De actiegroep DenderHoop maakt zich grote zorgen over het voorstel van het stadsbestuur van Ninove om de voorwaarden rond lokale binding voor de toewijzing van sociale woningen fors te verstrengen. Indien het voorstel wordt goedgekeurd, zou voortaan voorrang gegeven worden aan kandidaten die minstens vijftig jaar in Ninove wonen of er gewoond hebben. Daarmee zou Ninove, samen met Geraardsbergen, de strengste regeling binnen het werkingsgebied van woonmaatschappij Dender-Zuid invoeren. Op maandag 18 mei wordt het dossier besproken op de gemeenteraad, en volgens DenderHoop staat er bijzonder veel op het spel.
“Kwetsbare gezinnen dreigen volledig uit de boot te vallen”
Volgens DenderHoop creëert de maatregel vooral nieuwe drempels voor mensen die vandaag al in een precaire woonsituatie leven. De Vlaamse regelgeving laat gemeenten toe om de standaardregel van lokale binding – vijf jaar onafgebroken wonen in de afgelopen tien jaar – te verstrengen, maar volgens de organisatie blijkt uit de praktijk dat strengere regels leiden tot meer uitsluiting.
Vooral kwetsbare huurders worden geraakt. Zij verhuizen vaker dan gemiddeld, bijvoorbeeld door financiële problemen, relatiebreuken, tijdelijke jobs of het zoeken naar betaalbare huisvesting. Daardoor kunnen zij minder gemakkelijk aantonen dat ze gedurende lange tijd op dezelfde plaats woonden.
DenderHoop verwijst daarbij ook naar het recente advies van armoede- en welzijnsorganisaties binnen de Toewijsraad van woonmaatschappij Dender-Zuid, waarin gewaarschuwd wordt voor de sociale gevolgen van dergelijke verstrengingen.
“Voor deze gezinnen dreigt de wachttijd eindeloos te worden, terwijl hun kansen op een stabiele woning bijna verdwijnen,” klinkt het.
Sociale woning als hefboom tegen armoede
De organisatie benadrukt dat toegang tot sociale huisvesting veel meer betekent dan enkel een dak boven het hoofd. Een betaalbare en stabiele woning vormt volgens hen de basis voor maatschappelijke vooruitgang.
“Wanneer mensen zekerheid hebben over hun woonsituatie, ontstaat ruimte om opnieuw te leren, te werken, kinderen kansen te geven en schulden af te bouwen. Onderzoek toont aan dat het risico op armoede met veertig procent daalt wanneer kwetsbare gezinnen toegang krijgen tot een sociale woning.”
Volgens DenderHoop werkt men dus best aan oplossingen die mensen vooruithelpen, in plaats van bijkomende barrières op te werpen.
Ook private huurmarkt dreigt verder vast te lopen
Naast de impact op sociale huur vreest de organisatie ook gevolgen voor de private huurmarkt. Kandidaten zouden minder snel geneigd zijn om naar een andere gemeente te verhuizen, omdat ze daardoor hun opgebouwde lokale binding verliezen.
Een verhuis naar werk, familie of een goedkopere woning kan dan leiden tot een slechtere positie op de wachtlijst voor sociale huisvesting. Daardoor blijven mensen langer hangen in een private huurmarkt die vandaag al zwaar onder druk staat.
Volgens DenderHoop dreigt de mobiliteit op de woningmarkt hierdoor verder af te nemen, met hogere prijzen en minder beschikbare woningen als gevolg.
“Reglement bevoordeelt enkel Ninovieters van 50 jaar en ouder”
De actiegroep stelt zich openlijk vragen bij de concrete gevolgen van de nieuwe regeling. Ze vragen het stadsbestuur om transparantie over de impact op de huidige wachtlijst.
Hoeveel gezinnen die vandaag wachten op een sociale woning voldoen nog aan de nieuwe norm? Hoeveel jonge gezinnen, alleenstaande ouders of starters zullen hierdoor achteraan op de lijst terechtkomen? En hoeveel kandidaten maken voortaan nauwelijks nog kans?
Volgens DenderHoop bevoordeelt het systeem vooral één specifieke groep: inwoners die al vijftig jaar op het grondgebied wonen.
Fictief voorbeeld toont volgens DenderHoop de ongelijkheid aan
Om de gevolgen tastbaar te maken, schetst de organisatie een voorbeeld.
