De invoering van digitaal stemmen bij toekomstige verkiezingen zorgde tijdens de jongste gemeenteraad van Erpe-Mere voor een stevig politiek debat. Fractieleider en gemeenteraadslid Kris Dekoninck (Vlaams Belang) kaartte het onderwerp aan en vroeg of het gemeentebestuur bereid is om bij de volgende verkiezingen de overstap te maken naar digitale stemcomputers. Volgens Vlaams Belang laat CD&V kansen op modernisering liggen, terwijl schepen van Burgerzaken Dries Hostens (CD&V) benadrukt dat het vandaag nog veel te vroeg is om daar een definitieve beslissing over te nemen.
Volgens Kris Dekoninck is zijn partij al geruime tijd voorstander van digitaal stemmen. Hij wijst erop dat Vlaams Belang ook voor de vorige verkiezingen al vragende partij was om de mogelijkheid te onderzoeken. Toen werd volgens hem eveneens verwezen naar de kostprijs als belangrijkste argument om de overstap niet te maken.
Tijdens de gemeenteraad stelde de Vlaams Belangfractie daarom opnieuw een eenvoudige vraag aan het gemeentebestuur: is Erpe-Mere bereid om richting de volgende verkiezingen digitaal stemmen mogelijk te maken?
Volgens Dekoninck bleef een duidelijk antwoord echter uit. “Onze vraag was nochtans eenvoudig: zijn jullie voor digitaal stemmen naar de verkiezingen toe? Er kon geen ja of nee uit de mond van de schepen of burgemeester komen. Is dat dan kleur bekennen?”, vraagt hij zich af.
“Geen openheid voor vernieuwing”
Vlaams Belang verwijt CD&V weinig enthousiasme te tonen voor een modernisering van het verkiezingssysteem. Volgens Dekoninck wordt er binnen de meerderheid nog steeds vastgehouden aan stemmen op papier, omdat dat volgens CD&V de goedkoopste en beste oplossing blijft. “Over digitaal stemmen voor 2030 was CD&V niet te vinden. Ze vinden de kosten te hoog en vooral de investering niet de moeite waard. Ze staan niet open voor vernieuwing”, stelt hij.
Daar blijft het volgens Vlaams Belang niet bij. De partij koppelt daar ook een politieke kritiek aan. “Volgens Vlaams Belang willen ze het gewoon niet, omdat ze anders alle rusthuizen niet meer kunnen aflopen voor volmachten. Wij vinden dat dit een gemiste kans is om eerlijk naar de stembus te gaan.”
Volgens Dekoninck leeft het idee van digitaal stemmen bovendien wel degelijk bij de inwoners. Hij zegt dat zijn partij zelf een bevraging heeft gedaan bij de bevolking. “De meeste mensen stonden daar zeer open voor. Volgens ons zou digitaal stemmen een eerlijke verbetering zijn voor onze gemeente.”
Vlaams Belang hoopt dan ook dat het gemeentebestuur zijn standpunt nog zal herzien. “We hopen alvast dat de deur nog op een kiertje staat om toch nog van gedachten te veranderen.”
Gemeentebestuur: “Vandaag onmogelijk om al een keuze te maken”
Schepen van Burgerzaken Dries Hostens (CD&V) reageerde uitgebreid op de kritiek en verduidelijkte dat de gemeente zich momenteel onmogelijk definitief kan uitspreken over digitaal stemmen.
Hij verwijst daarvoor naar de Vlaamse Regering, die pas in april 2026 de procedure heeft opgestart om een nieuw raamcontract op te maken voor de aankoop van nieuwe stemcomputers voor de verkiezingen tussen 2029 en 2042.
Volgens Hostens zijn de huidige stemcomputers ondertussen hopeloos verouderd en wil de Vlaamse overheid een volledig nieuwe generatie toestellen aankopen die gedurende meerdere verkiezingen gebruikt kunnen worden.
De timing ligt volgens hem volledig vast bij de hogere overheid. De aanbestedingsprocedure zou tegen maart 2027 afgerond moeten zijn. Daarna volgt in 2028 een uitgebreide testfase zodat de nieuwe stemcomputers tegen de verkiezingen van 2029 operationeel kunnen zijn.
Nog veel onduidelijkheid
Volgens Hostens kent geen enkel lokaal bestuur vandaag de concrete voorwaarden waaronder digitaal stemmen eventueel opnieuw ingevoerd kan worden.
Zo is er nog geen duidelijkheid over:
- de uiteindelijke aankoopprijs van de nieuwe stemcomputers;
- de verdeling van de kosten tussen Vlaanderen en de lokale besturen;
- de technische configuratie van de systemen;
- de praktische organisatie van de verkiezingen.
“Pas na de testfase weten we als lokaal bestuur aan welke prijs, met welke configuratie en volgens welke procedure gewerkt zal worden.” Daarom vindt de schepen het onmogelijk om vandaag al een principiële keuze voor of tegen digitaal stemmen te maken. “Het is vandaag nog veel te vroeg om ons uit te spreken over het al dan niet digitaal stemmen in Erpe-Mere.”
Veiligheid en betaalbaarheid primeren
Volgens Hostens staat het gemeentebestuur niet afkerig tegenover technologische evoluties, maar moeten eerst alle voorwaarden duidelijk zijn. Voor CD&V moet digitaal stemmen in de eerste plaats een verbetering betekenen, zowel voor de kiezer als voor iedereen die meewerkt aan de organisatie van de verkiezingen.
Daarnaast moet het systeem betaalbaar blijven. “Digitaal stemmen moet zowel voor de burger als voor de mensen die meewerken aan de verkiezingen een verbetering zijn, tegen een betaalbare prijs. Of dat vandaag het geval zal zijn, weten we nog niet.”
Beslissen op basis van feiten
De schepen benadrukt dat de gemeente momenteel geen enkele beslissing kan nemen omdat de Vlaamse overheid eerst haar voorbereidend werk moet afronden. “De bal ligt voorlopig niet in het kamp van de lokale besturen, maar in dat van de hogere overheid.”
Hostens wijst er bovendien op dat de technologische ontwikkelingen bijzonder snel gaan. “We zijn benieuwd wat er allemaal mogelijk zal zijn binnen een aantal jaren. Maar het moet in de eerste plaats veilig zijn.”
Volgens hem heeft het gemeentebestuur de verantwoordelijkheid om beslissingen te nemen op basis van objectieve informatie en niet op basis van vermoedens. “Als bestuurders van onze gemeente hebben we een verantwoordelijkheid tegenover onze burgers om beslissingen te nemen op basis van feiten, niet op basis van veronderstellingen.”
Politiek debat nog lang niet afgesloten
Met de tussenkomst van Vlaams Belang en de uitgebreide reactie van schepen Hostens lijkt het debat over digitaal stemmen in Erpe-Mere nog lang niet beslecht. Waar Vlaams Belang aandringt op een duidelijke keuze voor modernisering en stelt dat veel inwoners daarvoor openstaan, benadrukt de CD&V-meerderheid dat een beslissing vandaag prematuur zou zijn zolang de Vlaamse overheid de praktische, financiële en technische krijtlijnen nog niet heeft vastgelegd. De komende jaren, wanneer Vlaanderen meer duidelijkheid verschaft over de nieuwe generatie stemcomputers, zal blijken of Erpe-Mere uiteindelijk de overstap maakt naar digitaal stemmen of bij het papieren stemsysteem blijft.
