De Sint-Lambertuskerk in Vlekkem wordt op zondag 20 september opnieuw een plek waar verleden en heden elkaar ontmoeten. Tijdens Vlekkem Kermis krijgen bezoekers er niet alleen bijzondere kunstwerken te zien, maar worden ook verhalen over de eeuwenoude parochiegeschiedenis opnieuw verteld. En wie zelf nog oude foto’s of documenten van Vlekkem in een schuif heeft liggen, wordt uitgenodigd om die mee te brengen.
Van buitenaf oogt de Sint-Lambertuskerk als een 19de-eeuwse kerk, maar wie binnenstapt, ontdekt dat de geschiedenis van het gebouw en de parochie veel verder teruggaat. Een aantal voorwerpen die tijdens het toonmoment te zien zijn, dateert zelfs uit de periode van de vroegere kerk van Vlekkem.
Dat maakt het initiatief meer dan een gewone tentoonstelling. De organisatoren willen vooral tonen welke verhalen achter de vaak minder bekende voorwerpen uit de kerk schuilgaan. “Wie de kerk binnenstapt, verwacht wellicht niet meteen de schatten die hier worden bewaard. Sommige stukken vertellen een verhaal dat honderden jaren teruggaat. Samen tonen ze hoe sterk het erfgoed van een kerk verweven is met de geschiedenis van een dorp”, zegt schepen Griet De Waele (CD&V).
Een kruis van bijna twee meter hoog
Een van de meest opvallende stukken is een monumentaal reliekkruis uit de 18de eeuw. Het kruis is ongeveer 1,80 meter hoog en is rijkelijk versierd in rococostijl. De ingebouwde reliekhouders maken duidelijk dat het niet zomaar om een religieus kunstwerk ging, maar om een voorwerp met een belangrijke plaats binnen de geloofsbeleving.
Ook een Mariabeeld uit het einde van de 18de eeuw springt in het oog. Het beeld combineert beschilderd hout met biscuit, een fijn en ongeglazuurd aardewerk dat het uitzicht van wit marmer benadert. Soms zit het verhaal echter net in een veel minder voor de hand liggend object. Zo wordt ook een oude, versierde blaasbalg getoond. Zelfs dit praktische gebruiksvoorwerp kreeg een religieuze voorstelling mee.
Daarnaast worden voor de gelegenheid verschillende stukken uit de opslag gehaald die doorgaans zelden of nooit aan het publiek worden getoond. Onder meer historisch textiel en oude processievaandels komen opnieuw tevoorschijn. “Veel van deze stukken kennen de inwoners van Vlekkem wel, maar vaak zonder het verhaal erachter. Andere komen bijna nooit uit de kast. Het is fijn om ze nu samen te kunnen tonen en opnieuw met het dorp te delen”, zegt Marc Van Steertegem, secretaris van de kerkfabriek.
Ook de kruisweg van Herman De Somer krijgt een plaats
De aandacht gaat niet uitsluitend naar eeuwenoude religieuze kunst. Ook de bijzondere kruisweg die kunstenaar en voormalig burgemeester Herman De Somer in 1992 voor de kerk maakte, wordt belicht.
De kunstenaar koos daarbij voor een opvallende aanpak. In plaats van de traditionele veertien afzonderlijke kruiswegstaties maakte hij één doorlopende fries van ongeveer 3,5 meter lang in Canadees kersenhout. Bovendien eindigt het verhaal niet bij de kruisiging: De Somer voegde ook de Verrijzenis toe.
Jonge speurneuzen op pad
Ook kinderen krijgen tijdens het toonmoment een actieve rol. Met een kinderzoektocht kunnen ze zelf op ontdekking gaan in de kerk. Ze worden uitgedaagd om goed rond te kijken en op zoek te gaan naar symbolen, details en bijzondere elementen in beelden, altaren en andere kunstwerken.
Zo willen de organisatoren duidelijk maken dat een kerk niet alleen een gebouw is waar je binnenkomt voor een viering, maar ook een plaats waar talloze kleine verhalen en verborgen details samenkomen.
Wie heeft nog oude foto’s van Vlekkem?
De organisatoren kijken bovendien verder dan de kerkdeuren. Ze hopen dat ook inwoners hun eigen stukje Vlekkem-erfgoed meebrengen. Oude foto’s, bidprentjes, documenten en andere herinneringen aan de kerk zijn welkom. Het kan gaan om beelden van eerste communies, huwelijken, processies of vroegere edities van Vlekkem Kermis. Wie dergelijk materiaal meebrengt, kan het ter plaatse laten digitaliseren.
Ook de Heemkundige Kring sluit zich bij die oproep aan. “Erfgoed zit niet alleen in een kerk of archief. Ook een oude familiefoto van een processie of een herinnering aan een trouwfeest kan iets vertellen wat nergens anders bewaard is. Daarom hopen we dat Vlekkemnaren ook hun eigen verhalen en beelden meebrengen”, zegt Lut Bavay.
Het toonmoment wil op die manier meer worden dan een verzameling oude voorwerpen. Het is een poging om verschillende generaties opnieuw met het verleden van het dorp in contact te brengen. Wat vandaag in een kast of doos bij een inwoner ligt, kan morgen immers een belangrijk stukje lokale geschiedenis blijken.
De Sint-Lambertuskerk in Vlekkem is op zondag 20 september tijdens Vlekkem Kermis vrij toegankelijk van 14 tot 17 uur. Zowel de toegang als de kinderzoektocht zijn gratis.
