Een uitzonderlijke carrière van dienstbaarheid, geloof en menselijkheid werd onlangs bekroond met een van de hoogste Belgische onderscheidingen. De 90-jarige missiezuster Réjette De Winter uit Wetteren mocht op de Belgische ambassade in Kinshasa de titel van Ridder in de Leopoldsorde in ontvangst nemen. Die prestigieuze nationale onderscheiding, officieel ondertekend door King Philippe of Belgium, is een erkenning van de Belgische staat voor uitzonderlijke verdiensten en decennialange inzet voor de samenleving. Voor Réjette is het de bekroning van liefst 65 jaar missiewerk in Congo.
Bij haar tijdelijke terugkeer naar haar geboortegemeente werd de kranige negentiger zondag uitgebreid in de bloemetjes gezet in de Sint-Gertrudiskerk. Na de viering feliciteerde deken Yvan Stassijns haar uitvoerig met deze uitzonderlijke onderscheiding. De kerk was goed gevuld en de eucharistieviering werd extra luister bijgezet door het bekende Gentse Madrigaalkoor.
Hoewel de erkenning indrukwekkend is, blijft Réjette vooral zichzelf: bescheiden, gevat en met een gezonde dosis humor. Bij het verlaten van de kerk, waar de temperatuur richting 30 graden steeg, kon ze het niet laten om schalks op te merken: “Ik vind het hier koud.” Een uitspraak die op gelach kon rekenen, maar tegelijk veel zegt over haar leven. Want na meer dan zes decennia in Congo voelt België voor haar letterlijk én figuurlijk minder vertrouwd aan dan haar tweede thuisland.
Réjette De Winter werd geboren op 31 december 1935, als een echt oudejaarsavondkindje, in het Wetterse Molenhoekje. Haar jeugd bracht ze door in eenvoudige, warme omstandigheden in Wetteren. Ze liep school aan Sint-Jozef en vervolgde haar studies later aan Mariagaard, waar ze zich specialiseerde als regentes huishoudkunde. Al vroeg voelde ze een sterke roeping om haar leven in dienst te stellen van anderen.
Die roeping bracht haar in 1961 naar Congo, waar ze als missie-lekenzuster naar Kinshasa vertrok. Wat aanvankelijk een engagement voor onbekende duur leek, groeide uit tot een levenswerk dat vandaag nog steeds voortduurt. In de gemeente Matete, een drukbevolkt district van Kinshasa, wachtte haar meteen een grote uitdaging. Er was vraag om een volledig nieuwe parochie op te richten: de parochie van de Heilige Drie-eenheid. Réjette twijfelde geen moment.
“Daar stak ik graag mijn schouders onder,” vertelde ze. Om dicht bij de plaatselijke bevolking te kunnen staan, leerde ze Lingala, een van de belangrijkste Bantoetalen in Congo. Die taal beheerst ze vandaag nog steeds perfect. Naast Lingala spreekt ze trouwens nog altijd even vlot haar vertrouwde “plat Wetters”, zoals ze zelf lachend zegt: “Dat verleer je niet.”
Doorheen de jaren groeide Réjette uit tot een sleutelfiguur binnen de lokale gemeenschap van Matete. Met de hulp van collega’s en medewerkers zette ze indrukwekkende projecten op die een blijvende impact hebben gehad. Ze hielp bij de bouw van drie scholen, organiseerde vormingscursussen voor meisjes en vrouwen en speelde een centrale rol in de parochiewerking.
Voor talloze kinderen en gezinnen betekende haar werk toegang tot onderwijs, begeleiding en perspectief. Haar missie beperkte zich nooit tot louter religieuze aanwezigheid; ze bouwde mee aan sociale structuren die gemeenschappen sterker maakten. “Het is en was fantastisch om te zien wat daar groeit en bloeit,” zegt ze met zichtbaar enthousiasme. Die woorden vatten perfect samen waar haar leven om draaide: kansen creëren, mensen versterken en hoop laten groeien.
Dat haar inzet ook buiten Congo niet onopgemerkt bleef, blijkt uit de uitzonderlijke erkenning die haar begin juni te beurt viel. Op de Belgische ambassade in Kinshasa overhandigde de ambassadeur haar de medaille en officiële oorkonde van de Leopoldsorde. De Leopoldsorde, ingesteld in 1832, behoort tot de oudste en meest prestigieuze Belgische nationale onderscheidingen. Ze wordt toegekend aan personen die zich op uitzonderlijke wijze verdienstelijk maken voor het land of de samenleving, door moed, verdiensten of een leven lang engagement.
Dat Réjette deze eer ontvangt, is een krachtig signaal van waardering voor haar onuitputtelijke inzet en haar levenslange engagement voor de Congolese bevolking. Ondanks haar leeftijd van 90 jaar denkt Réjette nog lang niet aan definitief terugkeren naar België. Haar verblijf in Wetteren is slechts tijdelijk. Binnenkort vertrekt ze opnieuw richting Matete.
En daar kijkt ze duidelijk naar uit. “Daar is het doorgaans toch wat warmer dan hier, hoor,” knipoogt ze. Die opmerking klinkt luchtig, maar verraadt tegelijk haar diepe verbondenheid met Congo. Voor Réjette is het land al lang geen missiegebied meer — het is haar thuis. In het tijdschrift Wereldwijd verwoordde ze dat zonder omwegen: “Matete is mijn thuis. Ik leef er en zal er sterven.”
Het zijn woorden die raken. Woorden van iemand die 65 jaar geleden vertrok uit een klein hoekje van Wetteren om duizenden kilometers verder een nieuw leven op te bouwen. Een leven volledig in dienst van anderen.
Met haar onderscheiding als Ridder in de Leopoldsorde krijgt Réjette De Winter nu de erkenning die ze meer dan verdient. Maar voor wie haar kent, is vooral duidelijk dat medailles en titels nooit haar drijfveer waren. Haar grootste beloning lag en ligt elders: in de mensen die ze hielp, de gemeenschappen die ze mee opbouwde en de levens die dankzij haar inzet veranderden.
Van het Wetterse Molenhoekje tot de straten van Matete: het levensverhaal van Réjette De Winter is er een van geloof, opoffering en onvoorwaardelijke toewijding — een verhaal dat generaties blijft inspireren.
