Een aanzienlijk deel van de Vlaamse jongeren heeft vandaag geen duidelijk zicht op zijn eigen inkomsten en uitgaven. Dat blijkt uit een onderzoek van BudgetInZicht (BIZ) bij 202 Vlaamse jongeren van 16 en 17 jaar. De resultaten worden bekendgemaakt bij de start van de Week van het Geld, die van 16 tot 22 maart loopt en volledig in het teken staat van financiële educatie. Met het initiatief Wakosta?! wil BIZ jongeren beter voorbereiden op een zelfstandig leven, zonder financiële zorgen.
Schommelende inkomsten bij jongeren
De bevraging werd in januari en begin februari uitgevoerd via een online vragenlijst. Daaruit blijkt dat de inkomsten van jongeren sterk variëren. Zo geven 43 van de ondervraagde jongeren aan dat ze maandelijks tussen de 200 en 499 euro verdienen of krijgen. Daarnaast ontvangt een groep van 32 jongeren tussen 50 en 99 euro per maand.
Verder zegt telkens een groep van 30 jongeren dat ze maandelijks tussen 100 en 199 euro verdienen of ontvangen, terwijl nog eens 30 jongeren aangeven dat hun inkomen tussen 25 en 49 euro ligt. Er zijn echter ook opvallende uitschieters: acht jongeren laten weten dat ze helemaal geen inkomsten hebben, terwijl een even grote groep aangeeft maandelijks meer dan 1.000 euro binnen te krijgen.
Studentenjobs en zakgeld belangrijkste inkomstenbronnen
De inkomsten van jongeren komen uit verschillende bronnen. Net geen helft van de bevraagden (96 jongeren) verdient geld via een studentenjob. Daarnaast blijkt dat 122 jongeren zakgeld ontvangen van hun ouders of familie.
Ook kleine klusjes leveren vaak extra geld op. Jongeren verdienen geregeld iets bij door bijvoorbeeld babysitten of door klusjes te doen thuis of bij anderen. Daarnaast is geld nog steeds een populair cadeau bij verjaardagen, de eindejaarsperiode of van de sint.
Geld gaat vooral naar kleding en vrije tijd
Wat jongeren met hun geld doen, toont eveneens duidelijke trends. Het grootste deel van hun budget gaat naar kleding en persoonlijke verzorging. Daarna volgen uitgaven voor vrije tijd, vervoer en eten en drinken. Een kleiner deel van de jongeren besteedt geld aan roken of vapen.
Eén op drie weet niet hoeveel geld er binnenkomt of buitengaat
Een van de meest opvallende conclusies uit het onderzoek is dat één op de drie jongeren zelf aangeeft geen zicht te hebben op hoeveel geld er precies binnenkomt en weer buitengaat. Slechts 18 procent van de ondervraagden zegt zijn budget tot op de euro te kennen.
De meeste jongeren vertrouwen vooral op de app van hun bank om hun uitgaven te volgen. Actief budgetteren – bijvoorbeeld via een eigen overzicht of budgetplanning – gebeurt echter zelden.
Nog een opvallend cijfer uit de bevraging: meer dan zeven op de tien jongeren zeggen al eens spijt te hebben gehad van een impulsieve aankoop. Voor zes procent van de jongeren gebeurt dat zelfs regelmatig.
Wakosta?! moet jongeren financieel weerbaarder maken
Om jongeren beter te wapenen tegen financiële problemen ontwikkelde BudgetInZicht het aanbod Wakosta?!. Dat is een verzameling van praktische tools voor jongeren, leerkrachten en begeleiders die hen op een toegankelijke manier laten kennismaken met budgetteren, sparen en de echte kost van zelfstandig wonen.
Het aanbod bestaat uit verschillende onderdelen. Zo is er een inleefparcours dat op diverse locaties in Vlaanderen georganiseerd wordt, waarbij jongeren ontdekken hoeveel dagelijkse producten en diensten werkelijk kosten.
Daarnaast is er ook een Wakosta?!-app die gebruikers een duidelijk overzicht geeft van hun inkomsten en uitgaven. De app wordt geregeld aanbevolen in het televisieprogramma Geld Gezocht door Kristel Verbeke en Kamal Kharmach. Ook in programma’s zoals WinWin en Zorgen voor Mama kreeg de app al aandacht. Financieel journalist Michaël Van Droogenbroeck verwees er bovendien naar in zijn boeken over investeren en financiële planning.
Verder bevat het aanbod een online budgetspel – de digitale versie van het inleefparcours – aangevuld met video’s, lesmateriaal en downloadbare tools.
Speels maar kritisch leren omgaan met geld
Een opvallend onderdeel binnen het aanbod is ook “Casino Dakostwa?!”, een interactief lespakket dat jongeren op een speelse maar tegelijk kritische manier laat kennismaken met gokken en de risico’s ervan.
Met deze initiatieven wil BudgetInZicht jongeren al op jonge leeftijd bewust maken van geldbeheer. Door hen inzicht te geven in inkomsten, uitgaven en financiële keuzes hoopt de organisatie schulden en financiële problemen later in het leven te voorkomen.
De boodschap van de Week van het Geld is dan ook duidelijk: hoe vroeger jongeren leren omgaan met geld, hoe groter de kans dat ze later financieel stevig op eigen benen staan.
