Afgelopen dinsdag besliste de gemeenteraad van Erpe-Mere om de historische pastorie van Erondegem met bijhorende tuin openbaar te koop aan te bieden. Voor de verkoop werkt de gemeente samen met Covast uit Gent, een firma die ruime ervaring heeft met de begeleiding van lokale besturen bij de verkoop van erfgoedgebouwen en pastoriewoningen.
Erfgoed met eeuwenoude wortels.
De pastorie van Erondegem maakt deel uit van de parochie Sint-Pieter in Banden en is een gebouw met een rijke geschiedenis. Hoewel de huidige constructie in kern teruggaat tot de 17de eeuw, werd ze in de loop van de eeuwen herhaaldelijk aangepast en hersteld. Zo dateren bepaalde verbouwingen van 1777, terwijl ook in de 19de en 20ste eeuw ingrijpende werken werden uitgevoerd.
De oudste schriftelijke vermelding van een pastorie in Erondegem stamt uit 1567. Het onderhoud van het gebouw was in de loop der tijd in handen van verschillende partijen: de pastoor zelf, de tiendenheffers en later de bisschop van Antwerpen. Sinds 1108 viel de parochie onder het patronaatsrecht van de Sint-Adriaansabdij van Geraardsbergen, wat de religieuze en historische betekenis van het pand nog extra in de verf zet.
Architecturale kenmerken.
De pastorie bevindt zich in een ommuurde tuin die toegankelijk is via een overluifelde inrijpoort op bakstenen pijlers. Het gaat om een dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak. De drie centrale traveeën springen vooruit, wat een monumentaal effect creëert. Zowel de voor- als achtergevel volgen een identieke ordonnantie, terwijl segmentboogvensters met arduinen lekdrempels en een natuurstenen omlijsting rond de deur de voorgevel verfraaien.
Opvallend zijn ook de historische details die het gebouw zijn unieke karakter geven: een fraai houten bovenlicht boven de inkomdeur, geprofileerde consooltjes die verwijzen naar vroegere dakstructuren, en de aanwezigheid van oude aanbouwsels met lessenaarsdaken. Oude foto’s tonen bovendien dat de oriëntatie van de pastorie ooit omgekeerd was en dat de oorspronkelijke voorgevel een statig fronton droeg.
Interieur: rococo en Lodewijk XVI.
Binnenin is de interne structuur uit de 18de eeuw grotendeels intact gebleven. De rechterkamer aan straatzijde herbergt een gotische schouw, vermoedelijk uit de 17de eeuw. Op de eerste verdieping bleven moerbalken met balksloffen bewaard, die eveneens teruggaan tot de 17de eeuw.
De salons zijn ingericht in de stijl van de late rococo en vroege Lodewijk XVI. Plafonds en schouwen werden voorzien van decoratief stucwerk, terwijl de schouwmantels in de 19de eeuw een volledige vernieuwing kregen. De trap verbindt het gelijkvloers met de zolder en kan op de eerste verdieping afgesloten worden met een valluik. De zolder zelf is opgebouwd uit drie getelmerkte gebinten, een constructie die de ouderdom en authenticiteit van het gebouw onderstreept.
Toekomst in handen van een nieuwe eigenaar.
Met de geplande verkoop wil de gemeente het gebouw een nieuwe toekomst geven, waarbij Covast instaat voor de professionele begeleiding van het traject. De combinatie van historische waarde, architecturale rijkdom en de unieke ligging in het dorpsweefsel van Erondegem maakt van deze pastorie een bijzonder pand dat ongetwijfeld de belangstelling van erfgoedliefhebbers en investeerders zal wekken.
Wat de toekomstige bestemming van de pastorie wordt, is nog niet duidelijk. Zeker is dat dit stukje erfgoed, dat eeuwenlang het dorpsbeeld mee bepaalde, binnenkort een nieuw hoofdstuk zal schrijven in zijn lange geschiedenis.
