De vrije basisschool VBS ’t Landuiterke in Denderleeuw viert dit jaar haar honderdjarig bestaan. Om dat bijzondere jubileum te vieren organiseert de school op vrijdag 13 maart en zaterdag 14 maart een uitgebreide tentoonstelling die bezoekers meeneemt door een eeuw schoolgeschiedenis. In de voormalige kloostergebouwen naast de school wordt een mini-museum ingericht en kunnen bezoekers zelfs plaatsnemen in een klaslokaal zoals dat er vroeger uitzag, waar leerkrachten opnieuw les zullen geven zoals in vroegere tijden.
De school in de Landuitstraat in de wijk Huissegem werd officieel opgericht op 12 april 1926. Toch gaat de geschiedenis van ’t Landuiterke nog verder terug in de tijd. De wijkafdeling in de Kruisstraat in de wijk Leeuwbrug bestaat al sinds 1909. Naast de school in Huissegem staat bovendien het voormalige klooster van de zusters Franciscanessen van Gent, dat sinds 1940 in gebruik was en vandaag dienstdoet als parochiezaal onder de naam De Bloeiende Wijngaard. Net in dat historische gebouw vindt de jubileumexpo plaats.
Een rondleiding door het verleden
Voor de organisatie van de tentoonstelling sloegen directeur Tinneken Van Hecke en leerkrachten Kelly Rombaut, Marijke Daniëls en Inne De Mey de handen in elkaar binnen een speciale werkgroep. Zij kozen bewust voor De Bloeiende Wijngaard als locatie.
“Het gebouw was vroeger het klooster van de zusters en heeft dus zelf een rijke geschiedenis. Dat maakt het de perfecte plaats om onze schoolgeschiedenis tot leven te brengen”, vertelt de werkgroep.
Bezoekers starten hun tocht beneden in het gebouw, waar een videoboodschap hen verwelkomt. Op een scherm zal Nelly, een voormalige leerkracht en directrice van de school, de bezoekers toespreken en hen uitnodigen om de expo verder boven te ontdekken.
Boven bevindt zich het eigenlijke museum, ingericht in een van de vroegere chambrettes of slaapkamertjes van het klooster. Daar krijgen bezoekers een inkijk in het schoolleven van vroeger via oude materialen, documenten en talrijke foto’s. De rondleiding leidt verder langs verschillende ruimtes en eindigt in een bijzonder inleeflokaal dat volledig is ingericht zoals een klas van vroeger.
In dat lokaal kunnen bezoekers zelf ervaren hoe leerlingen vroeger les kregen. Ze kunnen er schrijven met griffel en lei en zullen ook getuige zijn van lesmomenten waarbij leerkrachten opnieuw lesgeven zoals dat tientallen jaren geleden gebeurde.
Onderweg komen bezoekers bovendien tal van klasfoto’s en schoolbeelden tegen die het verhaal van generaties leerlingen vertellen.
Speurwerk naar een eeuw schoolgeschiedenis
Het samenstellen van de tentoonstelling vergde heel wat opzoekwerk. De werkgroep verzamelde foto’s, documenten en herinneringen van oud-leerkrachten en oud-leerlingen.
“Onze collega Annelien Claus heeft enorm veel werk verricht door al dat materiaal op te halen, te verzamelen en te archiveren”, vertelt de werkgroep. “We vonden ook enkele boeken over de geschiedenis van Denderleeuw waarin onze school kort werd vermeld, maar echt veel informatie was er niet. Daardoor hebben we zelf veel opzoekwerk moeten doen.”
Gelukkig konden ze rekenen op mensen die het verleden van de school nog uit eigen ervaring kennen. “Er zijn nog verschillende oud-leerkrachten en voormalige directies die heel veel weten over de geschiedenis van de school. Dankzij hun verhalen konden we heel wat puzzelstukjes samenleggen.”
Interviews met oud-leerlingen
Als voorbereiding op het jubileum organiseerde de school vorig schooljaar al een bijzondere inleefdag. Leerlingen van vandaag interviewden toen vier tot vijf oud-leerlingen van de twee schoolafdelingen.
“In dat filmpje vertellen ze hoe het vroeger was op school”, legt de werkgroep uit. “Ze praten over de straffen van vroeger, over de aanwezigheid van de zusters en over hoe het dagelijkse schoolleven er toen uitzag.”
Sommige verhalen verrasten zelfs de huidige leerkrachten.
“Blijkbaar werden kinderen vroeger soms naar het kolenkot of het schavelingenkot gestuurd als ze niet luisterden. Dat was een kleine ruimte met houtschors op de grond waar ze een kwartier moesten zitten. Uit de interviews blijkt dat bijna iedereen daar wel eens heeft gezeten.”
Onderwijs toen en nu
Tijdens hun onderzoek merkten de organisatoren dat er zowel verschillen als gelijkenissen zijn tussen het onderwijs van vroeger en dat van vandaag.
