Wanneer het tijdens warme periodes heet wordt op de werkvloer, zijn werkgevers verplicht om maatregelen te nemen om hun werknemers te beschermen. Die maatregelen zijn vastgelegd in de Codex over het welzijn op het werk en houden onder meer rekening met de temperatuur en de omstandigheden waarin mensen hun job uitvoeren. Volgens Aalsters Groen-gemeenteraadslid Sarah De Bruecker is er echter nood aan een bredere aanpak. Zij vraagt het stadsbestuur om het bestaande hitteplan voor het eigen personeel verder uit te breiden en daarbij ook meer aandacht te hebben voor de gevolgen van langdurige hitte buiten de werkuren.
Volgens De Bruecker beschikt de stad vandaag al over een aantal maatregelen om medewerkers tijdens warme periodes te beschermen. Groen erkent dat er inspanningen worden geleverd, maar vindt tegelijk dat de veranderende klimatologische omstandigheden een voortdurende evaluatie van dat beleid noodzakelijk maken. Langdurige periodes van extreme warmte zijn volgens de partij immers niet langer een uitzonderlijk verschijnsel.
“Wanneer het heet wordt op de werkvloer worden maatregelen genomen volgens de Codex op het werk”, stelt De Bruecker. “Deze maatregelen houden rekening met een temperatuur op de werkvloer, maar houden geen rekening met de situaties van werknemers thuis.”
Impact van hitte stopt niet na de werkuren
Voor Groen ligt daar een belangrijk aandachtspunt. Werknemers die tijdens een hittegolf overdag actief zijn op een warme werkplek, kunnen ook na hun werkuren moeilijk herstellen wanneer de temperaturen ’s avonds en ’s nachts hoog blijven. Zeker wanneer hitteperiodes meerdere dagen of zelfs weken aanhouden, kan dat volgens De Bruecker een belangrijke impact hebben op het welzijn en de gezondheid.
“Het huidig hitteplan beschikt vandaag al over verschillende maatregelen om medewerkers tijdens warme periodes te beschermen”, zegt ze. “Ik geloof dat het stadsbestuur nu al de nodige maatregelen neemt. Maar we krijgen vaker te maken met langdurige en opeenvolgende hittegolven. Die aanhoudende situaties hebben een cumulatieve impact op werknemers en hun welzijn thuis en vragen een aangepaste aanpak.”
Volgens het Groen-raadslid moet daarom niet alleen worden gekeken naar de temperatuur op het moment dat iemand aan het werk is. Ook de opeenstapeling van warme dagen verdient volgens haar aandacht. Wanneer het lichaam onvoldoende kans krijgt om ’s nachts af te koelen en te herstellen, kan vermoeidheid zich steeds verder opstapelen.
Dat kan vervolgens gevolgen hebben voor de concentratie, de fysieke belasting en het algemene welzijn van werknemers. Vooral mensen die buiten werken of op plaatsen waar de temperatuur snel oploopt, kunnen tijdens dergelijke periodes extra zwaar worden belast.
“Niet iedereen beleeft warme dagen aan een zwembad”
De Bruecker wijst erop dat de gevolgen van een hittegolf niet voor iedereen dezelfde zijn. “De cumulatieve gevolgen van een langdurige hittegolf kunnen echt zwaar zijn. Niet iedereen beleeft die warme dagen aan zijn zwembad. Veel mensen moeten blijven werken, binnen of buiten, terwijl de temperaturen dag na dag hoog blijven. Dat vraagt extra aandacht voor hun welzijn en gezondheid.”
Groen wil daarom dat het stadsbestuur onderzoekt welke bijkomende maatregelen mogelijk zijn binnen het bestaande hitteplan. Daarbij kan volgens de partij worden gekeken naar verschillende aspecten van de werkorganisatie.
Zo denkt De Bruecker onder meer aan een flexibelere werkorganisatie tijdens extreme hitte. Afhankelijk van de functie en de mogelijkheden binnen de dienst kan bijvoorbeeld worden onderzocht of bepaalde werkzaamheden op aangepaste tijdstippen kunnen plaatsvinden, zodat de heetste momenten van de dag zoveel mogelijk worden vermeden.
