Na een tijdelijke onderbreking zijn de werkzaamheden aan het ambitieuze natuurinrichtingsproject Wellemeersen opnieuw opgestart. De komende maanden staan zowel in Denderleeuw als Erembodegem tal van ingrepen op het programma die de biodiversiteit moeten versterken en het gebied beter bestand moeten maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. Naast de aanleg van nieuwe poelen en uitgestrekte plas-draszones worden ook grote hoeveelheden grond verplaatst, wat de komende weken voor extra werfverkeer zal zorgen.
Het project maakt deel uit van een bredere natuurontwikkeling in de Wellemeersen en de Oude Dendermeersen, waar de nadruk ligt op waterberging, natuurherstel en de creatie van nieuwe leefgebieden voor tal van planten- en diersoorten.
Eerste werkzaamheden opnieuw opgestart
De aannemer is deze week gestart met het afvoeren van de tijdelijk gestockeerde grond op locatie 2 in Erembodegem. Die grond krijgt een nieuwe bestemming en wordt verwerkt in de zogenaamde GATES-vijver, die als ontvangende locatie fungeert voor het vrijgekomen materiaal uit de verschillende deelprojecten.
Tegelijkertijd gingen ook de werkzaamheden van start voor de aanleg van een nieuwe natuurpoel op locatie 4, langs de Wijmenierlaan in Denderleeuw.
Nieuwe poel moet amfibieën en waterleven aantrekken
De nieuwe poel krijgt een oppervlakte van 576 vierkante meter en wordt uitgegraven tot een maximale diepte van 1,60 meter. In totaal wordt daarbij ongeveer 646 kubieke meter grond verwijderd.
Dankzij de flauw aflopende oevers ontstaat een gevarieerd leefgebied voor onder meer amfibieën, libellen, waterplanten en tal van andere soorten die afhankelijk zijn van stilstaand water. Volgens de huidige planning zullen de werken ongeveer tien werkdagen duren. Ook de uitgegraven grond van deze locatie wordt afgevoerd naar de GATES-vijver.
Door de gekozen diepte zal de poel normaal gezien gedurende de volledige winter, het voorjaar en een groot deel van de lente water bevatten. Pas tegen het einde van de lente zal het waterpeil geleidelijk dalen, waardoor een natuurlijk seizoensverloop ontstaat.
Eerste natuurwerken in de Oude Dendermeersen
Een belangrijk nieuw hoofdstuk binnen het project wordt geschreven in de Oude Dendermeersen, waar voor het eerst effectief gewerkt wordt op locatie 5 en locatie 6, zoals voorzien in de afgeleverde omgevingsvergunning. Daar zullen ingrijpende terreinwerken plaatsvinden die de waterhuishouding en natuurwaarde van het gebied aanzienlijk moeten verbeteren.
Locatie 5: grote plas-draszone voor vogels
Op locatie 5 wordt een omvangrijke vlakvormige afgraving uitgevoerd. Het doel is verspreid over het terrein verschillende plas-draszones te creëren die gedurende een groot deel van het voorjaar en het begin van de zomer water vasthouden. Zulke natte zones vormen een bijzonder aantrekkelijk leefgebied voor tal van moerasvogels en weidevogels.
Bij het ontwerp werd bewust vertrokken vanuit de laagste delen van het terrein, zodat het noodzakelijke grondverzet zoveel mogelijk beperkt blijft. De nieuwe inrichting vergroot niet alleen de beschikbare broedplaatsen, maar zorgt ook voor extra foerageergebied voor vogels die afhankelijk zijn van natte graslanden.
Mogelijke toekomstige verbinding met de Dender
In het noordwestelijke deel mondt de afgraving uit in de vorm van een sloot nabij de Dender. Hoewel deze sloot momenteel geen verbinding maakt met de rivier, blijft die mogelijkheid in de toekomst wel behouden. Een eventuele aansluiting op de Dender maakt echter geen deel uit van het huidige project.
Om te vermijden dat het volledige gebied zou leeglopen en om de vernatting beperkt te houden tot de noordelijke natuurpercelen die beheerd worden door Natuurpunt, wordt de nieuwe afgraving bewust niet aangesloten op de bestaande grachten.
Daardoor blijven zowel de gracht op de gemeentegrens tussen Liedekerke en Denderleeuw als de gracht langs wandelpad 22 hydraulisch volledig gescheiden van het nieuwe natuurgebied.
