Tijdens de gemeenteraad heeft oppositiepartij SAMEN stevige bedenkingen geuit bij het nieuwe protocolakkoord rond gemeentelijke administratieve sancties (GAS) voor bepaalde verkeersovertredingen. Hoewel de fractie benadrukt dat verkeersveiligheid en handhaving noodzakelijk zijn, waarschuwt ze tegelijk voor een evolutie waarbij sanctioneren belangrijker dreigt te worden dan preventie en degelijk mobiliteitsbeleid.
Volgens SAMEN mag efficiëntie nooit het enige uitgangspunt zijn wanneer burgers worden beboet. De oppositiepartij vraagt daarom meer transparantie, democratische controle en garanties rond rechtsbescherming.
“Wat is precies de visie van dit bestuur?”
In haar tussenkomst stelde SAMEN zich openlijk de vraag welke richting het gemeentebestuur met dit protocol wil uitgaan. “Gaat het hier in de eerste plaats over verkeersveiligheid? Of gaat het vooral over het sneller en gemakkelijker kunnen innen van boetes?”, klonk het vanuit de oppositie.
Met het protocol verschuift volgens de fractie opnieuw een deel van de sanctionering van de klassieke gerechtelijke procedure naar een administratieve afhandeling door de gemeente. Hoewel dat op papier efficiënter lijkt, waarschuwt SAMEN dat efficiëntie op zich onvoldoende mag zijn als argument om burgers te sanctioneren.
De partij merkt op dat veel van de opgenomen overtredingen betrekking hebben op parkeren, stilstaan en administratieve verkeersinbreuken. Daardoor ontstaat volgens hen het risico dat de gemeente tegelijk “rechter én uitvoerder” wordt.
Vragen over proportionaliteit en preventie
Daarnaast stelde SAMEN zich vragen bij de proportionaliteit van het systeem. Volgens de fractie moet eerst volop worden ingezet op preventie, sensibilisering en duidelijke verkeerssituaties alvorens men sneller naar sancties grijpt.
“Burgers verwachten in de eerste plaats een logisch mobiliteitsbeleid”, stelde de oppositie, die daarbij wees op het belang van:
- veilige fietspaden;
- voldoende parkeerduidelijkheid;
- heldere verkeerssituaties;
- correcte signalisatie.
Volgens SAMEN mogen boetes nooit een compensatie worden voor gebrekkige infrastructuur of slecht beleid.
Vraag naar volledige transparantie
Een ander belangrijk aandachtspunt voor de oppositie betreft de financiële en administratieve transparantie van het systeem. SAMEN wil duidelijkheid over het aantal dossiers en de mogelijke inkomsten die uit de GAS-procedure voortvloeien.
De fractie vraagt daarom expliciet dat de gemeenteraad periodiek geïnformeerd wordt over:
- het aantal vaststellingen;
- het aantal effectieve sancties;
- het aantal betwistingen;
- en de totale ontvangsten.
“Als men burgers sanctioneert, dan moet daar maximale democratische controle tegenover staan”, klonk het.
Bezorgdheid over rechtsbescherming
Ook de rol van de sanctionerend ambtenaar kwam uitgebreid aan bod tijdens het debat. Volgens SAMEN krijgt deze functie een belangrijke bevoegdheid, waardoor duidelijke garanties nodig zijn inzake onafhankelijkheid en objectiviteit.
De oppositie vroeg zich onder meer af:
- welke opleiding deze ambtenaren krijgen;
- hoe willekeur wordt vermeden;
- en hoe een gelijke behandeling van burgers wordt gegarandeerd.
Daarnaast verwees SAMEN naar de mogelijkheid voor de procureur des Konings om dossiers alsnog naar zich toe te trekken op basis van criteria zoals recidive, publieke beroering of de hoedanigheid van de verdachte.
Volgens de fractie blijft onduidelijk hoe objectief en transparant dergelijke criteria in de praktijk worden toegepast. “Voor onze fractie is het belangrijk dat iedere burger exact weet welke regels gelden, wie sanctioneert en op basis van welke criteria”, aldus SAMEN.
Sociale impact van boetes
Verder kaartte de oppositie ook de sociale gevolgen van administratieve sancties aan. Volgens SAMEN kan een GAS-boete voor sommige inwoners een beperkte hinder zijn, maar voor anderen een zware financiële last betekenen.
De partij vroeg daarom aandacht voor:
- betalingsplannen;
- bemiddeling;
- en een menselijke beoordeling van dossiers.
“Hoe vermijden we dat vooral kwetsbare inwoners het slachtoffer worden van een steeds strenger sanctioneringsbeleid?”, vroeg de fractie zich af.
Vier concrete vragen aan het bestuur
Op het einde van haar tussenkomst formuleerde SAMEN vier concrete vragen aan het gemeentebestuur:
- jaarlijks een evaluatie voorleggen aan de gemeenteraad;
- maximale transparantie voorzien over cijfers en inkomsten;
- prioritair inzetten op preventie en infrastructuur;
- garanderen dat GAS nooit een verdoken inkomstenmodel wordt.
Volgens de oppositie draait goed bestuur immers niet alleen om sanctioneren, maar ook om duidelijke regels, proportionaliteit, rechtszekerheid en respect voor de burger.
Burgemeester nuanceert
Burgemeester Tim De Knyf probeerde de bezorgdheden tijdens de gemeenteraad te nuanceren. “Zoals net toegelicht hebben we geen plannen om via GAS te laten verbaliseren. Deze mogelijkheid bestaat al sinds 2013 maar onze zone zet hier niet op in”, verklaarde hij.
Daarmee gaf de burgemeester aan dat het protocol vooral een juridische mogelijkheid creëert, zonder dat er momenteel concrete plannen zijn om massaal gebruik te maken van GAS-boetes voor verkeersovertredingen.
Besluit
Het debat rond het GAS-protocol toont opnieuw hoe gevoelig de balans blijft tussen verkeersveiligheid, handhaving en burgerrechten. Waar het gemeentebestuur benadrukt dat het protocol voorlopig vooral een bestaande mogelijkheid formaliseert, waarschuwt oppositiepartij SAMEN voor een evolutie waarbij sanctioneren te snel centraal zou kunnen komen te staan.
De partij vraagt daarom blijvende aandacht voor preventie, duidelijke infrastructuur en transparante rapportering. Want volgens SAMEN mag een strengere aanpak van verkeersovertredingen nooit uitmonden in een systeem waarbij financiële opbrengsten belangrijker worden dan rechtvaardigheid, proportionaliteit en vertrouwen tussen burger en bestuur.
