Soms begint een reis met iets wat nauwelijks zichtbaar is. Vanuit die gedachte presenteert kunstenaar Dirk De Middeleer in oktober 2026 zijn nieuwe kunstproject Klein – Monumentaal – Klein in zijn atelier in Sint-Lievens-Esse. Centraal staat een eenvoudige, maar tegelijk prikkelende vraag: wanneer wordt iets monumentaal?
Monumentaliteit wordt vaak geassocieerd met omvang, hoogte en indrukwekkende afmetingen. De Middeleer stelt die vanzelfsprekendheid in vraag. Kan een object van amper enkele centimeters groot toch monumentaal worden? En welke rol speelt de omgeving daarin?
Voor zijn nieuwe project maakte de kunstenaar kleine figuren in chamotte terracotta. De beeldjes zijn slechts enkele centimeters groot, maar krijgen een volledig andere uitstraling wanneer ze worden geplaatst in uitgestrekte landschappen. Ze verschijnen tussen bergen, aan zee, op rotsformaties of tegen de achtergrond van historische architectuur.
Door het kleine beeld te confronteren met een overweldigend grote omgeving ontstaat een bijzondere schaalverschuiving. Wat op zichzelf klein en kwetsbaar is, krijgt plots een opvallende aanwezigheid. Het kleine wordt monumentaal.
Van terracotta naar landschap
De zoektocht van De Middeleer wordt tijdens de tentoonstelling zichtbaar gemaakt aan de hand van verschillende reeksen foto’s. Zwart-witbeelden brengen de terracottabeeldjes zelf in beeld, terwijl kleurenfoto’s tonen hoe dezelfde figuren een relatie aangaan met hun omgeving.
Die confrontatie maakt duidelijk hoe sterk onze perceptie van schaal wordt bepaald door context. Een figuur die in het atelier nauwelijks opvalt, kan in een weids landschap plots een bijna monumentale betekenis krijgen. Het beeldje verandert fysiek niet, maar de manier waarop de toeschouwer ernaar kijkt wel.
De kunstenaar nodigt de bezoeker zo uit om niet alleen naar het object zelf te kijken, maar ook naar de ruimte errond en naar de betekenis die ontstaat tussen beide.
Een beeld dat zelf het woord neemt
Ook de manier waarop bezoekers worden ontvangen, maakt deel uit van het kunstproject. Een sprekend en bewegend beeldje verwelkomt het publiek, neemt letterlijk het woord en treedt op als gastvrouw en gids.
Daarmee gaat De Middeleer nog een stap verder in zijn onderzoek naar monumentaliteit. Niet alleen de schaal van het beeld wordt in vraag gesteld, maar ook de traditionele verhouding tussen kunstwerk, kunstenaar en toeschouwer.
Een klein beeldje dat nauwelijks groter is dan enkele centimeters, krijgt een stem. Het wordt actief en neemt een centrale rol in. Op die manier krijgt het letterlijk een aanwezigheid die veel groter is dan zijn fysieke formaat.
Fotoboek als zelfstandig kunstwerk
De verschillende elementen van Klein – Monumentaal – Klein worden bovendien samengebracht in een fotoboek. Ook daarin worden twee werelden tegenover elkaar geplaatst.
Aan de ene kant staan de zwart-witbeelden van de terracottabeeldjes. Aan de andere kant verschijnen de kleurenfoto’s waarin de kleine figuren worden geconfronteerd met indrukwekkende landschappen en architectuur.
Het fotoboek is daarbij meer dan een eenvoudige catalogus of documentatie van de tentoonstelling. Het vormt een zelfstandig onderdeel van het kunstproject en zet de zoektocht van De Middeleer verder op papier. Ook hier staat de vraag centraal hoe context de betekenis, aanwezigheid en schaalbeleving van een kunstwerk kan veranderen.
De grens tussen klein en groot
Met Klein – Monumentaal – Klein onderzoekt Dirk De Middeleer de grens tussen klein en groot, tussen kwetsbaarheid en monumentaliteit en tussen het object zelf en de betekenis die de toeschouwer eraan geeft.
De tentoonstelling toont dat monumentaliteit niet noodzakelijk verbonden is met fysieke afmetingen. Soms kan een klein beeld, precies door zijn omgeving, verhaal of betekenis, een veel grotere aanwezigheid krijgen.
De bezoeker wordt uitgenodigd om met een andere blik naar schaal te kijken. Want wanneer wordt iets monumentaal? Misschien niet wanneer het groter wordt, maar wanneer het groter gaat betekenen.
Praktische informatie
Klein – Monumentaal – Klein
Dirk De Middeleer
Zaterdag 3 en 10 oktober 2026
Zondag 4 en 11 oktober 2026
Telkens van 14 tot 18 uur
Bezoek op afspraak: Ann – 0494 03 68 87
Bieselenberg
Tervarent 29
9550 Sint-Lievens-Esse (Herzele)
Meer informatie is te vinden via www.dirkdemiddeleer.com.
