In een wereld waar oude religieuze kunstwerken vaak verdwijnen of langzaam vergaan, is er in Erpe iemand die weigert dat zomaar te laten gebeuren. Wivina Eemans (78) heeft niet alleen het talent om te tekenen en te schilderen, maar bezit ook het geduld, de kennis en het vakmanschap om eeuwenoude heiligenbeelden weer tot leven te wekken. Wat ruim tien jaar geleden begon als een toevallige bezigheid, groeide uit tot een ware roeping. Haar huidige meesterstuk: het volledig restaureren van het verweerde Mariabeeld uit de Vlierzeelse grot, dat binnenkort een prominente plaats zal krijgen in de Sint-Fledericuskerk. Wij gingen bij haar langs en ontdekten hoe een gepassioneerde vrouw met niets meer dan haar handen, geduld en liefde voor het vak, erfgoed laat herleven.
Een atelier in de veranda.
Wie bij Wivina binnenkomt, ziet meteen het imposante Mariabeeld staan. Het is geen werkstuk dat je in enkele dagen klaart. In haar veranda, die dienstdoet als werkruimte, staat het beeld geduldig te wachten op haar tweede leven. “Ik ben nu een kleine week bezig met het afhalen van de verflagen,” vertelt Wivina, terwijl ze voorzichtig met een plamuurmes langs de verweerde oppervlakte gaat. “Er zitten wel zes of zeven lagen over elkaar, telkens in een andere tint blauw. Die zijn er allemaal gewoon overgezet, zonder eerst de oude lagen te verwijderen. Dat maakt het werk een pak lastiger.”
Na het verwijderen van de verf volgt het schuren, het aanbrengen van een grondlaag en pas dan begint het echte verfwerk. “Het schuren doe ik altijd buiten,” legt ze uit, “want het stof dringt overal in. Bovendien moet je het beton voorbereiden met primer, zodat de nieuwe verf diep kan intrekken en veel langer meegaat.”
Beschadigingen door de tand des tijds.
Het beeld heeft niet alleen te lijden gehad van verflagen, maar ook van slijtage en beschadigingen. “Op de rug zit er betonrot,” zegt ze terwijl ze met haar vinger langs een beschadigde plek gaat. “Dat moet eerst allemaal hersteld worden voor ik verder kan. Ook de armen waren ooit hersteld met siliconen, maar dat is een plakboel en niet duurzaam. Ik heb dat allemaal verwijderd en zal het nu op een professionele manier dichten, zodat het weer mooi aansluit en onzichtbaar is.”
De afwerking gebeurt in meerdere stappen: eerst herstellen, dan schuren, vervolgens opvullen met speciale materialen, en dan pas verven en vernis aanbrengen. “Als het beeld klaar is, krijgt het een laag bootlak. Zo blijft de verf intact, ook als men het Mariabeeld later met water schoonmaakt.”
Een lange lijst van restauraties.
Dit project is lang niet het eerste dat Wivina onder handen neemt. De lijst van gerestaureerde beelden is indrukwekkend: het beeld van de Moeder Annakapel in de Binnenstraat, de H. Renildis in de Oordegemstraat, het gestolen Bernadettebeeld, alle heiligenbeelden in de kerken van Erpe en Mere, en het beeld van Sint-Barbara dat binnenkort terug naar de kapel verhuist.
Ze doet dit alles volledig vrijwillig. “Het enige wat ik vraag, is dat men de verf betaalt. Ik hoef er geen euro voor. Het is mijn passie. Ik schat dat ik in totaal al zo’n vijftig beelden heb opgeknapt. Het geeft mij enorm veel voldoening om een beeld weer in zijn oorspronkelijke schoonheid te zien. Sommige beelden zijn te waardevol om te laten verslonzen.”
Samenwerking met Padre Johan.
De restauratie van het Mariabeeld uit Vlierzele kwam er op voorstel van Wivina zelf. “Ik vroeg aan Padre Johan Van Den Eeckhout wat hij van plan was met het beeld. Toen ik hem zei dat ik het volledig kon herstellen, was hij meteen enthousiast. De kroon die het beeld droeg, was eigenlijk niet mooi meer. Ik heb ze weggegooid en samen zullen we een nieuwe uitzoeken, waarschijnlijk bij de paters in Dendermonde.”
Van beelden naar kruisweg.
Hoewel dit Mariabeeld een omvangrijk project is, denkt Wivina alweer vooruit. Binnenkort begint ze aan een nieuwe opdracht: het tekenen en schilderen van de veertien staties van de kruisweg, die het lijden van Christus uitbeelden, voor de Sint-Martinusschool in Erpe. “Het is weer een andere vorm van kunst, maar even belangrijk om te bewaren en te koesteren.”
De ziel van een vakvrouw.
Wie Wivina bezig ziet, merkt dat dit meer is dan zomaar een hobby. Het is een vorm van zorg, van respect voor erfgoed en traditie. Elk penseelstreekje, elke herstelbeweging wordt met liefde en precisie uitgevoerd. In haar handen krijgen beelden niet alleen een nieuwe verflaag, maar ook hun ziel terug.
Wanneer het Mariabeeld binnenkort zijn definitieve plaats in de Sint-Fledericuskerk krijgt, zal het niet alleen opnieuw schitteren voor het oog van de gelovigen, maar ook het stille bewijs zijn van wat één vrouw met toewijding, kunde en liefde kan bereiken.
