De langverwachte heraanleg van de Grote Markt in Aalst komt stilaan dichterbij. De eigenlijke herinrichting van het historische plein start na de krokusvakantie van 2027, maar vanaf maandag 28 september verandert de Grote Markt al in een werkzone. Eerst nemen archeologen van SOLVA het plein onder de loep, vanaf eind oktober volgen ook de nutsmaatschappijen met hun voorbereidende werkzaamheden.
De verschillende voorbereidende ingrepen worden zorgvuldig op elkaar afgestemd. Op die manier wil de stad de hinder voor de handel, horeca, bezoekers en evenementen zoveel mogelijk beperken. Tegelijk biedt de archeologische campagne een unieke kans om letterlijk onder het huidige marktplein te kijken en meer te ontdekken over de eeuwenoude geschiedenis van Aalst.
Archeologisch onderzoek vanaf 28 september
Op maandag 28 september start SOLVA met het archeologisch onderzoek op de Grote Markt. Bij omvangrijke werkzaamheden waarbij in de bodem wordt ingegrepen, is een archeologisch onderzoek verplicht. Voor Aalst is dat bovendien geen louter administratieve verplichting: de Grote Markt bevindt zich op een historisch bijzonder interessante locatie.
De archeologen zullen niet de volledige Grote Markt openleggen. Er wordt enkel opgegraven op de plaatsen waar later nieuwe rioleringen en nutsleidingen worden aangelegd. Buiten die zones wordt, nadat de bovenste laag van het plein is verwijderd, vooral aan oppervlakteregistratie gedaan.
In een eerste fase concentreren de werken zich op een strook van ongeveer tien meter breed. Die loopt vanaf de hoek met de Kattestraat tot voorbij het stadhuis. De komende weken zal de Grote Markt daardoor geleidelijk een ander uitzicht krijgen.
Mogelijk belangrijke historische vondsten
De ligging van de Grote Markt maakt het archeologisch onderzoek bijzonder interessant. De archeologen verwachten dat de bodem mogelijk sporen bevat die meer informatie kunnen geven over de ontwikkeling van Aalst door de eeuwen heen.
In het historische centrum was er al in de late twaalfde eeuw bewoning. De huidige Grote Markt en haar omgeving liggen bovendien grotendeels buiten de oudste stadsomwalling van Aalst, die dateert uit de elfde eeuw en de huidige Kerkstraat dwarst.
Ook de ligging van de Kerkstraat speelt een belangrijke rol in het historische verhaal. De straat maakte deel uit van de oude handelsroute tussen Brugge en Keulen. Die handelsverbinding liep vanaf de Nieuwstraat over of langs de latere Grote Markt richting Kerkstraat. De bodem onder het marktplein kan daardoor belangrijke aanwijzingen bevatten over vroegere bewoning, infrastructuur, handelsactiviteiten en de ontwikkeling van de middeleeuwse stad.
Nutswerken starten een maand later
Het archeologisch onderzoek vormt slechts de eerste stap in de voorbereiding. Vanaf maandag 26 oktober starten ook de nutsmaatschappijen met hun werkzaamheden.
De archeologische onderzoeken en de nutswerken worden zoveel mogelijk op elkaar afgestemd. Dat moet ervoor zorgen dat de verschillende ingrepen niet onnodig na elkaar moeten worden uitgevoerd en dat de impact op het dagelijkse leven in en rond de Grote Markt beperkt blijft.
De eigenlijke heraanleg van de Grote Markt volgt pas na de krokusvakantie van 2027. De komende maanden vormen dus vooral een voorbereidende fase waarin de ondergrond wordt onderzocht en de nodige nutsinfrastructuur wordt aangepast.
Verkeerssituatie verandert tijdelijk
De eerste fase van het archeologisch onderzoek heeft ook gevolgen voor het verkeer. Van maandag 28 september tot en met zondag 25 oktober wordt de Grote Markt ter hoogte van huisnummer 3, bij horecazaak ’t Gat van de Mert, afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Dat betekent onder meer dat automobilisten de Grote Markt in die periode niet meer via de Molenstraat kunnen oprijden.
Verkeer met bestemming Nieuwstraat, Grote Markt of Kerkstraat kan aanrijden via de Vlaanderenstraat/Nieuwstraat of via de Hopmarkt. Wie vanaf de Grote Markt vertrekt, moet dat via de Kerkstraat doen.
Om deze tijdelijke verkeerscirculatie mogelijk te maken, worden twee belangrijke wijzigingen ingevoerd. De Nieuwstraat wordt enkelrichting van de Hopmarkt naar de Grote Markt. De Kerkstraat wordt enkelrichting in de richting van de Grote Markt naar de Sint-Martinuskerk. Voor het autovrije gebied verandert er niets. Wie het autovrije gebied met een voertuig wil binnenrijden, moet nog altijd over een geldige vergunning beschikken.
Voetgangers kunnen de werf blijven passeren
Voor voetgangers wordt tijdens de werken een veilige doorgang voorzien langs de werfzone. De handelszaken en horecazaken op en rond de Grote Markt blijven daardoor bereikbaar. Ook fietsers en gebruikers van steps kunnen de werfzone blijven passeren, maar moeten ter hoogte van de werken afstappen. Ze kunnen hun fiets of step vervolgens aan de hand via de voorziene voetgangersdoorgang meenemen. De stad benadrukt dat de bereikbaarheid van de handels- en horecazaken tijdens de werkzaamheden behouden blijft.
