De uitzonderlijk hoge temperaturen van de voorbije weken hebben niet alleen een zware impact gehad op de bevolking, maar ook op de Vlaamse landbouwsector. Verschillende landbouworganisaties slaan alarm over een opvallende stijging van de sterfte bij landbouwdieren tijdens de hittegolf. Zowel het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) als de Boerenbond spreken van een uitzonderlijke situatie waarbij ook het ophalingsbedrijf Rendac, dat instaat voor het ophalen en verwerken van overleden landbouwdieren, tijdelijk de toevloed aan meldingen nauwelijks kon bijhouden.
Volgens ABS ontving Rendac in Denderleeuw tijdens de warmste periode ongeveer dubbel zoveel meldingen als onder normale omstandigheden. Door de grote toestroom ontstonden wachttijden, al benadrukt het bedrijf dat de situatie inmiddels opnieuw onder controle is. Toch vrezen de landbouworganisaties dat de aangekondigde nieuwe hittegolf later deze week opnieuw voor gelijkaardige problemen zal zorgen.
Hittestress met zware gevolgen
De hoge temperaturen zorgen bij dieren voor ernstige hittestress, wat hun gezondheid rechtstreeks aantast. Vooral runderen, varkens en pluimvee zijn bijzonder gevoelig voor langdurige hitte.
“Hittestress bij dieren kan grote gevolgen hebben”, legt Tessa De Prins van de Boerenbond uit. “Dieren krijgen minder eetlust, hebben meer moeite om te ademen en hun algemene weerstand vermindert. Eind juni hebben de uitzonderlijk hoge temperaturen zelfs geleid tot oversterfte op verschillende veehouderijen.”
Naast het dierenwelzijn heeft dat ook een economische impact voor de landbouwers, die geconfronteerd worden met productieverlies en bijkomende kosten.
Rendac kreeg dubbel zoveel meldingen
Ook bij ophalingsbedrijf Rendac, dat overleden landbouwdieren verwerkt, was de druk uitzonderlijk hoog. Volgens ABS moest het bedrijf tijdens de hittegolf ongeveer twee keer zoveel meldingen verwerken als normaal.
Paul Cerpentier van ABS legt uit dat Rendac verschillende noodmaatregelen heeft genomen om de grote toevloed op te vangen. “Ze hebben extra ophalingen georganiseerd, ook op zaterdag gereden en bijkomende vrachtwagens zonder kraan ingezet om zoveel mogelijk dieren tijdig op te halen.”
Bovendien bleek het aantal kadavers per melding vaak groter dan aanvankelijk werd doorgegeven. “Regelmatig werd een ophaling aangevraagd voor één dier, maar ter plaatse bleken er meerdere kadavers aanwezig te zijn. Daardoor konden de chauffeurs hun volledige route niet afwerken en ontstonden langere wachttijden.”
Situatie opnieuw onder controle
Intussen meldt Rendac dat de achterstand is weggewerkt en dat de dienstverlening opnieuw normaal verloopt. Toch blijft de sector bezorgd, want de weersvoorspellingen kondigen opnieuw erg warme dagen aan.
Volgens ABS dreigt de problematiek zich snel te herhalen wanneer de temperaturen opnieuw langdurig boven de dertig graden uitstijgen. “Ik verwacht dat de noodmaatregelen opnieuw nodig zullen zijn zodra de volgende hittegolf zich aandient”, klinkt het bij Cerpentier.
Boerenbond geeft landbouwers praktische tips
Om landbouwers zo goed mogelijk voor te bereiden, verspreidt de Boerenbond opnieuw praktische aanbevelingen om hittestress bij dieren te beperken.
Belangrijke maatregelen zijn onder meer:
- extra ventilatie en verneveling voorzien in de stallen;
- voldoende schaduw creëren voor dieren die buiten verblijven;
- permanent vers drinkwater beschikbaar houden en waterbakken tijdig aanvullen;
- het voedingsschema aanpassen zodat dieren tijdens koelere momenten van de dag kunnen eten.
Volgens de Boerenbond kunnen dergelijke ingrepen het risico op gezondheidsproblemen en sterfte aanzienlijk beperken.
Ook akkerbouw en tuinbouw lijden onder de hitte
Niet alleen de veestapel ondervindt hinder van de uitzonderlijke weersomstandigheden. Ook verschillende landbouwgewassen kampen met droogte en hittestress.
Vooral aardappelen, pas aangeplante teelten en bloeiende erwten hebben het bijzonder moeilijk door de combinatie van hoge temperaturen en uitdrogende bodems. Zonder voldoende vocht dreigt de groei stil te vallen, met mogelijke opbrengstverliezen als gevolg.
De Boerenbond benadrukt daarom dat landbouwers, waar mogelijk, moeten zorgen voor voldoende irrigatie en maatregelen nemen om de bodem langer vochtig te houden.
Voorbereiden op meer extreme zomers
De recente hittegolf toont volgens de landbouworganisaties nogmaals aan hoe kwetsbaar zowel dieren als gewassen zijn voor extreme weersomstandigheden. Nu de klimaatverandering dergelijke hitteperiodes vaker en intenser doet voorkomen, groeit ook de nood aan structurele maatregelen om landbouwbedrijven beter bestand te maken tegen langdurige warmte.
Met een nieuwe warme periode die zich al aankondigt, hopen zowel ABS als de Boerenbond dat landbouwers de nodige voorzorgsmaatregelen tijdig kunnen nemen om nieuwe verliezen zoveel mogelijk te beperken. Tegelijk blijven ze de situatie nauw opvolgen en staan ze klaar om landbouwers met advies en ondersteuning bij te staan tijdens de komende hittegolf.
