De gemeenteraad van Oosterzele heeft een gezamenlijke motie goedgekeurd waarin de Vlaamse Regering wordt gevraagd de geplande stopzetting van de financiering van Fietsberaad Vlaanderen te heroverwegen en duidelijkheid te verschaffen over de besparingen bij de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV). De vier gemeenteraadsfracties VOLUIT, pro9860, ZorgSaam en Groen slaan daarvoor de handen in elkaar. Oosterzele is daarmee wellicht het eerste lokale bestuur in Vlaanderen dat zich via een dergelijke motie gezamenlijk uitspreekt tegen de aangekondigde besparingen. De gemeenteraad vreest dat de maatregelen belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de ondersteuning van lokale besturen en scholen op het vlak van fietsbeleid en verkeersveiligheid.
Fietsberaad Vlaanderen dreigt financiering te verliezen
De goedgekeurde motie richt de aandacht in de eerste plaats op de toekomst van Fietsberaad Vlaanderen. Die organisatie ondersteunt sinds 2014 lokale besturen met kennis, advies en expertise over fietsinfrastructuur, fietsveiligheid en een doordacht fietsbeleid. De Vlaamse Regering wil de financiering vanaf 2027 stopzetten. In de begroting voor 2026 was daarvoor nog maximaal 510.000 euro voorzien.
Voor de Oosterzeelse gemeenteraad is die aangekondigde beslissing reden tot bezorgdheid. Fietsbeleid is de voorbije jaren uitgegroeid tot een belangrijk onderdeel van de lokale mobiliteitsplanning. Gemeenten moeten keuzes maken over veilige fietspaden, verkeerssituaties, fietsverbindingen en de inrichting van hun openbare ruimte. Daarbij is gespecialiseerde kennis noodzakelijk om investeringen op een doordachte manier te plannen en uit te voeren.
Net daar dreigt volgens de gemeenteraad een belangrijk probleem te ontstaan. Wanneer de centrale ondersteuning wegvalt, moeten lokale besturen mogelijk zelf op zoek naar oplossingen en expertise. Dat is niet voor iedere gemeente even evident.
Vooral kleinere en landelijke gemeenten beschikken niet altijd over gespecialiseerde medewerkers die alle mobiliteitsvraagstukken zelfstandig kunnen onderzoeken. Ook het telkens opnieuw inschakelen van externe deskundigen kan een aanzienlijke financiële inspanning vergen. Een organisatie die kennis verzamelt, ervaringen uitwisselt en advies verleent, kan gemeenten helpen om efficiënter met hun middelen om te gaan.
De gemeenteraad benadrukt daarom het belang van een structurele en onafhankelijke Vlaamse kenniswerking rond fietsbeleid. De fracties vragen de Vlaamse Regering om de geplande stopzetting van de financiering te heroverwegen en ervoor te zorgen dat lokale besturen ook in de toekomst op deskundige ondersteuning kunnen rekenen.
Mocht Fietsberaad Vlaanderen in zijn huidige vorm verdwijnen, dan moet volgens de motie samen met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en andere betrokken partners een gelijkwaardig alternatief worden uitgewerkt. Het mag daarbij niet de bedoeling zijn dat de opgebouwde kennis en ervaring verloren gaan.
Ook bezorgdheid over besparingen bij de VSV
Naast de toekomst van Fietsberaad Vlaanderen vestigt de motie ook de aandacht op de besparingen bij de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. In de begrotingsdocumenten voor 2026 wordt een besparing van 1,5 miljoen euro vermeld op de middelen voor de VSV, via het Verkeersveiligheidsfonds.
Ook die maatregel roept bij de Oosterzeelse gemeenteraad vragen op. De VSV speelt een belangrijke rol in verkeerseducatie, sensibilisering en verkeersveiligheidsinitiatieven. De organisatie ondersteunt onder meer scholen en lokale besturen die werk willen maken van veilig verkeer.
Verkeersveiligheid begint immers niet uitsluitend bij de aanleg van fietspaden of de inrichting van gevaarlijke kruispunten. Ook kennis over verkeersregels, bewustmaking van weggebruikers en educatieve initiatieven zijn belangrijke onderdelen van een preventief beleid. Scholen spelen daarin een bijzondere rol, onder meer door kinderen en jongeren vertrouwd te maken met veilig gedrag in het verkeer.
Wanneer de beschikbare middelen voor verkeerseducatie en sensibilisering worden verminderd, is het volgens de gemeenteraad noodzakelijk om duidelijk te maken welke gevolgen dat concreet zal hebben. Lokale besturen en scholen moeten weten op welke ondersteuning ze in de toekomst nog kunnen rekenen en of bestaande initiatieven behouden kunnen blijven.
De Oosterzeelse gemeenteraad vraagt de Vlaamse Regering daarom om de impact van de besparing bij de VSV in kaart te brengen en daarover transparant te communiceren. De raad wil vermijden dat gemeenten en scholen pas op een later moment ontdekken dat bepaalde vormen van ondersteuning verdwijnen of worden afgebouwd.
Hoewel de besparingen betrekking hebben op twee verschillende organisaties, ziet de gemeenteraad een gemeenschappelijke bezorgdheid: hoe zal Vlaanderen lokale besturen blijven ondersteunen bij het uitwerken van een veilig en duurzaam mobiliteitsbeleid?
