De stad Ninove en de Ninoofse zwerfvuiljagers hebben de krachten gebundeld voor een opvallende sensibiliseringsactie rond sigarettenpeuken. Tijdens de dinsdagmarkt in Ninove werd het probleem van peuken in het straatbeeld op een visuele en confronterende manier in de kijker gezet, terwijl tegelijk ook een reeks concrete maatregelen en acties werden aangekondigd om het probleem structureel aan te pakken.
Honderden peuken als confronterend beeld
De Ninoofse zwerfvuiljagers verzamelden de voorbije periode honderden sigarettenpeuken in het stadscentrum. Die werden niet zomaar weggegooid, maar op de markt tentoongesteld in een doorzichtige koker, als opvallend symbool van de omvang van het probleem. “Met zeven mensen hebben we 2,5 uur lang sigarettenpeuken geruimd, gewoon aan de bib, op de Graanmarkt en aan de Ninia,” vertelt Kris De Wit van de Ninoofse zwerfvuiljagers. “Het meeste zwerfvuil betreft niet de blikjes, flesjes en papiertjes, maar sigarettenpeuken. Die staan met stip op de eerste plaats.”
Volgens De Wit is de situatie op bepaalde plaatsen opvallend hardnekkig. “Op het Niniaplein hebben we pas een week geleden geruimd en er lagen er alweer 40, ondanks er een peukenasbak staat.”
Geen aanval op rokers, wel bewustmaking
De actie wil echter niet veroordelen, maar vooral sensibiliseren. De zwerfvuiljagers benadrukken dat het niet de bedoeling is om rokers met de vinger te wijzen. “We willen hen niet tegen de schenen stampen, maar willen gewoon de peuken onder de aandacht brengen en mensen sensibiliseren,” aldus De Wit. “De stad is mee op de kar gesprongen en deelt gratis zak-asbakjes uit. De actie is geslaagd: de mensen reageren positief, ook rokers, die aangeven de asbakjes te zullen gebruiken.”
In totaal werden 800 zak-asbakjes uitgedeeld door de stad Ninove om het aantal peuken op straat terug te dringen en het gebruiksgemak voor rokers te verhogen.
Onzichtbare maar grote milieuschade
Naast het visuele aspect wijst de actie ook op de ernstige milieuschade die sigarettenpeuken veroorzaken. Volgens de zwerfvuiljagers wordt de impact nog vaak onderschat. “Eén peuk vervuilt 100 liter water. Ze hebben daar al veel onderzoek naar gedaan,” klinkt het. “In één gebruikte peuk zitten meer dan 600 schadelijke stoffen. Een peuk vergaat eigenlijk niet. Na zeven à acht jaar is de filter wel weg, maar vervelt ze in microplastics.”
Die microplastics blijven volgens de actiegroep in het milieu circuleren en komen uiteindelijk terecht in voedselketens. “Die komen in ons eten terecht: in mosselen, in vis… Dat gaat via rivieren naar de zee. Microplastics zie je niet met het blote oog.”
Stad schakelt ook handhaving op
De sensibiliseringsactie is slechts één onderdeel van een ruimer beleid dat de stad Ninove wil voeren rond zwerfvuil. Na het preventieve luik wordt ook ingezet op handhaving, in samenwerking met OVAM. Er zullen vaststellers op pad worden gestuurd om overtreders te beboeten die sigarettenpeuken op straat gooien. De boetes kunnen oplopen tot 500 euro.
Volgens het stadsbestuur is een strengere aanpak noodzakelijk om gedragsverandering te realiseren.
Ook vuilnisbakken onder verhoogd toezicht
Niet alleen het weggooien van sigarettenpeuken op straat wordt strenger aangepakt, ook het foutief gebruik van publieke vuilnisbakken zal nauwer opgevolgd worden. Dat bleek tijdens de jongste gemeenteraad.
Raadslid Victor Schollaert van Positief Ninove stelde vragen over het vuilnisbakkenplan en de aanpak van zwerfvuil in de stad. “We zetten hier sterk op in. We moeten de pakkans flink verhogen,” aldus burgemeester Guy D’haeseleer van Ninove.
Breder beleid rond netheid en leefkwaliteit
Met de gezamenlijke actie willen stad en zwerfvuiljagers duidelijk maken dat kleine afvalstromen zoals sigarettenpeuken een grote impact hebben op de leefomgeving.
De combinatie van sensibilisering, praktische hulpmiddelen zoals zak-asbakjes en verhoogde handhaving moet ervoor zorgen dat het straatbeeld in Ninove op termijn zichtbaar properder wordt. Daarbij wordt sterk gerekend op de medewerking van inwoners én bezoekers van de dinsdagmarkt.
De actie wordt binnen de stad gezien als een eerste stap in een bredere strategie om zwerfvuil structureel aan te pakken en het bewustzijn rond de impact van alledaags afval verder te vergroten.
