Soms volstaat één oude doos om een familiegeschiedenis opnieuw tot leven te wekken. Dat ondervond Wichelaar Wim Annaert enkele jaren geleden in het ouderlijke huis in Erondegem. Tussen de foto’s ontdekte hij het spoor van zijn grootoom Franciscus Annaert, een jonge soldaat uit de Eerste Wereldoorlog die onder tragische omstandigheden in Duitsland om het leven kwam. Wat begon als nieuwsgierigheid, groeide uit tot een jarenlange zoektocht, een reis naar Duitsland en uiteindelijk een boek van meer dan honderd pagina’s.
De naam Franciscus Annaert was binnen de familie nauwelijks meer dan een herinnering uit een ver verleden. Tot Wim Annaert tijdens het opruimen van het ouderlijke huis op een doos met oude foto’s stuitte. De beelden toonden een jonge man, maar riepen vooral vragen op. Wie was deze Franciscus? Wat had hij tijdens de Eerste Wereldoorlog meegemaakt? En waarom was hij op zo jonge leeftijd gestorven?
De foto’s vormden het begin van een zoektocht die Wim uiteindelijk veel verder zou brengen dan hij aanvankelijk had kunnen vermoeden. Een bezoek aan een oorlogskerkhof in Calais wakkerde zijn belangstelling verder aan. Annaert begon militaire archieven uit te pluizen en verzamelde met hulp van vrienden documenten en informatie. Elk nieuw stukje informatie bracht hem dichter bij het verhaal van zijn grootoom.
Van Sint-Amandsberg naar een werkkamp in Duitsland
Uit het onderzoek bleek dat Franciscus Annaert kort na zijn huwelijk in Sint-Amandsberg werd opgeroepen om in Duitsland te gaan werken. Hij kwam terecht op een boerderij in Langenhagen, waar hij in een werkkamp verbleef. Daar nam zijn levensverhaal een dramatische wending.
Tijdens een zondagnamiddag ging Franciscus zwemmen in een klein stuwmeer. Wat een onschuldige ontspanning had moeten worden, eindigde in een tragedie. Franciscus verdronk en liet een zwangere echtgenote achter.
Na de oorlog hertrouwde zijn vrouw en raakte het verhaal van Franciscus steeds verder op de achtergrond. Binnen de familie werd nog maar weinig over hem verteld. Zijn levensverhaal verdween langzaam uit het collectieve geheugen. Tot Wim Annaert jaren later de foto’s terugvond.
Op zoek naar een graf dat niemand nog kende
Voor Annaert was het niet voldoende om alleen het levensverhaal van zijn grootoom te reconstrueren. Hij wilde ook weten waar Franciscus begraven lag. Die zoektocht leidde opnieuw naar Duitsland. Uiteindelijk vond hij het graf in Langenhagen. Samen met familieleden keerde hij terug naar de plaats waar zijn grootoom zijn laatste rustplaats had gevonden.
Het bezoek kreeg bovendien een bijzondere betekenis dankzij het gemeentebestuur van Langenhagen, dat de familie officieel ontving. Aan het graf bracht Wim Annaert een muzikale ode aan zijn grootoom.
De reis leverde niet alleen nieuwe foto’s en documenten op. Ze zorgde er ook voor dat een vergeten familielid opnieuw een plaats kreeg binnen de familiegeschiedenis.
Vrienden en kennissen die het volledige verhaal hoorden, overtuigden Annaert vervolgens om zijn jarenlange speurwerk niet zomaar in een lade te laten verdwijnen. Zo ontstond het idee om alles in een boek te bundelen.
Een familieverhaal wordt een boek
Het resultaat is een rijk geïllustreerde publicatie van meer dan honderd pagina’s. Wim Annaert vertelt er niet alleen het levensverhaal van Franciscus, maar neemt de lezer ook mee in zijn eigen zoektocht.
Militaire documenten, foto’s, historische informatie en familiegegevens worden samengebracht tot één verhaal. Ook de zoektocht naar het graf in Duitsland en het bijzondere bezoek aan Langenhagen krijgen uitgebreid aandacht.
Het boek toont daarmee niet alleen het leven van één man, maar ook hoe moeilijk het soms is om een familieverhaal dat meer dan een eeuw oud is opnieuw samen te stellen. Oude foto’s vormen daarbij het vertrekpunt, maar archiefstukken, toevallige ontmoetingen en doorzettingsvermogen blijken minstens even belangrijk. De publicatie bevat bovendien getuigenissen en uniek fotomateriaal uit de verschillende fases van het onderzoek.
Voorstelling in Erondegem
De boekvoorstelling vond dinsdagavond plaats in de Sint-Pietersbandenkerk in Erondegem. Wim Annaert ging er in gesprek met moderator en heemkundige William Minnaert. De voorstelling werd muzikaal omlijst en kwam tot stand met medewerking van de heemkring van Erpe-Mere.
Een bijzonder moment was de muziek die Annaert bracht. Het gaat om dezelfde muzikale ode die hij eerder aan het graf van Franciscus in Duitsland speelde.
Het boek is te koop voor 19,50 euro. Bestellen kan via Annaertwim@hotmail.com. De publicatie is daarnaast verkrijgbaar bij cultuurcafé ’t Veken aan de Margote 3 in Wichelen. Op aanvraag kan het boek ook worden opgestuurd. Er is eveneens een Duitse vertaling beschikbaar.
Wat ooit begon met een vergeten doos op zolder, heeft zo geleid tot een uitgebreid historisch onderzoek. Franciscus Annaert, die meer dan honderd jaar geleden uit het zicht van zijn familie verdween, heeft dankzij de volharding van zijn achterneef opnieuw een gezicht gekregen.
Een paar oude foto’s bleken uiteindelijk genoeg om een heel leven opnieuw te laten spreken.
