Op de vooravond van Wapenstilstand heeft Oosterzele op het plaatselijke kerkhof een nieuw oorlogsmonument onthuld ter ere van de verzetsstrijders, oudstrijders en gesneuvelden van de Tweede Wereldoorlog. Tegelijk werd het volledige ereperk met de graven grondig heraangelegd en gerestaureerd. Met de vernieuwde gedenkplaats wil de gemeente de moed en de offers van de mannen en vrouwen die tijdens de oorlog voor vrijheid en vrede streden, blijvend in herinnering houden.
Tijdens de plechtigheid zorgde schepen Ruben De Gusseme voor een woord van dank en toelichting bij de vernieuwingswerken. Een bijzonder aangrijpend moment was het getuigenis van Mariane D’Hont, die het verhaal vertelde van haar grootouders en hun betrokkenheid bij het verzet. Nadien onthulden burgemeester Orville Cottenie van Oosterzele en zijn ambtsgenoot Oberbürgermeister Gregor Bühler van zusterstad Oberkirchen officieel het nieuwe monument.
Familiegeschiedenis brengt verzetsverleden tot leven
Mariane D’Hont bracht tijdens de plechtigheid het verhaal van haar grootvader Juliaan Sacks, die samen met zijn ouders een winkel uitbaatte in Oosterzele. In 1941 sloot hij zich via garagehouder Maurice Liebrecht aan bij het Geheim Leger. Later traden ook andere familieleden toe tot het verzet.
De familie hielp ondergedoken verzetsleden en werkweigeraars, verzamelde inlichtingen voor de geallieerden en werkte mee aan de voorbereiding van de bevrijding. In mei 1944 namen verzetsgroepen uit de streek deel aan het ophalen en vervoeren van gedropte wapens. Die werden onder meer ingezet bij een succesvolle actie tegen de Geheime Feldpolizei.
De verzetsactiviteiten bleven niet zonder gevolgen. Duitse troepen en collaborateurs organiseerden intensieve klopjachten. Op 2 augustus 1944 werd Juliaan Sacks gearresteerd. Samen met verzetsman Oscar Delamotte ondernam hij een ontsnappingspoging. Delamotte kwam daarbij om het leven, terwijl Sacks gewond kon ontkomen. Hij bleef ondergedoken tot de bevrijding. Ook andere familieleden moesten onderduiken. Uiteindelijk overleefde de familie de oorlog en kon de winkel na de bevrijding opnieuw de deuren openen.
Met haar getuigenis bracht Mariane D’Hont hulde aan haar grootvader en zijn verzetskameraden. Ze onderstreepte het belang om hun moed, inzet en offers ook voor toekomstige generaties te blijven herdenken.
Ereperk krijgt nieuwe, toegankelijke inrichting
Schepen Ruben De Gusseme bedankte de gemeentelijke diensten voor het ontwerp en de uitvoering van de vernieuwingswerken.
“Onze begraafplaatsen horen groene oases van rust te zijn. Plaatsen waar men respectvol afscheid kan nemen en herinneren”, aldus De Gusseme.
Het ereperk werd volledig opengetrokken, zodat alle huldezerkjes opnieuw samen liggen, zonder afscheidingen. Er kwamen nieuwe, rustgevende wandelpaden en het niveauverschil werd op een rolstoelvriendelijke manier opgevangen. De oude kerkhofmuur maakte plaats voor zitmuurtjes. Ook worden nog zitbanken bijgeplaatst. In het voorjaar volgt de aanplanting van klimaatvriendelijke en symbolische beplanting.
Reiger als symbool van het verzet
Het pronkstuk van het vernieuwde ereperk is het nieuwe monument ter ere van het Oosterzeelse verzet. Het bestaat uit een witgelakte stalen plaat met een uitgesneden reiger en een boodschap uit een verzetsgedicht van de Nederlandse dichter Remco Campert. Het monument wordt geflankeerd door de Belgische en Oosterzeelse vlag.
De reiger verwijst naar Le Héron, het schuiloord van het Geheim Leger waartoe ook de verzetsgroep van Oosterzele behoorde. Héron is het Franse woord voor reiger. De gekozen dichtregel komt uit een bekend verzetsgedicht van Remco Campert, wiens vader eveneens actief was in het verzet en in 1943 om het leven kwam in het concentratiekamp van Neuengamme.
“Verzet, weerstand tegen de bezetter, bestond uit vele vormen. Meestal niet de grote aanslagen en raids die in Hollywoodfilms worden vertoond, maar kleine daden”, benadrukte schepen De Gusseme.
In België wordt het aantal verzetsstrijders tijdens de Tweede Wereldoorlog op ongeveer 200.000 geschat. Zo’n 19.000 onder hen overleefden de oorlog niet. “Gewone burgers kozen ervoor om met gevaar voor eigen lijf en leden de democratische normen en waarden, waar wij vandaag van genieten, te verdedigen. Vandaag brengen wij hulde aan deze moedige mannen en vrouwen van het verzet. Met dit monument willen wij hen die in het verborgene voor onze vrede en vrijheid hebben gestreden een blijvende plaats van herinnering geven”, besloot de schepen.
Na de officiële onthulling trok een fakkeltocht naar Gemeenschapscentrum De Kluize, waar de herdenkingsplechtigheid werd afgesloten met een theatervoorstelling.
