De geplande afbraak van het Peperkoekenhuis in de Boelarestraat blijft beroering veroorzaken in Geraardsbergen. Nadat buurtbewoners, vrijwilligers en gebruikers eerder al hun ongenoegen uitten via een petitie, mengt nu ook burgerbeweging Hart boven Hard Geraardsbergen zich nadrukkelijk in het debat. In een uitgebreide open brief, gericht aan burgemeester en schepenen, roept de beweging het stadsbestuur op om de sloopplannen stop te zetten en het Peperkoekenhuis te behouden als ontmoetingsplek voor de buurt.
Volgens Hart boven Hard dreigt met de afbraak veel meer verloren te gaan dan enkel een gebouw. De organisatie spreekt over een unieke sociale ontmoetingsplaats die jarenlang werd opgebouwd dankzij de inzet van vrijwilligers, buurtbewoners, verenigingen, scholen én de stad zelf.
“Een plek die door de gemeenschap is opgebouwd”
In de open brief benadrukt Hart boven Hard dat het Peperkoekenhuis veel meer is dan een eenvoudig buurthuis. Het karaktervolle gebouw, verscholen tussen de bomen in de Boelarestraat, groeide de voorbije jaren uit tot een vaste ontmoetingsplaats waar inwoners van verschillende leeftijden en achtergronden elkaar vinden.
Rond het huis bevinden zich een schaduwrijke tuin, een speeltuin en een sociale moestuin. Tal van buurtinitiatieven, verenigingen en gezinnen maken er regelmatig gebruik van. Volgens de burgerbeweging vervult de locatie een belangrijke sociale functie in een wijk waar veel woningen nauwelijks beschikken over een eigen tuin of buitenruimte.
Bijzondere aandacht gaat in de brief naar de sociale moestuin. Die biedt cliënten van het OCMW de mogelijkheid om actief deel te nemen aan het maatschappelijk leven, nieuwe mensen te ontmoeten en vaardigheden te ontwikkelen. Volgens Hart boven Hard vormt dat voor heel wat mensen een eerste stap richting sociale integratie en volwaardige participatie.
Vrijwilligers investeerden jarenlang
De auteurs van de open brief wijzen erop dat het Peperkoekenhuis letterlijk en figuurlijk het resultaat is van jarenlang engagement.
Vrijwilligers staken duizenden uren in renovatie- en opknapwerken. Via crowdfundingcampagnes van Streekmotor23 en acties van De Warmste Week werd geld ingezameld om het gebouw aantrekkelijker te maken. Ook leerlingen van het Sint-Catharinacollege hielpen mee aan de renovatie door nieuwe ramen te plaatsen.
Daarnaast investeerde ook de stad zelf in het gebouw. Zo werden eerder nog ongeveer 7.000 dakpannen aangekocht met het oog op een toekomstige dakrenovatie. Volgens Hart boven Hard dreigen al deze inspanningen nu verloren te gaan indien het gebouw wordt gesloopt.
Kritiek op gebrek aan inspraak
Een belangrijk verwijt aan het adres van het stadsbestuur betreft de gevolgde procedure.
Volgens de burgerbeweging wordt voor de afbraak van het Peperkoekenhuis geen afzonderlijke omgevingsvergunning aangevraagd. In de huidige vergunningsaanvraag wordt uitsluitend melding gemaakt van de plaatsing van prefabcontainers voor de buitenschoolse kinderopvang (BKO), terwijl de sloop van het bestaande gebouw volgens hen nergens expliciet wordt vermeld.
Daardoor zou een openbaar onderzoek achterwege blijven.
Hart boven Hard betwist de juridische interpretatie van de stad dat voor de afbraak geen vergunning vereist zou zijn. Volgens de beweging gaat het immers om een gebouw dat een duidelijke landschappelijke, historische en sociale betekenis heeft voor de buurt en daarom niet zonder meer kan verdwijnen.
De burgerbeweging schaart zich daarom achter het officiële bezwaar dat werd ingediend door buurtbewoners, vrijwilligers en gebruikers van het Peperkoekenhuis.
Geen bezwaar tegen kinderopvang, wel tegen de gekozen locatie
Opvallend is dat Hart boven Hard zich niet verzet tegen de verhuis van de buitenschoolse kinderopvang naar het stadscentrum.
Integendeel. De organisatie erkent dat een centrale ligging voordelen biedt omdat de meeste scholen zich in het centrum bevinden en de bereikbaarheid met openbaar vervoer beter is. Wel stelt men zich ernstige vragen bij de keuze voor de locatie van het Peperkoekenhuis. Volgens de open brief bestaan er meerdere alternatieven die zowel voor de kinderopvang als voor de buurt beter geschikt zouden zijn.
Mogelijke alternatieven
Als eerste alternatief verwijst Hart boven Hard naar de site van de voormalige sporthal De Kriebel.
Daar zouden volgens de beweging verschillende voordelen samenkomen:
- aansluiting bij de kinderdagverblijven Zonnestraal en Pierrot;
- nabijheid van Speelbos De Maretak;
- ruime parkeermogelijkheden;
- een goede bereikbaarheid via trein en bus;
- kansen voor samenwerking met woonzorgcentrum De Populier en lokaal dienstencentrum De Maretak.
