Oost-Vlaanderen blijft een aantrekkelijke provincie voor wie de stap naar het ondernemerschap wil zetten. In 2025 werden er maar liefst 16.055 nieuwe ondernemingen opgericht, een stijging met 1,9 procent tegenover het jaar voordien. Daarmee doet de provincie het opvallend beter dan Vlaanderen als geheel, waar het aantal starters licht terugliep met 0,1 procent. Volgens UNIZO Oost-Vlaanderen is dat een positief signaal, al ligt de grootste uitdaging niet alleen bij het opstarten van een onderneming, maar vooral bij het duurzaam uitbouwen ervan.
Met 16.055 nieuwe ondernemingen is Oost-Vlaanderen de tweede grootste startersprovincie van België. Alleen Antwerpen doet beter, met 19.642 nieuwe ondernemingen. De Oost-Vlaamse provincie is goed voor 12,5 procent van alle Belgische starters. Dat betekent dat één op de acht nieuwe ondernemingen in België zijn maatschappelijke zetel in Oost-Vlaanderen heeft. Ook de startersdichtheid blijft aanzienlijk: per 1.000 inwoners kwamen er tien nieuwe ondernemingen bij.
De positieve cijfers zijn des te opvallender omdat de Vlaamse startersmarkt in 2025 licht achteruitging. Naast Oost-Vlaanderen kon ook West-Vlaanderen nog een groei voorleggen, met een stijging van 1,4 procent. De andere Vlaamse provincies lieten geen toename optekenen.
“Dat meer dan 16.000 nieuwe ondernemingen op één jaar tijd werden opgericht, stemt hoopvol. Zeker omdat Oost-Vlaanderen groeit terwijl het aantal starters in Vlaanderen licht terugloopt. Aan ondernemerszin en initiatief ontbreekt het dus niet. Maar een ondernemingsnummer aanvragen is pas het begin. Onze ambitie moet zijn dat zoveel mogelijk van die starters ook kunnen uitgroeien tot sterke, rendabele ondernemingen”, zegt Jos Vermeiren, gedelegeerd bestuurder van UNIZO Oost-Vlaanderen.
Ondernemen begint vaak met een persoonlijk verhaal
Achter de cijfers schuilen tal van persoonlijke verhalen van mensen die bewust kiezen voor een eigen zaak. Marte Moerman van Joyettes is daar een voorbeeld van. Voor haar was zelfstandig ondernemen uiteindelijk een logische keuze, mede door de ondernemende omgeving waarin ze opgroeide.
“Starten als ondernemer was een logische stap voor mij. Ik kan niet voor een baas werken. Ik heb het nochtans geprobeerd. Toen ik op mijn achttiende afstudeerde, ben ik in september in loondienst gaan werken in een patisserie. Na de feestdagen ben ik er vertrokken. Ik was jong en ambitieus en dat botste”, vertelt ze.
Het ondernemerschap kreeg ze bovendien van thuis uit mee. Haar moeder had een eigen ijssalon en chocolaterie en vormde zo een belangrijk voorbeeld. Intussen heeft haar moeder het ijssalon stopgezet om voltijds mee te werken in de zaak van haar dochter.
Aan wie zelf met een ondernemersidee rondloopt, heeft Moerman een duidelijke boodschap. “Denk na, maar niet te lang. Het is gewoon een kwestie van doen. Dus doe vooral je ding en laat je goed begeleiden.”
De eerste vijf jaar als cruciale periode
Hoewel het aantal starters in Oost-Vlaanderen stijgt, blijft het uitbouwen van een onderneming tot een rendabele en stabiele zaak een belangrijke uitdaging. De eerste jaren zijn daarbij vaak doorslaggevend. De zogenaamde ‘Valley of Death’ is voor veel beginnende ondernemers een bijzonder moeilijke periode, waarin financiële onzekerheid, investeringen en de zoektocht naar voldoende klanten zwaar kunnen doorwegen.
De cijfers uit de Startersatlas 2026 maken dat duidelijk. Van de 16.604 ondernemingen die in 2021 in Oost-Vlaanderen werden opgericht, was eind 2025 nog 63,52 procent actief. Dat ligt iets onder het Vlaamse gemiddelde, dat 64,60 procent bedraagt. West-Vlaanderen doet het op dat vlak het best, met een vijfjaarsoverleving van 67,06 procent.