Kleine en landelijke gemeenten dreigen extra kwetsbaar te worden
De gezamenlijke motie vertrekt vanuit de overtuiging dat lokale besturen een belangrijke verantwoordelijkheid dragen voor de verkeersveiligheid en de verdere uitbouw van het fietsbeleid. Tegelijkertijd kunnen gemeenten die opdracht niet volledig alleen uitvoeren.
Lokale overheden moeten rekening houden met uiteenlopende verkeerssituaties, beschikbare budgetten, ruimtelijke beperkingen en de behoeften van verschillende weggebruikers. Deskundig advies en kennisdeling kunnen daarbij helpen om de juiste prioriteiten te bepalen en publieke middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten.
Voor kleinere gemeenten is die ondersteuning volgens de gemeenteraad des te belangrijker. Waar grotere steden mogelijk over eigen gespecialiseerde diensten beschikken, hebben landelijke gemeenten niet altijd dezelfde personele en financiële mogelijkheden. Het wegvallen van centrale expertise kan daardoor een grotere impact hebben op hun werking.
Bovendien gaat het niet alleen om de vraag of gemeenten zelf voldoende kennis kunnen opbouwen. Ook het delen van ervaringen tussen besturen speelt een belangrijke rol. Oplossingen die in de ene gemeente succesvol blijken, kunnen immers ook elders waardevol zijn. Een centrale kenniswerking maakt het mogelijk om dergelijke inzichten te verspreiden en te vermijden dat ieder bestuur afzonderlijk het warm water moet uitvinden.
De gemeenteraad wil daarom dat de Vlaamse Regering bij haar beslissingen voldoende rekening houdt met de praktische gevolgen voor lokale besturen. Ondersteuning moet volgens de raad niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk beschikbaar blijven voor gemeenten die er nood aan hebben.
Ambitie om meer te fietsen vraagt blijvende ondersteuning
De bezorgdheid van Oosterzele staat niet los van de bredere Vlaamse mobiliteitsambities. Vlaanderen wil tegen 2040 dertig procent van alle verplaatsingen met de fiets laten gebeuren. Om die doelstelling te bereiken, zijn inspanningen nodig op verschillende niveaus.
Veilige en comfortabele fietsinfrastructuur vormt daarbij een belangrijke voorwaarde. Fietsers moeten zich op een veilige manier kunnen verplaatsen tussen woonkernen, scholen, werkplekken en andere bestemmingen. Daarnaast zijn ook verkeerseducatie, sensibilisering en een goed onderbouwd lokaal fietsbeleid noodzakelijk.
Gemeenten staan dicht bij hun inwoners en kennen de plaatselijke verkeerssituaties. Zij zijn dan ook belangrijke partners bij het realiseren van die ambities. Volgens de Oosterzeelse gemeenteraad is het moeilijk te verantwoorden dat lokale besturen enerzijds worden aangespoord om meer mensen op de fiets te krijgen, terwijl anderzijds de ondersteuning waarop ze daarvoor kunnen terugvallen onder druk komt te staan.
De vier fracties vragen daarom dat de Vlaamse Regering de verschillende aangekondigde besparingen niet uitsluitend vanuit budgettair oogpunt beoordeelt, maar ook rekening houdt met de mogelijke gevolgen voor de verkeersveiligheid en het fietsbeleid op het terrein.
Gezamenlijk signaal van de vier fracties
Opvallend aan het initiatief is dat de motie gezamenlijk werd ingediend en goedgekeurd door VOLUIT, pro9860, ZorgSaam en Groen. De vier gemeenteraadsfracties trekken daarmee samen aan de alarmbel over de toekomst van de Vlaamse ondersteuning voor fietsbeleid en verkeersveiligheid.
De goedkeuring van de motie maakt van Oosterzele naar alle waarschijnlijkheid het eerste lokale bestuur in Vlaanderen dat zich op deze manier gezamenlijk over de kwestie uitspreekt. Daarmee wil de gemeenteraad een duidelijk signaal geven aan de Vlaamse Regering dat de aangekondigde besparingen ook op lokaal niveau vragen oproepen.
De motie wordt overgemaakt aan de Vlaamse Regering, de bevoegde Vlaamse minister, de VVSG, Fietsberaad Vlaanderen en de Vlaamse Stichting Verkeerskunde. Op die manier wil de gemeenteraad zijn bezorgdheden onder de aandacht brengen van zowel de beleidsmakers als de organisaties die rechtstreeks bij de ondersteuning van lokale besturen betrokken zijn.
Besluit: Oosterzele vraagt duidelijkheid en garanties voor de toekomst
Met de gezamenlijke motie vraagt de Oosterzeelse gemeenteraad de Vlaamse Regering om de geplande stopzetting van de financiering van Fietsberaad Vlaanderen vanaf 2027 te heroverwegen en de gevolgen van de besparing bij de VSV concreet toe te lichten. De gemeente wil vooral vermijden dat waardevolle expertise verdwijnt en lokale besturen en scholen daardoor minder mogelijkheden krijgen om werk te maken van verkeersveiligheid.
De komende periode zal moeten uitwijzen hoe de Vlaamse Regering op die oproep reageert en welke toekomst de betrokken organisaties krijgen. Voor Oosterzele staat alvast één zaak centraal: wie van lokale besturen verwacht dat ze investeren in veilig fietsen en verantwoord verkeersgedrag, moet er ook voor zorgen dat ze daarvoor over voldoende kennis, middelen en ondersteuning kunnen beschikken.
