Van vrijdag 8 mei tot en met maandag 11 mei staat de wijk Papegem opnieuw volledig in het teken van geloof, folklore en warme dorpsgezelligheid. De jaarlijkse kermis ter ere van de Heilige Macharius is immers veel meer dan een klassiek volksfeest. Het is een levendige traditie waarin geschiedenis, spiritualiteit en gemeenschapszin samenkomen.
Dit jaar krijgt de viering bovendien een bijzonder feestelijk karakter: exact 135 jaar geleden, op 10 mei, werd de Machariuskapel aan de Gentsesteenweg ingewijd. Alsof dat nog niet volstaat, viert Papegem in 2026 ook zijn indrukwekkende 1050-jarig bestaan. Redenen te over dus om dit feestweekend extra luister bij te zetten.
Wie was de Heilige Macharius?
De Heilige Macharius was een bisschop uit de 11e eeuw afkomstig uit Antiochië, gelegen in het huidige Turkije. Volgens de overlevering trok hij als pelgrim naar het Westen, waar hij uiteindelijk terechtkwam in Gent. Daar werd hij gastvrij ontvangen door de monniken van de Sint-Baafsabdij, één van de belangrijkste religieuze centra in het middeleeuwse Vlaanderen.
In het jaar 1012 overleed Macharius in Gent, vermoedelijk aan de pest. Door zijn dood tijdens een epidemie en zijn reputatie als genezer groeide hij uit tot een belangrijke beschermheilige tegen besmettelijke ziekten zoals pest, tyfus en cholera. Tot op vandaag blijft hij symbool staan voor bescherming en hoop in tijden van ziekte en tegenslag.
Papegem en de Sint-Baafsabdij: een eeuwenoude band
De geschiedenis van Papegem gaat ver terug. Oorspronkelijk bekend als “Papingahem” – het domein van de lieden van Papo – was de wijk nauw verbonden met de Sint-Baafsabdij. Samen met onder meer Vlierzele behoorde Papegem tot de eerste bezittingen van de abdij.
Deze band werd officieel bevestigd in 976, toen keizer Otto II via een charter verschillende gronden, waaronder Papegem, teruggaf aan de abdij. Sindsdien lopen religie en lokale geschiedenis als een rode draad doorheen het verhaal van de wijk.
Een kapel geboren uit hoop en belofte
In 1888 werd Papegem zwaar getroffen door een tyfusepidemie. De ziekte zaaide angst en verdriet in de gemeenschap. Tijdens een bezoek in mei 1889 hield bisschop Mgr. Lambrecht halt in Papegem.
Hij zegende de zieken en deed een belofte die diepe indruk naliet: bij een volgend bezoek zou hij een relikwie van de Heilige Macharius meebrengen.
Die belofte bracht de inwoners in beweging. Ze besloten een kapel op te richten, gewijd aan hun beschermheilige. Op 10 mei 1891 werd deze plechtig ingewijd. Sindsdien vormt de kapel het hart van de jaarlijkse vieringen.
Een traditie die toen ontstond, leeft vandaag nog steeds voort: elk jaar trekt op de eerste zondag na 8 mei een ommegang met het beeld van Macharius door de straten van Papegem, gevolgd door het lof en de zegening met de relikwie.
Levend erfgoed en warme verbondenheid
De devotie rond Macharius leeft nog sterk in Papegem. Jaar na jaar brengen inwoners, oud-bewoners en bezoekers hulde aan deze eeuwenoude traditie. Religieuze momenten zoals de noveen, misvieringen en processie zorgen voor bezinning en verbondenheid.
Tegelijk staat het kermisgebeuren garant voor plezier en ontmoeting. Jong en oud vinden elkaar tijdens optredens, volksspelen, kaartavonden en gezellige samenkomsten. Het is precies die unieke combinatie van geloof en feest die de Machariuskermis zo bijzonder maakt.
Het programma in detail
Vrijdag 8 mei 2026
- 20u00 – Trappistenavond in ’t Zaaltje, georganiseerd door Chiro Papegem. Bierliefhebbers kunnen hier genieten van een ruime selectie trappisten.
- 20u00 – Grote belotting in de kantine van Stormvogels Papegem. Deelname kost €3, met een vooruit van €100.
Zaterdag 9 mei 2026
- 19u00 – Opening van de noveen aan de Machariuskapel, gevolgd door een ingetogen ommegang door de wijk.
- Vanaf 19u00 – Volkspelen en darts in ’t Zaaltje.
- 22u00 – Danscafé met DJ, georganiseerd door Chiro Papegem.
Zondag 10 mei 2026
- 11u00 – Plechtige misviering in de wijkkerk ter ere van de Heilige Macharius, met herdenking van Mgr. Lambrecht, Mgr. De Kesel en Kardinaal Joos.
- 16u00 – Start van de ommegang met het beeld van de heilige.
- Rond 17u00 – Lof in de wijkkerk, gevolgd door de zegening met de relikwie aan de kapel.
- 17u00 – Opening kermistoog in ’t Zaaltje.
- 19u30 – Optreden van Jelle & Erik.
Maandag 11 mei 2026
- 10u00 – Plechtige zielmis ter nagedachtenis van overleden wijkbewoners.
- Vanaf 10u30 tot 23u00 – Kermistoog open.
- 19u00 – Optreden van Begyjnye, georganiseerd door Verenigd Papegem.
Besluit
De Machariuskermis in Papegem is veel meer dan een jaarlijks evenement. Het is een levend stuk erfgoed waarin verleden en heden elkaar ontmoeten. De verhalen van geloof, ziekte en hoop die eeuwen geleden ontstonden, krijgen vandaag nog steeds betekenis in de warme verbondenheid van de gemeenschap.
Met de viering van 135 jaar Machariuskapel én 1050 jaar Papegem wordt deze editie zonder twijfel een bijzonder hoogtepunt. Vier dagen lang vormt de wijk het kloppend hart van traditie, devotie en feest – een uitnodiging aan iedereen om mee te beleven, te herdenken en vooral samen te genieten.
