Sint-Lievens-Houtem is de eerste gemeente in Vlaanderen waarvan de openbare straatverlichting volledig is omgeschakeld naar ledverlichting. De voorbije zes jaar werden alle oude straatlampen stelselmatig vervangen door energiezuinige ledarmaturen. Die investering maakt het mogelijk om sinds 1 oktober de openbare verlichting opnieuw elke nacht te laten branden, terwijl tegelijk fors wordt bespaard op energie en kosten.
De volledige omschakeling betekent een belangrijke verandering in het verlichtingsbeleid van de gemeente. Sinds de energiecrisis werd de openbare verlichting tijdens de weeknachten gedoofd om het energieverbruik en de kosten te beperken. Met de overstap naar ledverlichting kan Sint-Lievens-Houtem nu een nieuwe stap zetten: de straatlampen blijven de hele week ’s nachts branden, maar worden op rustige momenten automatisch gedimd.
Slimmer omgaan met openbare verlichting
Sinds deze maand past de gemeente een nieuw lichtprogramma toe. Dat is mogelijk dankzij de moderne ledarmaturen, die individueel en op afstand kunnen worden aangestuurd. In plaats van de verlichting eenvoudigweg volledig aan of uit te schakelen, kan de lichtintensiteit worden aangepast aan het tijdstip en de drukte op de weg.
Het nieuwe programma werkt volgens een geleidelijk dimschema. Vanaf zonsondergang brandt de verlichting op volle kracht. Tot 19 uur bedraagt de lichtintensiteit 100 procent. Tussen 19 en 22 uur wordt die teruggebracht tot 75 procent. Van 22 tot 23 uur brandt de verlichting op 50 procent en tussen 23 uur en 5 uur wordt verder gedimd tot 30 procent.
Vanaf 5 uur ’s morgens wordt de lichtintensiteit opnieuw stapsgewijs opgedreven, tot de openbare verlichting bij zonsopgang opnieuw uitgaat. Volgens de gemeente zorgt die aanpak ervoor dat er voldoende verlichting beschikbaar blijft op de momenten waarop veel inwoners zich verplaatsen, terwijl tijdens de rustigste uren aanzienlijk minder energie wordt verbruikt.
Jaarlijks 85.000 kWh minder verbruik
De nieuwe dimregeling levert bovendien een bijkomende energiebesparing op. Volgens de gemeente zal het systeem jaarlijks ongeveer 85.000 kWh besparen. Dat komt overeen met een financiële besparing van meer dan 25.000 euro per jaar.
De energiewinst komt boven op de besparing die al werd gerealiseerd door de volledige omschakeling van traditionele straatverlichting naar led. De investering in de nieuwe technologie moet op die manier niet alleen zorgen voor een moderner verlichtingsnet, maar ook voor een structurele vermindering van de energiekosten van de gemeente.
Meer comfort en een beter veiligheidsgevoel
Ledverlichting biedt volgens het gemeentebestuur ook voordelen op het vlak van lichtkwaliteit. De nieuwe armaturen kunnen het licht gerichter verspreiden, waardoor straten, pleinen en fietspaden gelijkmatiger worden verlicht. Dat moet het comfort voor voetgangers, fietsers en automobilisten verhogen en tegelijk bijdragen aan het veiligheidsgevoel van inwoners en weggebruikers.
Een ander voordeel is dat er minder strooilicht ontstaat. Omdat de lichtbundel nauwkeuriger kan worden gericht, komt er minder licht terecht op plaatsen waar het niet nodig is, zoals woningen, de nachtelijke hemel en natuurgebieden. Daarmee wil de gemeente ook de impact van openbare verlichting op de omgeving en de nachtelijke duisternis beperken.
Storingen sneller opsporen
De nieuwe ledtoestellen beschikken bovendien over slimme communicatiemodules. Daardoor kan de gemeente de openbare verlichting op afstand beheren en indien nodig de dimniveaus aanpassen.
Ook eventuele defecten kunnen sneller worden opgespoord. Waar vroeger een probleem soms pas werd vastgesteld nadat een inwoner een defecte lamp meldde, kunnen storingen met het nieuwe systeem gerichter worden opgevolgd.
Daarnaast hebben ledarmaturen een langere levensduur dan traditionele verlichting. Daardoor zijn er op termijn minder onderhoudsinterventies en vervangingen nodig.
‘Zoals we hadden beloofd’
Burgemeester Tim De Knyf benadrukt dat de omschakeling de gemeente toelaat om verschillende doelstellingen met elkaar te verzoenen: besparen op energie en kosten, de impact op het milieu beperken én tegelijk de straatverlichting opnieuw elke nacht laten branden. “Dankzij de nieuwe dimregeling wordt een bijkomende energiebesparing gerealiseerd van ongeveer 85.000 kWh per jaar, goed voor meer dan 25.000 euro per jaar.”
Volgens De Knyf gaat het evenwel om meer dan alleen een energiebesparing. “Naast deze energiewinst biedt ledverlichting nog tal van andere voordelen. De verlichting is gerichter en gelijkmatiger, waardoor straten, pleinen en fietspaden beter worden verlicht. Dit verhoogt zowel het comfort als het veiligheidsgevoel van inwoners en weggebruikers.”
Ook de vermindering van lichtvervuiling en de mogelijkheden van de slimme verlichting worden door de burgemeester aangehaald. “Doordat het licht nauwkeuriger gestuurd kan worden, is er ook minder strooilicht naar woningen, de nachtelijke hemel en natuurgebieden. Zo draagt de nieuwe verlichting bij aan de vermindering van lichtvervuiling.”
Van doven naar dimmen
De omschakeling betekent vooral een fundamentele verandering tegenover de aanpak die sinds de energiecrisis werd toegepast. Toen werd beslist om de openbare verlichting tijdens de weeknachten te doven. Nu kiest Sint-Lievens-Houtem voor een systeem waarbij de verlichting niet langer volledig uitgeschakeld hoeft te worden.
“Sinds de energiecrisis hebben we onze openbare verlichting ’s nachts tijdens de weekdagen gedoofd. Dankzij de volledige omschakeling naar energiezuinige ledverlichting kunnen we nu – zoals we hadden beloofd – de straatverlichting de hele week door elke nacht laten branden”, zegt De Knyf.
De gemeente kiest daarmee voor een combinatie van permanente nachtelijke verlichting en een aangepast energiebeheer. Tijdens de drukke uren wordt meer licht voorzien, terwijl het verbruik in de late avond en nacht sterk wordt teruggeschroefd. “We kunnen onze openbare verlichting nu ook veel slimmer inzetten met het systeem van geleidelijk dimmen. We besparen energie en kosten, verminderen de impact op het milieu en behouden tegelijk voldoende verlichting voor comfort en veiligheid. Zo investeren we verder in een duurzaam openbaar domein voor onze inwoners”, besluit burgemeester De Knyf.
Met de volledige verledding van het openbare verlichtingsnet beschikt Sint-Lievens-Houtem voortaan over een verlichtingssysteem dat niet alleen energiezuiniger is, maar ook digitaal en flexibel kan worden aangestuurd. De gemeente wil daarmee aantonen dat minder energieverbruik en nachtelijke straatverlichting perfect kunnen samengaan.
