Op dinsdag 8 juli 2025 werd aan het busstation nabij het NMBS-station van Denderleeuw een belangrijke mijlpaal bereikt voor de veiligheid op en rond het openbaar vervoer in Oost-Vlaanderen. De Lijn, de lokale en federale politie, het Openbaar Ministerie, de provinciale politieopleiding PAULO en gouverneur Carina Van Cauter ondertekenden er samen een symbolische engagementsverklaring. Die verklaring bevestigt en formaliseert een verregaande samenwerking die sinds begin dit jaar operationeel is. Ze focust op het verbeteren van de veiligheid voor reizigers en personeel, het verhogen van de efficiëntie, en het creëren van een duidelijke communicatiestructuur tussen alle partners.
De ondertekening gebeurde niet toevallig in Denderleeuw, één van de belangrijkste mobiliteitsknooppunten van Oost-Vlaanderen. De burgemeester van Denderleeuw, Jo Fonck, sprak zijn steun uit voor het engagement en benadrukte dat steden en gemeenten hier hun verantwoordelijkheid moeten opnemen.
“Samen met onze partners bouwen we aan een veilige en respectvolle omgeving voor elke reiziger. Die veiligheid vereist niet alleen goede wil, maar ook structurele samenwerking en opvolging,” aldus Fonck.
Een gezamenlijke aanpak voor een gedeeld probleem.
De samenwerking bouwt verder op een formeel partnerschap tussen De Lijn en de politie dat al sinds 2007 bestaat, maar wordt nu sterk uitgebreid. Voor het eerst worden ook het Openbaar Ministerie en de provinciale afdeling Politieopleidingen officieel in het netwerk geïntegreerd.
Het doel is duidelijk: door gecoördineerd op te treden, informatie beter te delen en gezamenlijke acties op poten te zetten, moet het openbaar vervoer opnieuw een veilige en betrouwbare keuze worden. Niet alleen voor de duizenden reizigers die dagelijks gebruik maken van bussen en trams, maar ook voor het personeel dat het vervoer organiseert en uitvoert.
“Onze chauffeurs en controleurs moeten elke dag hun werk kunnen doen zonder angst voor agressie of verbaal geweld,” zegt Jan D’hooge, zonemanager West bij De Lijn. “Deze engagementsverklaring is een grote stap vooruit. Door alle partners structureel te betrekken, kunnen we sneller reageren én beter preventief werken.”
Concrete acties en structurele opvolging.
De engagementsverklaring is meer dan een symbolisch document. Ze bevat een reeks concrete maatregelen die op korte en lange termijn voor meer veiligheid moeten zorgen:
- Gecoördineerde controleacties: De Lijn en de politie zullen gezamenlijke acties organiseren rond alcohol-, drug- en ticketcontroles. Die vinden zowel plaats aan gekende overlastpunten (hotspots) als tijdens evenementen waarbij veel openbaar vervoer wordt gebruikt.
- Duidelijke registratie van incidenten: Alle incidenten worden voortaan door De Lijn in detail geregistreerd en gedeeld met de betrokken partners. Zo kan sneller en gerichter worden opgetreden, en wordt vermeden dat problemen onder de radar blijven.
- Snelle interventie bij noodsituaties: Via de bestaande noodknop op elke bus kunnen chauffeurs snel contact leggen met de dispatching van De Lijn. Die kan live meeluisteren, de hulpdiensten verwittigen en andere bussen waarschuwen. Tegelijk worden vier richtingaanwijzers geactiveerd en verschijnt op de lijnfilm de boodschap ‘SOS Politiehulp Gevraagd’. Een duidelijke visuele waarschuwing voor omstaanders en politiepatrouilles.
- Politieopleiding op maat: Bij de politieopleiding PAULO wordt het thema ‘veiligheid op het openbaar vervoer’ expliciet opgenomen in het opleidingsprogramma voor toekomstige inspecteurs. Er wordt gewerkt rond het herkennen van risicosignalen, het omgaan met verbale en fysieke agressie en het optreden bij crisissituaties op openbaar vervoer.
- Jaarlijkse evaluatiemomenten: Eén keer per jaar komen alle partners samen om de samenwerking te evalueren, cijfers te bespreken, bijkomende acties te definiëren en beleidsadviezen uit te wisselen. Dit moet de samenwerking levendig houden en bijsturen waar nodig.
Gouverneur Van Cauter: “Samenwerking is de sleutel.”
Gouverneur Carina Van Cauter toonde zich verheugd dat zoveel actoren zich engageren in dit gedeelde project:
“Het is belangrijk om de veiligheid op en rond het openbaar vervoer integraal aan te pakken. Deze gelaagde samenwerking zorgt ervoor dat alle partners hun rol kennen én opnemen. Ik zal zelf toezien op een jaarlijkse evaluatie zodat we scherp blijven en kunnen bijsturen waar nodig.”
Strafrechtelijke vervolging bij geweld tegen personeel.
De betrokkenheid van het Openbaar Ministerie is een belangrijke troef in deze samenwerking. Geweld tegen medewerkers van De Lijn wordt beschouwd als geweld tegen personen met een openbaar mandaat, wat aanleiding geeft tot strengere vervolging.
“Het Oost-Vlaamse parket duldt geen geweld tegen buschauffeurs of controleurs,” stelt procureur Bart Van den Branden. “Dergelijke feiten zullen prioritair worden onderzocht en waar mogelijk ook effectief voor de rechter worden gebracht.”
De rol van de Federale en Lokale Politie.
Zowel de federale als lokale politie zetten mee hun schouders onder het project. Dominique Van Den Eeckhaut van de Federale Politie Oost-Vlaanderen wees op het belang van coördinatie en ondersteuning:
“We helpen bij het plannen van acties, leveren visibiliteit op het terrein en zorgen voor beeldanalyse wanneer er camerabeelden gedeeld worden. Onze noodcentrales spelen ook een sleutelrol bij noodoproepen vanuit De Lijn.”
Korpschef Angelo Pavoncelli van de lokale politiezone Denderleeuw/Haaltert benadrukte het belang van partnerschap in de praktijk:
“Door deze afspraken kunnen we dringende oproepen vanuit De Lijn sneller oppakken. Bovendien beschikken we over betere informatie om gerichte patrouilles of opvolging in te plannen.”
PAULO investeert in toekomstgericht opleiden.
Tot slot speelt ook de provinciale politieopleiding PAULO een belangrijke rol in dit engagement. Gedeputeerde David Coppens onderstreepte dat toekomstige inspecteurs zich moeten kunnen voorbereiden op actuele maatschappelijke uitdagingen, waaronder het omgaan met agressie op het openbaar vervoer:
“Het openbaar vervoer zou bij uitstek een veilige plek moeten zijn. Binnen onze opleiding besteden we veel aandacht aan conflictbeheersing en omgaan met agressie. Door samen te werken met De Lijn kunnen we deze kennis nog concreter en praktischer maken.”
Naar een veiliger openbaar vervoer voor iedereen.
Met deze engagementsverklaring geven de betrokken partners het duidelijke signaal dat geweld, overlast en onveiligheid op het openbaar vervoer niet worden getolereerd. Ze bundelen hun krachten in een goed gecoördineerd en juridisch onderbouwd actieplan dat de reiziger én het personeel centraal stelt.
Het initiatief is een voorbeeld van hoe veiligheid, efficiëntie en samenwerking hand in hand kunnen gaan. Oost-Vlaanderen maakt daarmee niet alleen werk van een veiliger openbaar vervoer, maar ook van een samenleving waarin respect, preventie en kordaat optreden de norm worden.
