Zo’n dertig buurtbewoners van het bedrijf VPK Packaging in Oudegem hebben bezwaar aangetekend tegen de aanvraag van het bedrijf om meer PFAS te mogen lozen dan volgens de Vlaamse normen is toegestaan. VPK vraagt een afwijking van de geldende lozingsnormen. Het schepencollege van Dendermonde moet hierover eerst een advies formuleren, waarna de provincie Oost-Vlaanderen de uiteindelijke beslissing neemt.
De aanvraag van VPK Packaging zorgt voor ongerustheid bij verschillende inwoners van Oudegem. Het bedrijf wil toestemming krijgen om PFAS te lozen boven de normen die momenteel door de Vlaamse overheid worden gehanteerd. PFAS, een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen, breken nauwelijks af in het milieu en kunnen zich bovendien opstapelen in het menselijk lichaam. Daarom worden ze ook wel ‘forever chemicals’ genoemd.
Voor verschillende buurtbewoners is de aanvraag reden genoeg om formeel bezwaar aan te tekenen. Volgens het buurtcomité hebben ondertussen ongeveer dertig omwonenden dat gedaan.
Buurtcomité informeert omwonenden
Het buurtcomité van Oudegem nam zelf het initiatief om inwoners op de hoogte te brengen van de aanvraag. Volgens woordvoerder Eddy Van Den Broeck was dat nodig omdat de officiële informatieprocedure slechts een beperkt deel van de buurt bereikt.
“Tot nu toe heb ik weet van een dertigtal buurtbewoners die bezwaar hebben ingediend”, zegt Van Den Broeck. “De procedure schrijft voor dat iedereen binnen een straal van honderd meter rond het bedrijf moet worden geïnformeerd. Maar de problematiek van PFAS is natuurlijk veel ruimer dan die straal. Daarom hebben wij zelf het initiatief genomen om mensen in de omgeving te verwittigen.”
Het buurtcomité vreest dat de gevolgen van een hogere lozing niet beperkt blijven tot de onmiddellijke omgeving van het bedrijf. PFAS kunnen zich immers via water en bodem verspreiden en blijven volgens wetenschappelijke inzichten langdurig aanwezig in het milieu.
PFAS komt vrij tijdens recyclageproces
VPK Packaging produceert de PFAS-stoffen volgens het buurtcomité niet zelf. De stoffen zijn al aanwezig in de grondstoffen die het bedrijf verwerkt. VPK is actief in de recyclage van oud papier en karton. Tijdens het zuiverings- en recyclageproces kunnen de aanwezige PFAS-stoffen vrijkomen, waarna ze uiteindelijk in het afvalwater terechtkomen.
Volgens Van Den Broeck werd in 2023 al een PFAS-lozing vastgesteld. Op dat moment beschikte VPK volgens het buurtcomité echter nog niet over een specifieke lozingsnorm voor PFAS. Nu wordt voor het eerst een dergelijke norm aangevraagd, maar tegelijk wordt ook een afwijking gevraagd van de Vlaamse normen.
“Ook de voorbije twee jaar lag de PFAS-lozing al boven de normen die vandaag door de overheid worden gehanteerd”, stelt Van Den Broeck. Net dat zorgt volgens hem voor bijkomende bezorgdheid bij de omwonenden.
Het buurtcomité wil vooral dat er voorzichtig wordt omgesprongen met de mogelijke gevolgen van de lozing. De discussie gaat daarbij niet alleen over de huidige situatie, maar ook over de vraag welke normen in de toekomst moeten gelden en in welke mate verdere verspreiding van PFAS kan worden voorkomen.
Provincie hakt knoop door
De uiteindelijke beslissing ligt niet bij de stad Dendermonde, maar bij de provincie Oost-Vlaanderen. Dat heeft te maken met de vergunningsprocedure en de productiecapaciteit van VPK Packaging.
“Omdat de productiecapaciteit van het bedrijf net onder een bepaalde norm blijft, ligt de beslissing bij de provincie”, legt Van Den Broeck uit. “Het schepencollege zal nu eerst een advies uitbrengen over de vraag of de afwijking al dan niet moet worden toegestaan. Dat advies gaat vervolgens naar de bestendige deputatie, die de uiteindelijke beslissing neemt.”
Het stadsbestuur moet zich de komende tijd dus buigen over de aanvraag en een advies formuleren. Dat advies wordt meegenomen in de verdere provinciale procedure, maar het is uiteindelijk de deputatie die de knoop doorhakt.
Buurt kan opnieuw bezwaar maken
Voor de buurtbewoners is de procedure daarmee nog lang niet afgelopen. Ook wanneer de gevraagde afwijking wordt toegestaan, blijven er volgens het buurtcomité mogelijkheden om bezwaar te maken. “Stel dat de afwijking zou worden toegestaan, dan kunnen de buurtbewoners opnieuw bezwaar aantekenen”, zegt Van Den Broeck.
De komende weken wordt daarom vooral uitgekeken naar het advies van het Dendermondse schepencollege en de verdere behandeling door de provincie. Intussen wil het buurtcomité de inwoners van Oudegem blijven informeren over de aanvraag en de mogelijke gevolgen ervan.
De PFAS-kwestie bij VPK Packaging belooft daarmee een belangrijk dossier te worden voor de Oudegemse omgeving. Terwijl het bedrijf een vergunning en duidelijkheid over zijn toekomstige lozingsnormen vraagt, dringen buurtbewoners aan op voorzichtigheid en een grondige beoordeling van de mogelijke impact op mens en milieu.
