Het gemeentebestuur van Denderleeuw heeft tijdens een extra gemeenteraad, die er kwam op vraag van Vlaams Belang, toegegeven dat het huidige huishoudelijk reglement tekortkomingen bevat en op verschillende punten moet worden verduidelijkt. Volgens de oppositiepartij zorgen de bestaande bepalingen voor onduidelijkheden over de rechten van gemeenteraadsleden en leiden ze tot discussies over de manier waarop die rechten kunnen worden uitgeoefend. Vlaams Belang vraagt daarom een grondige herziening van het reglement, met bijzondere aandacht voor het controlerecht van de oppositie en de behandeling van mondelinge vragen.
Fractieleider Kristof Slagmulder stelt dat zijn partij de problemen al bij de invoering van het huishoudelijk reglement had aangekaart. Tijdens de oorspronkelijke bespreking aan het begin van de legislatuur diende Vlaams Belang naar eigen zeggen maar liefst achttien amendementen in om de tekst op verschillende punten bij te sturen. Die voorstellen werden toen door de meerderheid verworpen.
“Wij hebben van bij het begin gewaarschuwd dat dit reglement op verschillende punten onduidelijk en onvolledig was. Daarom hebben we bij de bespreking ervan aan het begin van de legislatuur maar liefst achttien amendementen ingediend om het reglement te verbeteren. De meerderheid heeft die toen weggestemd. Nu moet het gemeentebestuur zelf erkennen dat het reglement niet voldoet en moet worden aangepast”, aldus Slagmulder.
Discussie over mondelinge en schriftelijke vragen
Een van de discussiepunten heeft betrekking op de mogelijkheid voor gemeenteraadsleden om mondelinge vragen te stellen over onderwerpen waarover eerder al een schriftelijke vraag werd ingediend. Volgens Vlaams Belang werd hierover tijdens een gemeenteraad door de burgemeester een verkeerde interpretatie gegeven.
Het huidige artikel 13 bepaalt dat een raadslid dat een schriftelijke vraag heeft ingediend, over hetzelfde onderwerp geen mondelinge vraag kan stellen zolang het antwoord op de schriftelijke vraag uitblijft. Die bepaling geldt volgens Vlaams Belang uitsluitend voor het raadslid dat de schriftelijke vraag heeft ingediend. Andere gemeenteraadsleden behouden volgens de partij wel het recht om over hetzelfde thema mondelinge vragen te stellen.
“Die interpretatie klopt totaal niet. De beperking geldt enkel voor het gemeenteraadslid dat zelf de schriftelijke vraag heeft ingediend. Andere gemeenteraadsleden behouden wel degelijk het recht om over hetzelfde onderwerp een mondelinge vraag te stellen. Toch werd hierover door de burgemeester tijdens de gemeenteraad foutieve informatie verstrekt”, verduidelijkt Slagmulder.
Voor Vlaams Belang illustreert deze discussie hoe belangrijk het is dat het huishoudelijk reglement juridisch en inhoudelijk helder wordt geformuleerd. Gemeenteraadsleden moeten volgens de partij precies weten welke mogelijkheden ze hebben om informatie op te vragen en het beleid ter discussie te stellen.
Vragenhalfuurtje moet volwaardig vragenuur worden
Naast de onduidelijkheden over schriftelijke en mondelinge vragen wil Vlaams Belang ook de beperkte spreektijd tijdens de gemeenteraad aanpakken. De partij pleit ervoor om het bestaande vragenhalfuurtje uit te breiden tot een volwaardig vragenuur. Een tijdsbestek van dertig minuten volstaat volgens de oppositie niet om alle ingediende vragen op een behoorlijke manier te behandelen.
Als voorbeeld verwijst de partij naar de gemeenteraad van 29 oktober. Daar werd het vragenhalfuurtje stopgezet nadat slechts zes van de twaalf ingediende vragen aan bod waren gekomen. De overige vragen konden daardoor niet meer worden behandeld.