UNIZO benadrukt wel dat deze cijfers enige nuance verdienen. Een onderneming die statistisch als stopgezet wordt geregistreerd, is niet noodzakelijk een verhaal van mislukking. De berekeningen houden immers ook rekening met ontbindingen, vereffeningen en vrijwillige stopzettingen. Bovendien wordt een eenmanszaak die wordt omgevormd tot een vennootschap in de statistieken eveneens als stopgezet beschouwd. De werkelijke overlevingskansen van ondernemingen liggen daardoor volgens het rapport iets hoger. “De eerste vijf jaar zijn de moeilijkste. Eens een onderneming de zogenaamde ‘Valley of Death’ overleeft, is de kans op stopzetting aanzienlijk lager”, aldus Vermeiren.
Volgens de gedelegeerd bestuurder moet het beleid daarom verder kijken dan het aantal nieuwe ondernemingsnummers. Starters moeten ook na hun eerste jaren voldoende kansen krijgen om te investeren, reserves op te bouwen en hun activiteiten verder te ontwikkelen.
“Starters hebben vooral nood aan een klimaat waarin ze na hun eerste enthousiaste jaren kunnen blijven ondernemen, investeren en groeien. Dat vraagt aandacht voor rendabiliteit en ruimte om reserves op te bouwen. We moeten het succes van ondernemerschap daarom niet alleen afmeten aan hoeveel mensen starten, maar ook aan hoeveel ondernemers de beruchte Valley of Death doorkomen en vijf jaar later nog verderbouwen aan hun gezonde onderneming.”
Begeleiding moet de slaagkansen verhogen
Om beginnende ondernemers beter te ondersteunen, zet UNIZO Oost-Vlaanderen sterk in op persoonlijke begeleiding. Binnen het ondernemersnetwerk kunnen pre-starters en starters terecht voor individuele coaching. Die ondersteuning kan verschillende vormen aannemen: van het uitwerken van een businessplan en financieel plan tot begeleiding bij een aanvraag voor een startlening.
Daarvoor werkt UNIZO samen met onder meer VLAIO en SYNTRA, maar ook met partners zoals Liantis en KBC. Een goede voorbereiding en een deskundig klankbord kunnen volgens de organisatie een belangrijk verschil maken wanneer ondernemers hun eerste stappen zetten.
Ook Robbe De Pauw van The Boy.Streetfood ondervond hoeveel er bij het opstarten en uitbaten van een eigen zaak komt kijken. Vooral de administratieve en wettelijke verplichtingen kunnen voor beginnende ondernemers een stevige uitdaging vormen.
“Ik denk soms: had ik maar een checklist gehad voor horecaondernemers. Er komt echt veel op je af op het vlak van wetgeving, vergunningen en voedselveiligheid. En als je dan gaat werken met flexi’s en personeel, komt er nog meer administratie bij kijken”, vertelt hij.
De Pauw moest gaandeweg heel wat zaken zelf uitzoeken en ziet daarom een belangrijke rol weggelegd voor toegankelijke informatie. Online informatie, brochures en webinars kunnen volgens hem starters helpen om beter voorbereid aan hun avontuur te beginnen. “Er komt meer kijken bij een eigen zaak dan je denkt. Omring je daarom met mensen met kennis van zaken. Leer uit hun ervaringen en fouten en start goed geïnformeerd”, klinkt het.
UNIZO zoekt Starter en Start-up van het Jaar
Naast begeleiding wil UNIZO Oost-Vlaanderen ook de verhalen van startende ondernemers meer zichtbaarheid geven. Dat gebeurt onder meer via de jaarlijkse verkiezing van Starter en Start-up van het Jaar. Met die wedstrijd wil de organisatie ondernemerschap waarderen en inspirerende initiatieven uit de provincie onder de aandacht brengen.
Ondernemers die in 2025 of 2026 hun zaak in hoofdberoep hebben opgestart, of de overstap maakten van bijberoep naar hoofdberoep, komen in aanmerking om deel te nemen. Geïnteresseerde kandidaten kunnen zich aanmelden tot en met 31 januari 2027. De winnaars worden midden februari 2027 bekendgemaakt. Meer informatie over de verkiezing en de deelnamevoorwaarden is te vinden via www.unizo.be/starter-van-het-jaar.
De boodschap van UNIZO is duidelijk: Oost-Vlaanderen beschikt over heel wat ondernemend talent en de bereidheid om risico’s te nemen blijft groot. De volgende stap bestaat erin ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk van die nieuwe initiatieven ook op lange termijn kunnen uitgroeien tot gezonde, sterke ondernemingen.
