In de Vlaamse Ardennen zijn enkele uiterst zeldzame zoogdieren opnieuw waargenomen. Dat melden verschillende natuur- en landschapsorganisaties uit de regio. Het gaat om de hazelmuis, de grote hoefijzerneus en de ingekorven vleermuis. Hun terugkeer is een rechtstreeks gevolg van natuurherstel, maar volgens Natuurpunt speelt ook de aanwezigheid van talrijke landbouwers in de regio een belangrijke rol.
Hazelmuis voor het eerst in 50 jaar terug
De hazelmuis, een soort die in Oost-Vlaanderen al decennialang niet meer werd gezien, werd voor het eerst in vijftig jaar opnieuw vastgesteld in de provincie. De ontdekking vond plaats in Ronse, waar onderzoekers aangeknaagde hazelnoten aantroffen. Het onderzoek werd uitgevoerd door een samenwerking tussen Landschapspark Vlaamse Ardennen, Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender en Natuurpunt.
Spectaculaire resultaten bij vleermuizen
Ook de monitoring van vleermuizen leverde indrukwekkende resultaten op. In een onderaardse gang werd een overwinterende grote hoefijzerneus ontdekt, een soort die tot nu toe nooit eerder in Oost-Vlaanderen werd gezien. Daarnaast werden 13 ingekorven vleermuizen gespot, het hoogste aantal dat de afgelopen 50 jaar in de Vlaamse Ardennen werd geregistreerd.
“Het is extreem bijzonder dat we deze drie soorten nu samen zien, want dat is meer dan 50 jaar geleden”, aldus Pieter Blondé van de Vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt. “Veel van deze soorten zijn in de vorige eeuw met wel 90 procent achteruitgegaan.”
Natuurherstel als sleutel
Volgens Blondé is de verbetering deels te danken aan het stopzetten van het gebruik van uiterst giftige pesticiden zoals DDT. Daarnaast zorgt de heraanplant van bomen en struiken langs akkers en wegen voor extra leefgebieden en voedselbronnen voor deze dieren.
“De terugkeer van deze soorten laat zien dat natuurherstel werkt,” benadrukt Blondé. “Het toont dat met gerichte maatregelen en een gezonde mix van landbouw en natuur er opnieuw ruimte is voor biodiversiteit.”
Win-win voor boeren en natuur
De aanwezigheid van deze zoogdieren is niet alleen een opsteker voor de biodiversiteit, maar biedt volgens Natuurpunt ook concrete voordelen voor de landbouw. De ingekorven vleermuis voedt zich bijvoorbeeld met stalvliegen, waardoor het dierenwelzijn van koeien verbetert. De grote hoefijzerneus jaagt op mestkevers, een insect dat vooral voorkomt bij kleinschalige, familiale veeteelt in de regio.
“Het mooie is dat we vanuit de natuursector zelf zeggen dat deze vorm van landbouw belangrijk is voor het behoud van deze dieren,” zegt Blondé. “Natuur en landbouw hoeven hier dus niet tegenover elkaar te staan, maar versterken elkaar. Er is hier echt sprake van een duidelijke win-win tussen beide sectoren.”
Nog uitdagingen voor andere soorten
Hoewel de terugkeer van hazelmuis, grote hoefijzerneus en ingekorven vleermuis hoopgevend is, blijft de situatie voor andere soorten in de Vlaamse Ardennen precair. Zo is de eikelmuis nog altijd met uitsterven bedreigd. De natuursector benadrukt dat voortdurende inspanningen nodig blijven om kwetsbare soorten te beschermen en de biodiversiteit in de regio verder te herstellen.
