In Hofstade bij Aalst wordt momenteel hard gewerkt aan de restauratie van de klokkentoren van de Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk. Een ingrijpende maar noodzakelijke operatie, want de drie kerkklokken hangen al meer dan 75 jaar onaangeroerd in de toren. Vooral de grootste klok verkeerde in zo’n verouderde staat dat ze uit veiligheidsoverwegingen niet langer mocht worden geluid. Daar komt binnenkort verandering in: na de restauratie zullen de historische klokken opnieuw veilig en in volle glorie weerklinken boven Hofstade.
De werkzaamheden aan de toren zijn allesbehalve eenvoudig. Door de beperkte ruimte in de smalle toren vraagt elke ingreep uiterste precisie en vakmanschap. De restauratie start met het vernieuwen van de plankenvloer in de toren, een cruciale stap om de veiligheid tijdens en na de werken te garanderen.
“Wij zijn een nieuwe plankenvloer aan het leggen voor de veiligheid. Daarna gaan we de klokken afzetten, komt er een nieuwe montuur en worden er nieuwe wielen geplaatst zodat alles opnieuw veilig functioneert. Bij de kleinste klok komt bovendien een nieuwe klepel,” vertelt de aannemer die de werken uitvoert.
De klokkentoren van de Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk ondergaat daarmee een ware metamorfose. Het laatste grote onderhoud dateert al van 1952, kort nadat de klokken na de Tweede Wereldoorlog opnieuw in de toren werden geplaatst. Sindsdien bleven ze grotendeels onaangeroerd. Volgens Fons De Smedt, voorzitter van de kerkfabriek, was ingrijpen dringend nodig. “De klokken luidden momenteel nog, maar men had ons gewaarschuwd dat de stoel – de constructie waarin de klokken hangen – zou kunnen scheuren. In het slechtste geval konden de klokken naar beneden komen,” legt hij uit.
Dat risico was te groot om te negeren. Daarom werd beslist om de zwaarste klok voorlopig stil te leggen. “Op advies van de experts hebben we beslist om de grootste klok niet meer te luiden. Momenteel luidt enkel de middelste klok nog,” aldus De Smedt. De omvang van de restauratie wordt extra duidelijk wanneer men naar het gewicht van de klokken kijkt. De grootste klok weegt maar liefst 1.900 kilogram, terwijl de kleinere klokken respectievelijk ongeveer 500 kilogram wegen. Dat maakt de operatie bijzonder complex.
De uitdaging zit vooral in de logistiek. De klokken moeten namelijk in de toren zelf worden gerestaureerd, omdat ze naar beneden halen een bijna onmogelijke opdracht zou zijn. “Bovenaan gaan we de klokken eruit halen. Daar wordt de nieuwe plankenvloer geplaatst zodat de klokken tijdelijk veilig kunnen worden gestationeerd voor behandeling en restauratie. Zo hoeven ze niet naar beneden,” verduidelijkt De Smedt.
Dat is een enorme opluchting, want het alternatief zou een gigantische onderneming betekenen. “Moesten de klokken volledig uit de toren gehaald worden, dan zouden ze via het kleine gat in het midden van de kerk naar beneden moeten. Daarna zouden ze met speciale gewichten opnieuw naar boven gehesen moeten worden. Dat zou een enorm werk zijn.”
Maar de restauratie beperkt zich niet enkel tot de klokken zelf. Ook de draagconstructies, de zogenaamde laadbruggen, worden volledig vernieuwd. “Je ziet hier de oude laadbruggen waarin de drie klokken hangen. Die zijn ondertussen al verwijderd. Ze worden volledig vervangen door drie nieuwe gegalvaniseerde, roestvrije laadbruggen,” vertelt De Smedt.
Na deze eerste fase volgt nog een tweede luik van het restauratieproject. Daarbij wordt alles geschilderd en afgewerkt om de constructie duurzaam te beschermen tegen slijtage en weersinvloeden. “In de tweede fase moet alles geschilderd worden. Daarna moet dat drogen en vermoedelijk zal er volgend jaar, na de winter, nog een tweede verflaag aangebracht worden,” klinkt het.
Hoewel vandaag een belangrijke fase aanbreekt met het uithalen van de klokken uit hun constructie, hoeven de inwoners van Hofstade zich voorlopig geen zorgen te maken over stilte in het dorp. “De mensen van Hofstade moeten niet vrezen. De middelste klok zal gewoon blijven luiden,” besluit Fons De Smedt.
Met deze restauratie investeert de kerkfabriek niet alleen in veiligheid, maar ook in het behoud van een belangrijk stuk lokaal erfgoed. De klokken maken al generaties lang deel uit van het dagelijkse leven in Hofstade — bij vieringen, herdenkingen en bijzondere momenten. Binnenkort zullen ze opnieuw, veilig en krachtig, hun vertrouwde klank over het dorp laten weerklinken.