Terrassen kunnen tijdelijk kleiner worden
Voor de horeca betekent de werffase wel dat er tijdelijk minder ruimte beschikbaar kan zijn. Langs de gevels wordt een doorgang voorzien, maar op bepaalde momenten kunnen terrassen tijdelijk worden beperkt of volledig verwijderd. Dat is nodig om de werken veilig te kunnen uitvoeren en tegelijkertijd voldoende doorgang op de Grote Markt te garanderen.
Voor handelaars en horeca-uitbaters betekent de start van de werkzaamheden dan ook het begin van een langere periode waarin de dagelijkse werking rekening moet houden met de verschillende werffasen.
Huis van het Kind en trouwzaal tijdelijk via Graanmarkt
Ook enkele stadsdiensten en lokalen krijgen tijdens de eerste fases een gewijzigde toegang. Door de archeologische onderzoeken en voorbereidende nutswerken ter hoogte van het stadhuis zijn het Huis van het Kind, Weg&Weer, de trouwzaal en de feestzaal tijdelijk niet via de gebruikelijke toegang bereikbaar.
Wie deze locaties wil bereiken, moet gebruikmaken van de achteringang van het stadhuis. Die ingang is bereikbaar via de Graanmarkt en de Zwarte Zustersstraat. De gewijzigde toegang blijft van kracht zolang de werkzaamheden in deze zone plaatsvinden.
Fietsenstalling op binnenkoer tijdelijk niet toegankelijk
Ook fietsers moeten rekening houden met een wijziging. De fietsenstalling op de binnenkoer van het oude stadhuis kan tijdens deze fase van de werken niet worden gebruikt. Fietsers kunnen hun fiets parkeren in één van de andere fietsenstallingen in het winkelhart. De stad onderzoekt daarnaast of er bijkomende tijdelijke fietsenstallingen kunnen worden ingericht om de impact van de werken op fietsers zoveel mogelijk op te vangen.
Dertig marktkramen verhuizen naar Keizershallen
Ook de zaterdagmarkt ondergaat een belangrijke verandering. Vanaf zaterdag 3 oktober verhuist een deel van de marktactiviteiten tijdelijk naar een andere locatie. Dertig marktkramen die normaal op de Grote Markt staan, krijgen tijdelijk een plaats op de Parking Keizershallen. Daar blijven de marktkramers staan tot het einde van de werkzaamheden.
Voor de vaste bezoekers van de zaterdagmarkt wordt het dus even wennen. De vertrouwde marktkramers zijn voortaan op de tijdelijke locatie te vinden, maar de stad wil de bezoekers actief stimuleren om ook tijdens de werken naar de Keizershallen te komen.
Wedstrijd moet marktbezoekers naar Keizershallen lokken
Om de marktkramers tijdens de verhuis een extra duwtje in de rug te geven, organiseert Stad Aalst in oktober een wedstrijd. Wie in oktober een product koopt bij één van de marktkramers op de Parking Keizershallen, maakt kans op een aankoopbon die door de stad wordt geschonken.
Bij elke aankoop krijgen klanten een deelnemerskaart. Die kan worden ingevuld en vervolgens ter plaatse in de wedstrijdbox worden gedeponeerd. Op die manier wil de stad niet alleen de tijdelijke verhuis bekendmaken, maar ook de klanten aanmoedigen om hun vertrouwde marktkramers op de nieuwe locatie te blijven bezoeken.
Grote Markt maakt zich op voor lange werffase
Hoewel de eigenlijke heraanleg pas na de krokusvakantie van 2027 begint, maakt Aalst zich vanaf eind september dus al op voor een ingrijpende transformatie van de Grote Markt.
De voorbereidende fase moet niet alleen de technische voorwaarden creëren voor de heraanleg, maar kan ook nieuwe inzichten opleveren over het verleden van de stad. De archeologen krijgen de kans om de bodem te onderzoeken op een plaats waar zich mogelijk waardevolle historische sporen bevinden.
Tegelijk moeten bewoners, bezoekers, handelaars, horeca-uitbaters, marktkramers en weggebruikers de komende periode rekening houden met gewijzigde verkeersstromen, tijdelijke toegangen en een verhuis van een deel van de markt.
Werken van dichtbij volgen
Wie de werkzaamheden op de voet wil volgen, kan gebruikmaken van verschillende informatiekanalen. Via de WerfApp kunnen inwoners het project ‘Grote Markt Aalst’ volgen en wekelijks updates ontvangen op hun smartphone.
Ook via de website van de stad wordt de informatie over de heraanleg voortdurend bijgewerkt. Op de webpagina over de ‘Heraanleg Grote Markt’ staan onder meer de fasering en timing van het project. Daarnaast wordt via de wekelijkse verkeersinformatie aangegeven wanneer een nieuwe fase van de werkzaamheden van start gaat.
De grote heraanleg moet dan wel nog beginnen, voor Aalst staat het vanaf maandag al volop in het teken van de voorbereiding. Eerst gaat de schop de grond in voor archeologisch onderzoek, daarna volgen de nutswerken. Pas na de krokusvakantie van 2027 begint de volgende grote stap: de daadwerkelijke herinrichting van één van de meest herkenbare plekken van de Aalsterse binnenstad.
