Op 22 mei, de Internationale Dag van de Biodiversiteit, vestigt Bosgroep Oost-Vlaanderen de aandacht op een cruciale, maar vaak over het hoofd geziene schakel in het natuurbehoud: de blauwgroene linten in ons agrarisch landschap. Deze linten — bossen die waardevolle bronnen en beken begeleiden — vormen essentiële verbindingen tussen grotere natuurkernen. Ze helpen tal van planten- en diersoorten zich te verplaatsen en nieuwe leefgebieden te vinden. Maar hun kwaliteit laat op veel plaatsen nog te wensen over. Met het nieuwe Leaderproject BnB bossen wil Bosgroep Oost-Vlaanderen daar verandering in brengen.
Scherpe grenzen, zwakke schakels.
De bestaande overgangen tussen bos en akker zijn vaak abrupt en ecologisch arm. Een plotse overgang tussen intensieve landbouw en bos vormt een barrière voor heel wat soorten. Bovendien zorgen scherpe grenzen voor problemen zoals bodemerosie en een verminderde weerbaarheid van het ecosysteem. Daarom is het project BnB bossen (bron- en beekbegeleidende bossen) gelanceerd: met de steun van Europa, Vlaanderen en de Provincie Oost-Vlaanderen wil men de kwaliteit van deze ecologische stapstenen verhogen.
Unieke samenwerking tussen boeren en boseigenaars.
De sleutel tot succes? Een nauwe samenwerking tussen boseigenaars en landbouwers. Die samenwerking kreeg al concreet vorm op het veld. Landbouwer Eddy Van Slembrouck zaaide onlangs een bloemrijke akker in grenzend aan een BnB bos. “Ik zie alleen maar voordelen,” vertelt hij. “Er is minder bodemerosie, en ik kreeg een vergoeding voor het inzaaien van de graskruidenstroken.”
De betrokken landbouwers krijgen niet alleen zaaigoed en begeleiding, maar ook een financiële stimulans per ingezaaide hectare. Hierdoor ontstaan brede, bloemrijke bufferzones die niet enkel nuttige insecten aantrekken, maar ook het bos beschermen tegen meststoffen en bestrijdingsmiddelen.
Natuurherstel op maat.
Ook boseigenaars worden ondersteund. Ze krijgen deskundig advies en financiële hulp om hun bossen biodiverser te maken. Daarbij gaat het onder meer om het aanleggen van bosranden, het inplanten van struiklagen en het graven van poelen. Deze ingrepen zorgen voor een geleidelijke overgang tussen bos en landbouwgrond, wat zowel ecologisch als praktisch voordelen biedt.
“De afgelopen winter werden al 300 meter nieuwe bosrand aangeplant,” zegt projectcoördinator Cédric De Noyette. “In drie bossen in de Zwalmvallei is bovendien een struiklaag toegevoegd. In het najaar volgen nog poelen — nieuwe worden gegraven, bestaande worden geruimd.”
Kleine ingrepen, groot effect.
De kracht van het BnB-project zit in de veelheid aan kleine ingrepen die samen een groot verschil maken. Een struikrand trekt vogels aan, een bospoel verwelkomt libellen en salamanders, en een bloemrijke akkerrand biedt nectar voor bijen en vlinders. Elk element versterkt het andere, waardoor het hele landschap biodiverser en veerkrachtiger wordt.
Bovendien sluit het project aan bij andere initiatieven zoals Waterlandschap Zwalmvallei en de Beheerovereenkomsten van de Vlaamse Landmaatschappij, wat zorgt voor een efficiënte inzet van middelen en een bredere impact op het terrein.
Interesse? Sluit je aan!
Landbouwers en boseigenaars uit de regio Vlaamse Ardennen tot Dender kunnen zich nog steeds aansluiten bij het BnB-project. De volgende inzaaiperiode komt eraan, en deelnemers kunnen rekenen op begeleiding, zaaigoed én een vergoeding.
Meer informatie en deelnamevoorwaarden zijn te vinden op bosgroepen.be/bnb_bossen.
Met BnB bossen bewijzen landbouwers en boseigenaars samen dat natuurherstel hand in hand kan gaan met landbouw, en dat elke vierkante meter telt voor de biodiversiteit in Oost-Vlaanderen.