Een 18-jarige geboren Ninovieter verlaat het ouderlijk huis en schrijft zich in voor een sociale woning. Hij voldoet aan alle voorwaarden en bouwt wachttijd op. Drie jaar later schrijft een 50-plusser uit Ninove zich eveneens in na een echtscheiding. In het huidige systeem komt die achter de jongere kandidaat op de wachtlijst.
Maar met de nieuwe regel zou de 50-plusser plots voorrang krijgen, ondanks zijn latere inschrijving. Meer nog: de jongere kandidaat riskeert volgens DenderHoop jarenlang voorbijgestoken te worden door elke nieuwe kandidaat die wél aan de grens van vijftig jaar voldoet. “Dat is geen eerlijk systeem van woonnood, maar een leeftijds- en verblijfsduurfilter,” luidt de kritiek.
Kernprobleem blijft tekort aan sociale woningen
Volgens DenderHoop focust het debat op de verkeerde vraag. Niet wie geselecteerd wordt, maar het structurele tekort aan woningen vormt het echte probleem. “Schaarste beheren via strengere selectiecriteria lost niets op. Het herverdeelt enkel de schaarste.”
Zolang het aanbod veel kleiner blijft dan de vraag, zullen dergelijke maatregelen volgens hen enkel leiden tot frustratie en verdeeldheid.
Ninove telt meer dan 3.600 kandidaat-huurders
De organisatie verwijst naar recente cijfers over sociaal wonen in Ninove.
Huidig patrimonium
Ninove beschikt vandaag over 1.011 sociale woningen. Daarvan:
- 35% heeft drie slaapkamers
- 30% heeft twee slaapkamers
- 24% heeft één slaapkamer
- 9% heeft vier slaapkamers
Van die 1.011 woningen staan er momenteel 145 leeg. In de 866 verhuurde woningen wonen:
- 642 alleenstaanden of koppels zonder kinderen
- 40% van de zittende huurders is ouder dan 65 jaar
Wachtlijst
Op de wachtlijst staan 3.628 gezinnen. Daarvan hebben 1.048 kandidaten hun domicilie in Ninove. Van die groep wensen 1.001 effectief een woning in Ninove. Opvallend: 433 van hen wachten al langer dan vijf jaar.
Van de totale wachtlijst wonen 2.627 kandidaten niet in Ninove, maar het merendeel komt uit naburige steden en gemeenten zoals Aalst, Geraardsbergen, Denderleeuw, Haaltert, Zottegem, Erpe-Mere, Pajottegem, Gent en Asse.
Volgens DenderHoop bewijst dit dat het vaak aangehaalde “aanzuigeffect vanuit Brussel” niet klopt.
Mismatch tussen aanbod en vraag
Nog volgens de cijfers bestaat 63 procent van de Ninovese kandidaten uit alleenstaanden of koppels zonder kinderen. Zij zoeken vooral kleinere woningen met één of twee slaapkamers.
Dat wijst volgens DenderHoop op een duidelijke mismatch tussen het bestaande woningaanbod en de vraag. Bij toekomstige projecten moet de stad daarom prioritair inzetten op compacte sociale woningen en appartementen.
Oproep tot meer ambitie
De Vlaamse overheid legde Ninove een Bindend Sociaal Objectief op. Tegen 2042 moeten nog 361 sociale woonentiteiten worden gerealiseerd.
DenderHoop noemt dat onvoldoende in verhouding tot de huidige woonnood. Met meer dan 3.600 kandidaten op de wachtlijst is volgens hen duidelijk dat Ninove verder moet kijken dan de minimumdoelstellingen.
“Andere gemeenten tonen al dat het ambitieuzer kan. Ninove moet investeren in méér sociale woningen én een toegankelijke sociale huisvesting.”
Besluit
Met haar scherpe tussenkomst zet DenderHoop het debat over sociale huisvesting in Ninove opnieuw op scherp. De organisatie waarschuwt dat een verstrenging van de lokale binding niet leidt tot oplossingen, maar tot meer uitsluiting, langere wachttijden en grotere druk op de private huurmarkt. Volgens hen ligt de echte uitdaging niet in het herschikken van schaarste, maar in het creëren van voldoende betaalbare woningen voor iedereen. Wanneer de gemeenteraad zich op 18 mei uitspreekt, gaat het dus niet enkel over regels en cijfers, maar over de fundamentele vraag welk woonbeleid Ninove wil voeren in de toekomst.