“De inhoud van de leerstof is eigenlijk vrij gelijkaardig gebleven”, klinkt het. “Maar de manier waarop we lesgeven is totaal veranderd.”
Zo tekenden leerlingen vroeger zelf de delen van een bloem of de vorm van België op hun blad. “Vandaag tonen we dat met beelden en digitale middelen. Dat gaat sneller, maar beelden zijn ook vluchtiger.”
Ook de digitalisering heeft een grote invloed gehad op het schoolleven. “Dat merk je zelfs aan het aantal foto’s. Van vroeger hebben we maar een beperkt aantal beelden, terwijl er tegenwoordig een enorme hoeveelheid foto’s wordt gemaakt. Het is wel mooi om te zien dat het schoolgebouw op veel foto’s nog altijd herkenbaar hetzelfde is gebleven.”
Een kameel op de schoolfoto
Tussen de vele oude foto’s ontdekte de werkgroep nog een bijzonder detail uit het verleden.
“Op heel wat schoolfoto’s uit de jaren zestig en zeventig staat een kameel”, vertellen ze lachend. “Blijkbaar kwam er toen soms een echte kameel naar de school zodat de schoolfotograaf foto’s kon maken met dat dier erbij. Dat klinkt vandaag bijna ongelooflijk.”
Omdat dat gegeven zo opmerkelijk was, besloten de organisatoren er een speels element van te maken. “We hebben zelf een kameel geknutseld voor de expo. Zo brengen we dat stukje geschiedenis op een leuke manier terug.”
Ook aandacht voor de afdeling in de Kruisstraat
Hoewel de school in Huissegem het honderdjarig jubileum viert, krijgt ook de oudere afdeling in de Kruisstraat aandacht in de tentoonstelling.
“Daar speelt vooral de geschiedenis van de corsetfabriek een belangrijke rol”, legt de werkgroep uit. “Veel meisjes gingen na hun lagere school aan het werk in die fabriek om corsetten te maken.”
Opvallend is dat het onderwijs in beide scholen altijd gemengd was, al waren jongens en meisjes wel gescheiden tijdens de speeltijd.
“Ze hadden elk hun eigen speelplaats”, klinkt het. “En vroeger werd er in beide scholen maar les gegeven tot het derde leerjaar. Pas sinds de jaren negentig kunnen leerlingen hier tot het zesde leerjaar blijven.”
Daar zat destijds ook een praktische reden achter. De zusters hadden immers ook het college in Denderleeuw. “Jongens moesten daarna naar daar gaan zodat ze vervolgens konden doorstromen naar het secundair onderwijs.”
Spelletjes, tombola en zoektocht
De expo biedt niet alleen nostalgie, maar ook tal van interactieve activiteiten.
Zo wordt er een speciale tombola georganiseerd waarbij bezoekers moeten zoeken naar “zustertjes” die samen honderd jaar oud zijn. Voor die opdracht werden foto’s van enkele leerkrachten met behulp van artificiële intelligentie ouder gemaakt.
Daarnaast is er een zoektocht doorheen het museum en het hele gebouw. Bezoekers gaan op zoek naar zogenaamde “landuytmannekes”. Bij elk mannetje hoort een letter en met alle letters samen moeten deelnemers een woord vormen.
Ook kinderen worden niet vergeten. Op de speelplaats kunnen ze spelletjes spelen zoals vroeger en voor de kleuters is er een poppenkastvoorstelling volledig in het thema van vroeger.
De tentoonstelling valt bovendien samen met de jaarlijkse “spaghettizwier”, het eetfestijn van de school.
Een school die generaties verbindt
Volgens directeur Tinneken Van Hecke toont het jubileum vooral hoe sterk de band tussen de school en haar gemeenschap is.
“Onze school leeft echt van generatie op generatie”, zegt ze. “Juf Nelly liep hier school als kind, werd daarna leerkracht en uiteindelijk directeur. Zij gaf de fakkel door aan juf Griet, die ook eerst leerkracht en daarna directeur was. Ikzelf ben hier ook als kind naar school gekomen en ben later leerkracht en vervolgens directeur geworden.”
Die verbondenheid merkt de school ook vandaag nog. “Veel mensen blijven onze school een warm hart toedragen. Gepensioneerde leerkrachten – ondertussen dames van zeventig of tachtig jaar – trekken nog elke maand samen op uitstap. Ook op onze nieuwjaarsreceptie zien we nog heel wat oud-leerkrachten terug. Die warmte voor de school blijft bestaan.”
Praktisch
De jubileumexpo rond 100 jaar VBS ’t Landuiterke vindt plaats in parochiezaal De Bloeiende Wijngaard, Landuitstraat 139 in Denderleeuw.
Bezoekers zijn welkom op vrijdag 13 maart van 17 tot 20.30 uur en op zaterdag 14 maart van 15 tot 20 uur. Iedereen die ooit een band had met de school – oud-leerlingen, leerkrachten, ouders of geïnteresseerden – is van harte welkom om een eeuw schoolgeschiedenis opnieuw te beleven.