Volgens de burgerbeweging kan zo bovendien een waardevolle verbinding ontstaan tussen jong en oud. Ook dichter bij het Peperkoekenhuis ziet men mogelijkheden, zoals het braakliggende terrein tussen cinema Focus en het Adriaansstadion of de gelijkvloerse verdieping van het Koetshuis.
Praktische bezwaren tegen huidige plannen
Volgens Hart boven Hard kent de huidige locatie bovendien heel wat praktische beperkingen. De Boelarestraat beschikt over weinig parkeerruimte en de ingang van het terrein bevindt zich volgens de brief aan een gevaarlijke bocht waar ouders moeilijk veilig kunnen stoppen om kinderen af te zetten of op te halen.
Daarnaast wijst men op de beperkte capaciteit van de geplande containers. Uit de vergunningsaanvraag blijkt volgens de beweging dat er plaats zou zijn voor maximaal 49 personen, inclusief begeleiders. Tijdens schoolvakanties, wanneer meer dan negentig kinderen opvang nodig hebben, zal volgens Hart boven Hard dus alsnog naar bijkomende locaties moeten worden uitgeweken.
Historische waarde van de locatie
Naast de sociale betekenis benadrukt de burgerbeweging ook de historische waarde van het Peperkoekenhuis. Het gebouw maakte oorspronkelijk deel uit van de voormalige landbouwsite van de Sint-Adriaansabdij en grenst aan het beschermde Abdijpark.
Ook de Boelarestraat bezit volgens de inventaris bouwkundig erfgoed een belangrijke historische waarde als oude toegangsweg tot de stad. Hart boven Hard noemt het Peperkoekenhuis een herkenningspunt voor iedereen die Geraardsbergen binnenrijdt.
Volgens de organisatie dreigt de vervanging door sobere prefabcontainers met grijze staalbeplating en aluminium buitenschrijnwerk het karakter van deze locatie volledig weg te nemen.
Twijfels over gedeeld gebruik
Het stadsbestuur stelde eerder dat verschillende functies op de site behouden kunnen blijven via het principe van gedeeld gebruik. Hart boven Hard zegt dat principe volledig te ondersteunen, maar stelt tegelijk vast dat de huidige gebruikers nauwelijks betrokken werden bij de concrete uitwerking.
Volgens de open brief bestaan er vandaag geen schriftelijke garanties over:
- het behoud van de sociale moestuin;
- de ontmoetingsfunctie voor buurtbewoners;
- het gebruik door sporters van de nabijgelegen tennisvelden;
- de toegankelijkheid van de tuin en speeltuin.
De burgerbeweging vreest bovendien dat tijdens schoolvakanties, wanneer de buitenschoolse opvang er de hele dag aanwezig is, buurtgezinnen geen gebruik meer zullen kunnen maken van de tuin en de speeltuin, net op de momenten dat kinderen daar het meeste nood aan hebben.
Vraagtekens bij investeringsbeleid
Hart boven Hard plaatst ook vraagtekens bij de financiële keuzes van de stad.
In de meerjarenplanning zijn aanzienlijke investeringen voorzien voor verschillende ontmoetingscentra:
- ongeveer 1,8 miljoen euro voor het buurthuis in Schendelbeke;
- ongeveer 1,6 miljoen euro voor het buurthuis in Moerbeke;
- ongeveer 900.000 euro voor het Dokhuis;
- bijkomende investeringen in andere deelgemeenten.
Volgens de burgerbeweging zou slechts een fractie van dergelijke bedragen volstaan om de renovatie van het Peperkoekenhuis volledig af te werken. De organisatie benadrukt dat buurtbewoners, vrijwilligers en verenigingen bereid zijn om samen met het stadsbestuur de verdere renovatie mee te realiseren.
Oproep tot echte buurtwerking
Tot slot pleit Hart boven Hard voor meer dan enkel het behoud van een gebouw.
Volgens de organisatie heeft de Weverijbuurt nood aan een volwaardige buurtwerking, ondersteund door een professionele buurtwerker die samen met bewoners activiteiten organiseert, sociale netwerken versterkt en mensen toeleidt naar de juiste dienstverlening.
Een ontmoetingsruimte alleen volstaat volgens de burgerbeweging niet om sociale cohesie, verbondenheid en inclusie duurzaam te versterken.
Duidelijke oproep
Met de open brief doet Hart boven Hard Geraardsbergen een uitdrukkelijke oproep aan het stadsbestuur om de afbraakplannen te heroverwegen, het bezwaar ernstig te nemen en samen met buurtbewoners werk te maken van een toekomst voor het Peperkoekenhuis.
Volgens de burgerbeweging staat er veel meer op het spel dan de toekomst van één gebouw. Het gaat volgens haar om het behoud van een unieke ontmoetingsplaats, opgebouwd door de gemeenschap zelf, waar ontmoeting, solidariteit en buurtwerking al jarenlang centraal staan.
Indien gewenst kan dit artikel ook worden omgevormd tot een volledig objectieve journalistieke versie waarin ook ruimte wordt voorzien voor een reactie van het stadsbestuur van Geraardsbergen, zodat het de gebruikelijke hoor- en wederhoor bevat.
