordt uitzonderlijk tentoongesteld. Dit imposante vaandel, dat teruggaat tot de turbulente periode van de Brabantse Omwenteling, is één van de best bewaarde religieuze en politieke erfgoedstukken in de regio.
Een zeldzaam religieus kunstwerk.
Het Mariadoek, met een indrukwekkend formaat van 2m16 op 2m16, is langs beide zijden met textielverf beschilderd. Centraal prijkt de piëta van Onze-Lieve-Vrouw, beter bekend als de ‘Zoete Nood Gods’, het mirakelbeeld dat sinds 1414 wordt vereerd in de kerk van Lede. Onder deze aangrijpende voorstelling staat het Vlaamse wapenschild met kroon, omlijst door christelijke symboliek en afgewerkt in een typerend 18de-eeuws lettertype.
Een bewogen geschiedenis.
Het doek werd in 1789 geschonken aan de bisschop van Gent, prins Ferdinand Marie de Lobkowicz, die nauwe banden onderhield met het markizaat van Lede. Toen Franse troepen in 1794 Gent binnenmarcheerden, vluchtte de bisschop naar Duitsland – en het doek verdween mee in ballingschap. Meer dan twee eeuwen bleef het buiten beeld, tot het in 2023 eindelijk opnieuw in handen van de gemeente Lede kwam. Daarmee keerde een cruciaal stuk religieus én politiek erfgoed terug naar zijn oorspronkelijke gemeenschap.
Burgemeester [naam] benadrukt het belang van deze terugkeer:
“Dat zo’n uniek stuk erfgoed – met diepe wortels in onze lokale geschiedenis – na meer dan twee eeuwen opnieuw in Lede te bewonderen is, maakt deze Open Monumentendag écht bijzonder. Dit is een kans die je niet wil missen.”
Restauratie en voorbereiding.
Om het doek tentoon te kunnen stellen, werd het onder begeleiding van een gespecialiseerde restaurator zorgvuldig nagekeken en klaargemaakt. Dit gebeurde op initiatief van de cultuurdienst Lede, in samenwerking met de Erfgoedcel Denderland. Dankzij deze grondige voorbereiding kan het publiek dit uitzonderlijke erfgoedstuk op veilige en waardige wijze aanschouwen.
Kandidaat-topstuk.
Het Mariadoek is niet enkel artistiek waardevol, maar ook historisch bijzonder. Het vormt een van de weinige tastbare getuigenissen van de Brabantse Omwenteling, de opstand van de Zuidelijke Nederlanden tegen keizer Jozef II. Het zou zelfs het enige vaandel in zijn soort kunnen zijn dat in Vlaanderen bewaard bleef.
Daarom bereiden de gemeente Lede en Erfgoedcel Denderland momenteel een dossier voor om het doek officieel te laten erkennen als topstuk.
Erfgoedconsulent Hilke Arijs licht toe:
“Het Mariadoek combineert religieuze devotie met politieke symboliek en is een van de zeer weinige vaandels die de Brabantse Omwenteling in tastbare vorm documenteren. De erkenning als topstuk zou dit belang onderstrepen én duurzame bescherming garanderen.”
Praktische informatie.
Het Mariadoek is uitzonderlijk te zien op Open Monumentendag, zondag 14 september, in het gemeentehuis van Lede, tussen 11 en 17 uur. De toegang is gratis.
Over Erfgoedcel Denderland.
Erfgoedcel Denderland ondersteunt het cultureel erfgoed in Aalst, Lede, Ninove, Haaltert, Erpe-Mere en Denderleeuw. Eén van hun kerntaken is het ontsluiten en toegankelijk maken van waardevolle erfgoedstukken, zowel fysiek als online.
Meer info: www.erfgoedceldenderland.be
