De langverwachte oplossing voor de huisvestingsproblematiek van de Houtemse Heemkunde is eindelijk in zicht. In het meerjarenplan 2026-2031, dat de gemeente Sint-Lievens-Houtem recent voorstelde, staat zwart op wit dat de erfgoedvereniging haar nieuwe thuis zal vinden in de pastorie van Zonnegem. Hiermee komt een einde aan jaren van onzekerheid over de toekomst van de waardevolle gemeentelijke erfgoedcollectie.
Erfgoed dat decennialang gekoesterd wordt.
De Houtemse Heemkunde speelt al decennialang een cruciale rol in het verzamelen, bewaren en ontsluiten van het lokale verleden. De collectie telt duizenden documenten, oude foto’s, gebruiksvoorwerpen, schilderijen en religieuze stukken die samen het verhaal van Sint-Lievens-Houtem en zijn deelgemeenten vertellen. Jaarlijks groeit dit archief verder aan dankzij schenkingen van inwoners en nabestaanden die hun familiegeschiedenis veilig willen onderbrengen.
Maar net die groei bracht de erfgoedvereniging de afgelopen jaren in moeilijkheden. Omdat er geen geschikt gebouw beschikbaar was, belandden grote delen van het archief in woonkamers, garages en zolders van bestuursleden. Dat leidde niet alleen tot praktische belemmeringen, maar ook tot risico’s op schade en verlies. Bovendien werd het steeds moeilijker om geïnteresseerden – van scholen tot onderzoekers – toegang te bieden tot de collectie. Een centrale en veilige bewaarplaats was dan ook al langer een topprioriteit.
Vlierzeelse pastorie: te duur, te complex.
Aanvankelijk viel de blik van het gemeentebestuur op de pastorie van Vlierzele, een imposant en historisch waardevol gebouw. Enkele jaren geleden kreeg het pand nog een nieuw dak, maar een grondige restauratie bleef uit. Vooral de vochtproblemen in de muren baren zorgen.
Burgemeester Tim De Knyf (NH) schetst de situatie duidelijk: “De pastorie van Vlierzele heeft enkele jaren terug al een opknapbeurt gekregen met een nieuw dak en moet eigenlijk verder gerenoveerd worden. We merken dat er veel vocht in de muren zit, wat maakt dat een renovatie dringend nodig is.”
Die noodzakelijke renovatie dreigt echter enorm duur uit te vallen, en bovendien zijn er geen reële opties meer om het gebouw tussentijds voor andere doeleinden te gebruiken. De gemeente besliste daarom dat het geen zin heeft het pand nog langer aan te houden. In het meerjarenplan staat dan ook dat de pastorie van Vlierzele op korte termijn te koop wordt aangeboden.
Burgemeester De Knyf benadrukt dat de gemeente het gebouw niet nodig heeft. “We hebben naast de pastorie in Vlierzele ook het buurthuis De Kring, die voldoende ruimte biedt aan de gemeenschap voor ontmoeting, en die we samen met de kerkfabriek volledig hebben gerenoveerd.” Hij wijst erop dat de gemeente bewust inzet op het behouden en herbestemmen van waardevol erfgoed. “We behouden en herbestemmen twee ontwijde kerken én de pastorie van Zonnegem. Met de opbrengst van de verkoop van de pastorie van Vlierzele kunnen we bovendien een deel van de werken financieren die nodig zijn voor de herbestemming van de kerken van Letterhoutem en Zonnegem en de pastorie van Zonnegem.”
Zonnegem: instapklaar en praktisch.
Met de Vlierzeelse pastorie niet langer een haalbare optie, komt de pastorie van Zonnegem nadrukkelijk in beeld. Volgens het gemeentebestuur is dit gebouw meteen instapklaar: het verkeert in goede staat, vraagt geen grote investeringen en kan snel ingericht worden als volwaardig erfgoedcentrum.
Voor de Houtemse Heemkunde betekent dit eindelijk stabiliteit. De ruime vertrekken, droge ruimtes en centrale ligging binnen de gemeente maken van de Zonnegemse pastorie een ideale uitvalsbasis. Bovendien krijgt het erfgoed er de plek die het verdient: veilig opgeborgen, beter toegankelijk én klaar om meer inwoners warm te maken voor de lokale geschiedenis.
Een nieuwe toekomst voor lokaal erfgoed.
De beslissing van Sint-Lievens-Houtem om de erfgoedvereniging een vaste stek te geven, wordt lokaal als een mijlpaal onthaald. Niet alleen omdat hiermee een logistiek probleem opgelost wordt, maar ook omdat het de gemeente toelaat om sterker in te zetten op cultuur, geschiedenis en educatie. Scholen zullen eenvoudiger projecten kunnen opzetten, onderzoekers krijgen een duidelijk aanspreekpunt en inwoners kunnen hun verleden ontdekken in een professioneel georganiseerde omgeving.
Met de verkoop van de Vlierzeelse pastorie maakt de gemeente komaf met een jarenlang aanslepend dossier. En met de keuze voor de pastorie van Zonnegem lijkt de Houtemse Heemkunde eindelijk de veilige haven te krijgen waar ze al zo lang op wacht.