Ook bijkomende rust- en drinkmomenten kunnen volgens Groen een onderdeel vormen van een versterkt hittebeleid. Daarnaast vraagt de partij extra aandacht voor medewerkers die door hun functie of persoonlijke omstandigheden kwetsbaarder zijn voor hoge temperaturen.
Werkplekken onder de loep
Een ander aandachtspunt is de fysieke werkomgeving. Groen wil dat wordt geëvalueerd op welke plaatsen binnen de stadsdiensten de temperatuur tijdens warme periodes sterk kan oplopen. Niet elke werkplek reageert immers op dezelfde manier op extreme warmte.
Door dergelijke locaties systematisch in kaart te brengen, kan volgens De Bruecker worden bekeken welke bijkomende ingrepen mogelijk zijn. Het kan daarbij gaan om organisatorische maatregelen, maar ook om investeringen die ervoor zorgen dat werknemers hun werk in betere omstandigheden kunnen uitvoeren.
De partij pleit daarmee niet noodzakelijk voor één algemene maatregel voor alle personeelsleden. De omstandigheden verschillen immers sterk naargelang van de functie. Een medewerker die hoofdzakelijk buiten actief is, krijgt met andere risico’s te maken dan iemand die in een kantoor, technische ruimte of andere binnenomgeving werkt.
Stad heeft voorbeeldfunctie als werkgever
Voor Groen gaat het bovendien om meer dan alleen het naleven van de bestaande regelgeving. De Bruecker ziet ook een duidelijke voorbeeldrol voor de stad als publieke werkgever.
“Als publieke werkgever kan de gemeente hier het voortouw nemen”, zegt ze. “Door haar beleid voortdurend af te stemmen op de nieuwe klimaatrealiteit, kan ze een sterk signaal geven aan andere werkgevers. We moeten tonen dat investeren in gezonde arbeidsomstandigheden geen luxe is, maar een noodzakelijke voorbereiding op de toekomst.”
Volgens Groen moet hitte daarom steeds meer worden beschouwd als een structureel onderdeel van het personeelsbeleid. De klimaatverandering zorgt ervoor dat periodes van extreme warmte vaker voorkomen en langer kunnen duren. Daardoor volstaat het volgens de partij niet langer om uitsluitend te reageren wanneer een bepaalde temperatuurdrempel wordt overschreden.
Van tijdelijke maatregel naar structureel beleid
Groen wil dat het hitteplan daarom verder evolueert van een plan dat vooral wordt geactiveerd tijdens uitzonderlijk warme dagen naar een structureel beleid dat rekening houdt met de veranderende realiteit.
Daarbij moet volgens De Bruecker niet alleen worden gekeken naar de omstandigheden tijdens de werkuren, maar ook naar de mogelijkheid voor werknemers om voldoende te herstellen. Vooral bij opeenvolgende hittegolven kan dat volgens haar een belangrijk verschil maken.
Het gemeenteraadslid vraagt het college dan ook om het bestaande hitteplan te evalueren en te onderzoeken welke bijkomende maatregelen kunnen worden ingevoerd. Flexibele werkuren, extra rust- en drinkmomenten, aandacht voor kwetsbare medewerkers en een evaluatie van warme werkplekken behoren volgens Groen tot de mogelijkheden.
Voor de partij is de boodschap duidelijk: hitte op het werk mag niet langer worden beschouwd als een tijdelijk ongemak dat zich enkele dagen per jaar voordoet. Nu warme periodes steeds vaker en langer voorkomen, moet ook het personeelsbeleid zich daaraan aanpassen.
“Voor Groen is het duidelijk dat hittebeleid niet langer een uitzonderingsmaatregel mag zijn, maar deel moet uitmaken van een structureel personeelsbeleid dat rekening houdt met de gevolgen van de klimaatverandering”, besluit De Bruecker.
