Na twee weken lijken de extra veiligheidsmaatregelen in het openluchtzwembad De Warande in Wetteren hun doel niet te missen. Zowel bezoekers als personeel spreken opnieuw van een rustige en aangename sfeer. Toch blijft vooral de toegangsbeperking tot inwoners van Oost-Vlaanderen voor discussie zorgen. Volgens Unia is er geen sprake van discriminatie in de zin van de antidiscriminatiewet, al roept de maatregel wel vragen op vanuit het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel. Ondertussen blijft ook de politieke discussie over de voorbereiding van het zwemseizoen nazinderen.
De ingrijpende maatregelen werden ingevoerd nadat midden juli een vijfjarig jongetje bijna verdronk in het openluchtbad. Het incident leidde niet alleen tot een tijdelijke sluiting van het zwembad, maar ook tot een grondige evaluatie van de veiligheid op het domein. Bij de heropening op 20 juli voerde burgemeester en gemeentebestuur een uitzonderlijk pakket maatregelen in om de rust te herstellen.
Sindsdien krijgen enkel inwoners van Oost-Vlaanderen toegang tot het zwembad. Daarnaast werd het aantal dagtickets fors beperkt tot maximaal 700 bezoekers, terwijl op topdagen vroeger tot 2.000 mensen werden toegelaten. Ook permanente politieaanwezigheid, extra bewakingsagenten, identiteitscontroles, camerabewaking en een aangepaste circulatie aan de ingang maken deel uit van de nieuwe aanpak.
Rust keert terug
Veertien dagen later lijkt de balans overwegend positief. De drukte is sterk afgenomen en bezoekers ervaren opnieuw een ontspannen sfeer. “Het is weer gezellig,” klinkt het bij heel wat zwemmers. Ook het personeel merkt dat de spanningen grotendeels verdwenen zijn en dat redders en medewerkers opnieuw in een veiligere omgeving kunnen werken.
Voor de meerderheid van de bestuurspartijen Samen en N-VA bevestigt dat de gekozen aanpak haar effect niet mist. Zij wezen eerder al op de onaanvaardbare bedreigingen en scheldpartijen waarmee redders en hulpdiensten tijdens het incident werden geconfronteerd en benadrukken dat de veiligheid van personeel altijd voorop moet staan.
Ook pijnlijke neveneffecten
Toch heeft de strikte regeling ook minder evidente gevolgen. Zo blijven zelfs nauwe familieleden van Wetterse inwoners of personeelsleden die buiten Oost-Vlaanderen wonen, uitgesloten van een bezoek aan het zwembad.
“Zelfs voor de nauwe familie van eigen medewerkers kan het niet,” bevestigt schepen van Sport Peter Blancquaert. “We moeten rigoureus zijn, hoe vervelend dat soms ook is. We kunnen de deur niet op een kier zetten en beginnen beslissen wie wel en wie niet binnen mag.”
Daardoor ontstaan soms moeilijke situaties aan de kassa wanneer bijvoorbeeld grootouders, kinderen of kleinkinderen uit een andere provincie samen met hun Wetterse familie willen zwemmen.
Oppositie: voorbereiding schoot tekort
Hoewel Groen-Vooruit begrip toont voor een aantal veiligheidsmaatregelen, blijft de partij zich verzetten tegen de provinciale toegangsbeperking.
Gemeenteraadslid Alex Braeckman vindt dat hiermee een volledige groep bezoekers wordt uitgesloten zonder individueel onderscheid te maken. “Volgens ons bestaan er voldoende mogelijkheden om echte overlastplegers aan te pakken. Via plaatsverboden en politiedossiers moet men toch weten wie problemen veroorzaakt. De vraag blijft of het zwemseizoen wel voldoende voorbereid werd.”
Groen-Vooruit blijft bovendien pleiten voor het behoud van het openluchtbad. De petitie die de partij daarvoor lanceerde, verzamelde inmiddels al 513 handtekeningen.
Vlaams Belang: “Problemen waren voorspelbaar”
Ook Vlaams Belang erkent dat de huidige maatregelen duidelijk effect hebben, maar stelt dat de situatie nooit zo ver had mogen komen. “We hebben het bestuur vooraf meermaals gewaarschuwd dat de situatie aan het escaleren was”, zegt gemeenteraadslid Wouter Bracke. “Waar bleef de voorbereiding? Pas onder zware druk en op een zucht van een definitieve sluiting van het zwembad worden nu maatregelen genomen die blijkbaar wel werken.”
Volgens Bracke blijft het bovendien opmerkelijk dat er tot vandaag nog geen zwarte lijst werd opgesteld en dat er geen GAS-boetes of individuele toegangsverboden werden opgelegd aan bezoekers die voor overlast zorgden of de kledingvoorschriften overtraden, ondanks verschillende incidenten en meldingen.
Hij pleit tegelijk voor een beperkte versoepeling waarbij familieleden of goede vrienden van Wetterse bezoekers, ook al wonen zij buiten Oost-Vlaanderen, samen toegang zouden krijgen. “Aan de kassa merk je soms twijfel en onduidelijkheid over de toepassing van de regels.”
Advies van Unia
Intussen vroeg een Wetters gemeenteraadslid advies aan Unia, de openbare instelling die discriminatie bestrijdt en gelijke kansen bevordert. De vraag was of het uitsluiten van inwoners uit andere provincies juridisch als discriminatie kan worden beschouwd.
Het antwoord blijkt genuanceerd. Volgens Unia vormt woonplaats of domicilie geen beschermd criterium binnen de Belgische antidiscriminatie- en antiracismewetgeving. Een onderscheid maken op basis van provincie of woonplaats kan daarom niet automatisch als directe discriminatie worden beschouwd.
Tegelijk wijst Unia erop dat de maatregel wel vragen oproept vanuit het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel.
Hoewel woonplaats op zich niet beschermd wordt door de antidiscriminatiewet, kan een toegangsvoorwaarde die gekoppeld wordt aan een bepaald grondgebied indirect bepaalde groepen personen zwaarder treffen. Het tijdelijk toegangsverbod behoort bovendien niet tot de maatregelen die expliciet voorzien zijn in de bestaande omzendbrieven over openbare veiligheid.
Daarmee laat Unia verstaan dat de maatregel juridisch niet zwart-wit beoordeeld kan worden.
Discussie dooft wellicht vanzelf uit
De kans lijkt echter klein dat de juridische discussie nog een vervolg krijgt. Het openluchtbad De Warande sluit immers definitief de deuren op 30 augustus, waarna Wetteren zich volledig zal richten op de komst van het nieuwe binnenzwembad.
Toch zal de voorbije zomer ongetwijfeld nog lang nazinderen in de Wetterse politiek. Hoewel de huidige veiligheidsmaatregelen volgens velen opnieuw voor rust op het domein hebben gezorgd, blijven er fundamentele vragen bestaan over de voorbereiding van het zwemseizoen, de proportionaliteit van sommige maatregelen en de manier waarop veiligheid en gelijke behandeling in de toekomst met elkaar verzoend kunnen worden.
