CD&V heeft woensdag officieel de campagne ‘Mei Schermvrij’ gelanceerd, een opvallend initiatief waarmee de partij kinderen en jongeren opnieuw meer wil laten buitenspelen en minder tijd wil laten doorbrengen achter schermen. Met een symbolisch kampioenschap schermwerpen werd de campagne op gang getrapt. Volgens cd&v is het hoog tijd voor een trendbreuk in Vlaanderen, waar kinderen steeds minder buiten spelen en schermen almaar dominanter aanwezig zijn in het dagelijkse leven.
De partij wil daarom van mei dé maand maken waarin gezinnen bewust kiezen voor minder schermtijd en meer buitenactiviteiten. “Buitenspelen is goed voor geest én lichaam, het beste alternatief voor scrollen op een scherm”, klinkt het.
Buiten spelen fors achteruitgegaan
Volgens cijfers waar cd&v naar verwijst, is de zogenaamde speelindex in Vlaanderen de voorbije zestien jaar meer dan gehalveerd. Waar die index in 2008 nog op 0,75 stond, zakte die in 2024 naar 0,34. Dat betekent volgens de partij dat er op amper één generatie tijd meer dan 50 procent minder kinderen buiten spelen.
Voor cd&v is dat geen onschuldige evolutie. Schermen, sociale media en algoritmes nemen volgens de partij steeds meer plaats in tijdens de kindertijd. Daardoor komen vrij spel, creativiteit en sociale contacten onder druk te staan.
Veel ouders voelen zich volgens cd&v bovendien zoekende in het omgaan met schermgebruik. Ze willen hun kinderen goed begeleiden, maar botsen op sociale druk, een gebrek aan duidelijke richtlijnen en de aantrekkingskracht van digitale platformen.
Sammy Mahdi: “Kinderen worden letterlijk ziek van schermverslaving”
Partijvoorzitter Sammy Mahdi spaarde zijn kritiek niet op de rol van technologiebedrijven en sociale media. “Steeds meer wordt duidelijk welke negatieve impact schermen hebben op de ontwikkeling van jonge kinderen. Zij krijgen te maken met aandachtsproblemen, verminderde slaap, angsten en een laag zelfbeeld.”
Mahdi wees erop dat kinderen al op erg jonge leeftijd geconfronteerd worden met schermen via platformen zoals Baby TV, YouTube en TikTok. “Al van piepjong proberen bedrijven onze kinderen verknocht te maken aan dat beeldscherm, met als gevolg dat sommige kinderen er letterlijk ziek van worden. Dat is niet onschuldig.” Met de campagne wil cd&v dan ook vooral sensibiliseren en gezinnen alternatieven aanbieden.
Twee uur per dag buiten spelen als norm
Een van de opvallendste voorstellen uit het plan is dat elk kind minstens twee uur per dag buiten zou moeten kunnen spelen, in welke vorm dan ook. Volgens Vlaams parlementslid Gilles Bultinck levert elk uur buiten spelen enorme gezondheidswinst op.
“Elk uur dat een kind buiten speelt in plaats van naar een scherm te staren is een uur waarin het kind zich positief ontwikkelt, gelukhormonen vrijmaakt en werkt aan de fysieke en mentale gezondheid.” Bultinck benadrukte dat het niet mag blijven bij een symbolische campagne in mei, maar dat Vlaanderen structureel meer moet inzetten op speelkansen.
Tien maatregelen voor een schermgezonde samenleving
cd&v schuift een pakket van tien maatregelen naar voren om Vlaanderen schermgezonder en speelvriendelijker te maken.
Minder schermen van jongs af aan
Zo wil de partij:
- schermgebruik in crèches tot een minimum beperken
- avontuurlijk en buiten spelen al op jonge leeftijd stimuleren
- Kind & Gezin ouders actief laten adviseren over schermgebruik bij het eerste huisbezoek
- schermen bannen uit speelhoekjes en altijd kiezen voor speelse alternatieven
cd&v verwijst daarbij naar landen zoals Zweden en Noorwegen, waar men bewust inzet op buitengerichte kinderopvang.
Meer speelruimte in elke buurt
Daarnaast wil cd&v fors investeren in speelinfrastructuur. De partij stelt voor dat in elke buurt een kwalitatieve speelplek van minstens 800 vierkante meter beschikbaar moet zijn.
Ook bestaande ruimte moet beter benut worden. Denk aan:
- speelplaatsen van scholen
- terreinen van jeugdbewegingen
- gemeentelijke domeinen die buiten schooluren gesloten blijven
Volgens cd&v moeten zulke plekken op woensdagnamiddag en in weekends toegankelijk worden voor kinderen uit de buurt.
Buitenspeelreflex bij nieuwe woonprojecten
Bij grote woonontwikkelingen wil cd&v dat projectontwikkelaars verplicht speelruimte of speelprikkels voorzien. Nieuwe wooncomplexen moeten volgens de partij kindvriendelijk ontworpen worden, zodat gezinnen niet vergeten worden bij stadsontwikkeling.
Elke eerste woensdag van de maand: schermen op zwart
Een van de meest opvallende voorstellen is het zogenaamde buitenspeelalarm. Elke eerste woensdag van de maand om 14 uur zouden schermen voor kinderen tijdelijk op zwart moeten gaan.
cd&v denkt daarbij aan platformen zoals:
- Ketnet
- Smartschool
- Streamz Kids
Op dat moment zou de boodschap verschijnen: “Ga buiten spelen.” De partij wil zo een nationaal moment creëren waarop kinderen de tablet neerleggen, naar buiten trekken en opnieuw contact maken met leeftijdsgenoten uit de buurt.
Gemeenten mee in het verhaal
Lokale besturen zouden via een Buitenspeelpact middelen kunnen ontvangen van Vlaanderen wanneer ze zich engageren om speelvriendelijk beleid te voeren. Daarmee wil cd&v steden en gemeenten stimuleren om concreet werk te maken van veilige speelplekken en een kindvriendelijke publieke ruimte.
Meer aandacht voor meisjes en inclusie
cd&v vraagt ook bijkomend onderzoek naar inclusieve speelinfrastructuur. Uit bestaand onderzoek blijkt volgens de partij dat meisjes op een bepaalde leeftijd vaker afhaken en minder buiten spelen dan jongens. Daarom wil men beter begrijpen hoe publieke ruimte kan worden ingericht zodat ook meisjes zich aangesproken voelen en graag buiten komen.
Jeugdbewegingen minder regels opleggen
Tot slot vraagt cd&v een vereenvoudiging van regelgeving voor jeugdverenigingen, fuiven en jeugdlokalen. Volgens de partij staan veel initiatieven vandaag onder druk door zware administratieve lasten en strenge normen. Men pleit voor duidelijke minimumnormen rond veiligheid en duurzaamheid, zonder dat jeugdwerkingen financieel verstikt raken.
“Van staatsbelang”
Voor cd&v is het debat groter dan enkel schermtijd. De partij ziet buitenspelen als een investering in gezondheid, verbondenheid en gemeenschapsvorming. “In tijden van tablets, TikTok en algoritmes is het van staatsbelang om onze kinderen meer tijd al spelend te laten doorbrengen. Dat is goed voor hun mentale en fysieke gezondheid én zorgt voor meer connectie tussen gezinnen en hechtere gemeenschappen”, besluit Gilles Bultinck.
Met Mei Schermvrij zet cd&v alvast sterk in op een thema dat bij veel ouders leeft: hoe kinderen opnieuw meer laten spelen, bewegen en écht kind laten zijn.
