Jef Bruggeman (23) uit Herzele, recent afgestudeerd in de Business Engineering aan de Universiteit Gent, maakt kans op de Vlaamse Scriptieprijs 2026. Zijn masterproef, waarin hij de invloed van betalen per kilo afval op de Vlaamse afvalberg onderzocht, werd geselecteerd voor de longlist van deze prestigieuze wedstrijd. Daarmee behoort hij tot de geselecteerde onderzoekers uit maar liefst 432 inzendingen en maakt hij kans op de hoofdprijs van 2.500 euro en de bijbehorende trofee.
Wie betaalt per kilo afval, denkt mogelijk twee keer na vooraleer iets in de vuilnisbak te gooien. Dat uitgangspunt vormde de basis voor het onderzoek van Jef Bruggeman. Hij wilde nagaan in welke mate een afvaltarief op basis van gewicht inwoners ertoe aanzet om minder restafval te produceren. Zijn masterproef brengt daarvoor een bijzonder uitgebreide analyse van het Vlaamse afvalbeleid.
Bruggeman analyseerde acht jaar aan afvalgegevens van 266 Vlaamse gemeenten. Uit die gegevens blijkt dat gemeenten die overschakelden op een systeem waarbij inwoners betalen per kilogram aangeboden restafval, gemiddeld bijna 12 procent minder restafval produceerden. Wanneer het toegepaste tarief bovendien stijgt naarmate inwoners meer afval aanbieden, kan de daling zelfs oplopen tot ongeveer 20 procent.
Opvallend is dat die vermindering niet in de eerste plaats het gevolg is van een betere sortering van afval. De belangrijkste verklaringen zijn afvalpreventie en thuiscompostering. Inwoners gaan bewuster om met hun afvalproductie, proberen afval te vermijden en verwerken een groter deel van hun organisch afval zelf.
Wetenschappelijk onderzoek met een duidelijke maatschappelijke relevantie
Met zijn masterproef toont de Herzeelse onderzoeker aan dat de manier waarop gemeenten hun afvaltarieven organiseren een belangrijke invloed kan hebben op de hoeveelheid restafval die uiteindelijk wordt geproduceerd. Een aangepast prijsbeleid kan inwoners stimuleren om bewuster met grondstoffen en afval om te springen en zo bijdragen aan de vermindering van de Vlaamse afvalberg.
Het onderzoek levert daarmee niet alleen interessante wetenschappelijke inzichten op, maar biedt ook aanknopingspunten voor lokale besturen die hun afvalbeleid verder willen verfijnen. Zeker in een periode waarin afvalpreventie, duurzaamheid en een efficiënter gebruik van grondstoffen hoog op de agenda staan, is de maatschappelijke relevantie van zijn bevindingen bijzonder groot.
Uitreiking op 16 december in Leuven
De selectie voor de longlist is alvast een mooie erkenning voor het werk van Jef Bruggeman. Uit de 432 ingezonden bachelor- en masterproeven worden begin december vijf finalisten geselecteerd. Zij vormen de shortlist en maken uiteindelijk kans op de Vlaamse Scriptieprijs 2026.
De winnaar wordt bekendgemaakt tijdens de plechtige prijsuitreiking op woensdag 16 december in het Vesalius Museum in Leuven. Daar wordt duidelijk of de Herzeelse onderzoeker zijn sterke onderzoekswerk ook bekroond ziet met de hoofdprijs van 2.500 euro en de felbegeerde trofee.
Vlaamse Scriptieprijs zet jong onderzoek in de kijker
De Vlaamse Scriptieprijs is een jaarlijks initiatief van SciMingo vzw. Heel wat laatstejaarsstudenten besteden maanden aan hun bachelor- of masterproef, waarin ze zich verdiepen in uiteenlopende wetenschappelijke en maatschappelijke thema’s. Vaak verdwijnen die eindwerken na hun verdediging echter in een digitaal archief, waardoor waardevolle onderzoeksresultaten nauwelijks buiten de academische wereld bekend raken.
Met de Vlaamse Scriptieprijs wil SciMingo vzw daar verandering in brengen. De wedstrijd brengt sterk, vernieuwend en maatschappelijk relevant studentenonderzoek onder de aandacht van een breed publiek. De selectie van Jef Bruggeman uit Herzele toont alvast hoe ook lokaal talent met wetenschappelijk onderzoek een bijdrage kan leveren aan belangrijke maatschappelijke uitdagingen.