“Het kan toch niet de bedoeling zijn dat gemeenteraadsleden hun correct ingediende vragen niet meer kunnen stellen omdat de tijd zogezegd verstreken is? Zeker in een gemeente waar de grootste oppositiefractie twaalf zetels telt, is een halfuur gewoon onvoldoende. Wanneer komen er dan wel antwoorden op de vragen? Gemeenteraadsleden moeten de mogelijkheid krijgen om het beleid kritisch te controleren. Dat is een essentieel onderdeel van hun democratische opdracht”, zegt Slagmulder.
De partij benadrukt dat ze geen onbeperkte spreektijd vraagt, maar wel duidelijke afspraken over de manier waarop mondelinge vragen worden behandeld. Volgens Vlaams Belang moet worden vermeden dat correct ingediende vragen zonder inhoudelijke behandeling van de agenda verdwijnen omdat de voorziene tijd verstreken is.
Kritiek op delegatie van bevoegdheden
De oppositiepartij koppelt de discussie ook aan de manier waarop de bevoegdheden binnen het gemeentebestuur verdeeld zijn. In Denderleeuw worden volgens Vlaams Belang heel wat bevoegdheden gedelegeerd aan het schepencollege. Daardoor komen minder beslissingen rechtstreeks op de agenda van de gemeenteraad terecht en blijven er op reguliere zittingen soms relatief weinig agendapunten over.
Vlaams Belang heeft die werkwijze naar eigen zeggen al herhaaldelijk bekritiseerd. De partij vreest dat de controlerende rol van de gemeenteraad daardoor gedeeltelijk wordt uitgehold. Wanneer beslissingen hoofdzakelijk binnen het schepencollege worden genomen, beschikt de gemeenteraad volgens de oppositie over minder mogelijkheden om het beleid rechtstreeks te bespreken en te controleren.
Het gemeentebestuur verwees eerder naar de mogelijkheid om mondelinge vragen te stellen als alternatief om het beleid aan de tand te voelen. Volgens Slagmulder ontstaat daarbij echter een tegenstrijdigheid: wanneer de oppositie vervolgens volop gebruikmaakt van dat vraagrecht, wordt het aantal vragen als een probleem naar voren geschoven.
“Het schepencollege reageerde daarop door te stellen dat we altijd mondelinge vragen konden stellen. Maar wanneer we vervolgens van dat recht gebruikmaken, verschuilt het college zich achter het argument dat er te veel vragen worden gesteld. Wat is het nu eigenlijk? Je kan een gemeenteraadslid toch niet verwijten dat hij of zij zijn job doet door het beleid te controleren?”, stelt de fractieleider.
Duidelijke afspraken en respect voor de oppositie
Voor Vlaams Belang is een grondige aanpassing van het huishoudelijk reglement noodzakelijk om dergelijke discussies in de toekomst te vermijden. De partij wil dat de bestaande onduidelijkheden worden weggewerkt, dat er voldoende tijd wordt voorzien voor mondelinge vragen en dat de rechten van alle gemeenteraadsleden ondubbelzinnig worden vastgelegd.
Volgens Slagmulder moet de gemeenteraad in de eerste plaats een forum blijven waar het gevoerde beleid kritisch kan worden besproken en gecontroleerd. Een huishoudelijk reglement moet daarbij als leidraad dienen voor alle raadsleden, ongeacht of ze deel uitmaken van de meerderheid of de oppositie.
“Een huishoudelijk reglement moet duidelijkheid scheppen, geen aanleiding geven tot eindeloze discussies over wat wel en niet mag. Wij verwachten nu dat de meerderheid onze opmerkingen eindelijk ernstig neemt. De gemeenteraad moet een plaats zijn waar het beleid gecontroleerd wordt, niet waar de oppositie voortdurend tegen beperkingen aanloopt omdat haar vragen de coalitie niet bevallen.”
Slagmulder waarschuwt dat zijn partij zich niet zal neerleggen bij bijkomende beperkingen op het vraagrecht van de oppositie. “Het kan dan ook niet de bedoeling zijn dat het vraagrecht van de oppositie verder aan banden wordt gelegd. Dat zal Vlaams Belang alleszins nooit aanvaarden”, besluit hij.
