Aan woonzorgcentrum Sint-Jozef in Haaltert is een nieuw erfgoedbord onthuld. Het bord vertelt het verhaal van de historische site en brengt de rijke geschiedenis, markante figuren en tradities opnieuw onder de aandacht. In 2024 werd al een gelijkaardig erfgoedbord geplaatst aan WZC Sint-Anna.
De wortels van WZC Sint-Jozef gaan terug tot het einde van de 19e eeuw. Liefdadigheid en onderwijs vormden toen de belangrijkste drijfveren achter de ontwikkeling van de site. “In 1881 werd gestart met een religieuze missie door de komst van vier religieuzen uit het klooster van Opbrakel, die zich toelegden op het onderwijs voor ‘de meiskes’”, vertelt Mark Beelaert, voorzitter van de Heemkundige Kring Haaltert.
Van onderwijs en weeshuis tot woonzorgcentrum
De site kende in de daaropvolgende jaren een verdere uitbreiding. In 1889 kwamen er onder meer een weeshuis, een gasthuis en opvangfaciliteiten voor arme mannen en vrouwen. De officiële ingebruikname van ‘’t Klüester op den Briel’, in de volksmond beter bekend als ‘’t oudmannekeshuis’, volgde in 1892.
De manier waarop er vandaag voor bewoners wordt gezorgd, verschilt sterk van de situatie van meer dan een eeuw geleden. Waar bewoners destijds in strikt gescheiden collectieve slaapzalen verbleven, staat de hedendaagse zorg veel meer in het teken van menselijke waardigheid, autonomie, privacy en persoonsgerichte ondersteuning.
Het nieuwe erfgoedbord maakt die evolutie zichtbaar en plaatst de huidige zorgsite in haar historische context.
Ook verhalen en bekende figuren krijgen een plaats
Het bord beperkt zich niet tot jaartallen en historische feiten. Ook de vele verhalen, figuren en tradities die deel uitmaken van het collectieve geheugen van Haaltert krijgen een prominente plaats. De geschiedenis van de site werd immers mee bepaald door grote en kleine gebeurtenissen. Zo boden de gebouwen tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1914 onderdak aan Duitse troepen.
Een van de meest opvallende figuren uit de geschiedenis van het rusthuis was Naren. Hij was jarenlang een vertrouwd gezicht en viel onder meer op doordat hij steevast zijn pijp uitkuiste met zijn opvallend lange nagels. Zijn naam en verhaal bleven zo sterk voortleven in de lokale traditie dat Naren door VTB-VAB werd vereeuwigd als een officiële Haaltertse reus.
Eerbetoon aan de Zusters van Sint-Franciscus
Ook de achterzijde van het erfgoedbord verdient bijzondere aandacht. Daar wordt hulde gebracht aan de Zusters van Sint-Franciscus, die een belangrijke rol speelden in de geschiedenis van de site. De band met Haaltert was bovendien bijzonder sterk. Door de jaren heen traden heel wat lokale meisjes toe tot de orde. Op het erfgoedbord kunnen bezoekers daarom ook de herkenbare kledij en de bijbehorende kappen van de zusters bekijken.
Op die manier wil het bord niet alleen informatie geven, maar ook herinneringen oproepen bij inwoners die de zusters en hun aanwezigheid in Haaltert nog uit eigen ervaring kennen.
Van historisch complex naar moderne zorgsite
WZC Sint-Jozef is ondertussen uitgegroeid tot een modern zorgcomplex met een uitgebreid aanbod. Naast woonzorg biedt de site onder meer assistentiewoningen, een dagverzorgingscentrum en kamers voor kortverblijf. De onthulling van het erfgoedbord vormt daarmee een symbolische verbinding tussen verleden en heden. De hedendaagse zorgsite bouwt verder op een geschiedenis die meer dan 140 jaar geleden begon.
Het project kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen de Heemkundige Kring Haaltert, Erfgoedcel Denderland, vzw Sint-Franciscus en ontwerper Staf Versavel. De officiële onthulling werd verzorgd door de directie van het woonzorgcentrum en de ontwerper. Met het nieuwe bord krijgt een stukje lokaal erfgoed een vaste en zichtbare plaats. Tegelijk onderstreept het initiatief het belang van samenwerking om het historische en culturele DNA van Haaltert te bewaren en door te geven aan toekomstige generaties.