Indrukwekkende cijfers
De afgraving op locatie 5 situeert zich tussen 7,25 en 9 meter TAW, met een maximale uitgravingsdiepte van 1,8 meter. In totaal wordt een terrein van ongeveer 1,4 hectare aangepakt. Dat betekent een grondverzet van maar liefst 12.879 kubieke meter, waarmee dit één van de grootste deelprojecten binnen de huidige fase vormt.
Locatie 6 krijgt diepere waterdepressie
Ook op locatie 6 wordt stevig ingegrepen. Daar wordt de bestaande natuurlijke depressie in het zuidoostelijke deel van het gebied uitgebreid en verder uitgediept. Net zoals bij de nieuwe poel worden ook hier zachthellende oevers aangelegd, waardoor een gevarieerd en ecologisch waardevol leefgebied ontstaat.
De maximale uitgravingsdiepte bedraagt 1,25 meter, tot een niveau van 7,10 meter TAW. Op deze locatie wordt ongeveer 2.850 vierkante meter afgegraven, goed voor een bijkomend grondverzet van 5.506 kubieke meter.
Door de diepere depressie zal het gebied langduriger water kunnen vasthouden, wat zowel de biodiversiteit als de waterbuffering ten goede komt.
Grote grondtransporten zorgen tijdelijk voor extra verkeer
Om alle werken uit te voeren zijn omvangrijke grondtransporten noodzakelijk. Voor de verschillende locaties werden vaste transportroutes vastgelegd zodat het werfverkeer gecontroleerd kan verlopen.
Locatie 4
Vanuit de nieuwe poel wordt ongeveer 810 kubieke meter grond afgevoerd naar locatie 2 (GATES).
De vrachtwagens rijden via de Wijmenierlaan, Omlooplaan, De Nayerstraat, Thontlaan, de Nijverheidszone Begijnenmeers, de N208 Stationstraat, de E40 richting Gent, de N45 richting Ninove, Churchillsteenweg, Groeneweg, Ninovesteenweg, Keppestraat, Rooms-Hofstraat, Kaardeveldweg, de rotonde Station Erembodegem, Zwalmkouter en uiteindelijk naar de GATES-vijver.
Deze transporten zullen naar verwachting ongeveer vier werkdagen duren, met gemiddeld 24 vrachtwagens per dag.
Locatie 5
Voor de omvangrijke afgraving op locatie 5 moet ongeveer 12.880 kubieke meter grond worden afgevoerd. Dat betekent ongeveer 665 vrachtwagenritten.
De transporten verlopen via de Stationstraat in Liedekerke, de N207 Affligemsestraat, de N208 Stationstraat en de E40 richting Gent. De werkzaamheden nemen naar verwachting zeventien werkdagen in beslag, met gemiddeld veertig vrachten per dag.
Locatie 6
Ook locatie 6 zorgt voor een aanzienlijk aantal transporten. Hier wordt ongeveer 5.510 kubieke meter grond afgevoerd naar de GATES-vijver.
Dat komt neer op 551 vrachtwagenritten, die via de Meersstraat, Stationstraat, Papenbergstraat, de N207 Affligemsestraat, de N208 Stationstraat en de E40 richting Gent zullen verlopen. Voor deze transporten wordt gerekend op ongeveer veertien werkdagen, eveneens met gemiddeld veertig vrachtwagens per dag.
Planning afhankelijk van het weer
De uitvoeringsplanning blijft sterk afhankelijk van de weersomstandigheden. Bij langdurige regen of ongunstige bodemomstandigheden kunnen de grondwerken en transporten tijdelijk worden stilgelegd of uitgesteld.
Daarnaast gelden ook de voorwaarden uit de omgevingsvergunning. Zo worden tussen november en maart geen grondwerken uitgevoerd, zodat kwetsbare natuurwaarden en de winterrust van fauna maximaal worden gerespecteerd.
Met deze nieuwe uitvoeringsfase zet het natuurinrichtingsproject Wellemeersen opnieuw een belangrijke stap richting een robuuster en klimaatrobuust natuurgebied. De aanleg van nieuwe poelen, natte graslanden en waterbufferende zones moet de biodiversiteit in de Dendervallei aanzienlijk versterken en tegelijk bijdragen aan een duurzame inrichting van het landschap voor de komende generaties.
