Het Lokaal Bestuur van Wetteren trekt naar het Grondwettelijk Hof om de ongelijke federale steunregeling rond zware pensioenlasten aan te vechten. Volgens het gemeentebestuur worden kleinere gemeenten structureel benadeeld in vergelijking met grote steden.
De federale overheid – lees België – ondersteunt lokale besturen bij de hoge pensioenfactuur. Dat klinkt goed, maar volgens het Wetters bestuur is die steun ongelijk verdeeld. Enkel gemeenten met meer dan 100.000 inwoners krijgen bijkomende middelen wanneer hun pensioenlasten zwaar doorwegen. Kleinere gemeenten, zoals Wetteren, vallen uit de boot, zelfs wanneer hun lasten relatief even zwaar zijn.
Wat zijn ‘zware pensioenlasten’?
Lokale besturen betalen een extra bijdrage wanneer de gezamenlijke pensioenlast voor hun gepensioneerde vastbenoemde personeelsleden hoger is dan de pensioenbijdragen die ze betalen voor de statutairen – de vastbenoemden – die nog in dienst zijn.
Met andere woorden: wanneer een gemeente relatief veel gepensioneerde statutairen heeft tegenover het aantal actieve vastbenoemde personeelsleden, stijgt de druk op de gemeentekas aanzienlijk. Vooral middelgrote en kleinere gemeenten worden hierdoor getroffen.
Toch voorziet de federale regeling enkel bijkomende steun voor steden met meer dan 100.000 inwoners. Dat betekent dat gemeenten met een kleinere bevolking, maar met een gelijkaardige pensioenproblematiek, geen extra middelen ontvangen.
“Dat is niet eerlijk”
Volgens schepen van Financiën Bram De Winne is dat onderscheid onrechtvaardig. “Dat is niet eerlijk. Daarom trekt ook de gemeente Wetteren naar het Grondwettelijk Hof. Wij vragen een gelijke behandeling, want elke gemeente telt. Ook Wetteren.”
De Winne, zelf jurist, benadrukt dat het hier niet om een symbolische stap gaat, maar om een principiële kwestie van rechtsgelijkheid. Het gemeentebestuur vindt dat de huidige regeling een arbitraire grens hanteert op basis van inwonersaantal, zonder rekening te houden met de reële pensioenlasten.
Volgens het bestuur kan die ongelijke behandeling op termijn wegen op investeringen, dienstverlening en de financiële ademruimte van kleinere lokale besturen.
Wat kan het Grondwettelijk Hof doen?
Het Grondwettelijk Hof – vroeger bekend als het Arbitragehof – is een bijzonder rechtscollege dat onder meer toeziet op de naleving van de bevoegdheidsverdeling tussen de federale Staat, de gemeenschappen en de gewesten.
Daarnaast waakt het Hof over de eerbiediging van grondwettelijke beginselen zoals gelijkheid en non-discriminatie. Het kan wetten, decreten en ordonnanties geheel of gedeeltelijk vernietigen of schorsen wanneer ze in strijd zijn met de Grondwet.
Door naar dit hoogste rechtsorgaan te stappen, vraagt Wetteren in essentie dat de federale regeling wordt getoetst aan het gelijkheidsbeginsel. Indien het Hof oordeelt dat het onderscheid tussen grote en kleinere gemeenten niet objectief en redelijk verantwoord is, kan de regeling worden vernietigd of aangepast.
Breder signaal van kleinere besturen
Wetteren staat niet alleen in deze juridische stap. Ook andere ‘kleine’ gemeenten zouden zich benadeeld voelen door de huidige regeling. Het dossier raakt aan een bredere discussie over de financiële houdbaarheid van lokale besturen, zeker nu de pensioenfactuur van statutair personeel in veel gemeenten blijft stijgen.
Voor Wetteren is het duidelijk: de strijd draait niet enkel om cijfers, maar om principe. “Wij vragen geen voorkeursbehandeling,” klinkt het bij het bestuur, “maar gelijke regels voor iedereen. Elke gemeente telt. Ook Wetteren.”
