Hittestress, droogte en wateroverlast: het zijn geen verre toekomstscenario’s meer, maar concrete uitdagingen voor Sint-Lievens-Houtem en de omliggende regio. Met een nieuwe klimaatadaptatiescan wil de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) lokale besturen richting geven om hun grondgebied weerbaarder te maken tegen een veranderend klimaat. Daarom kwamen zij deze donderdag 26 maart 2026 langs om wat meer info te geven over wat er nodig is tegen 2050 in de regio Sint-Lievens-Houtem en Wetteren.
Visie 2050: duidelijke analyse en concreet actieplan
Een klimaatadaptatiescan analyseert hoe de regio de komende decennia geconfronteerd zal worden met klimaatverandering. Dit plan is opgesteld via data analyse,terreinbezoeken en overleg met lokale actoren om alle risico’s en mogelijke oplossingen in kaart te brengen. In het document stellen ze een duidelijke visie tegen 2050 voor, waarbij zowel de uitgebreide problemen die zich zullen vormen als mogelijke antwoorden centraal staan.
Het doel is helder: beide gemeenten klimaatbestendiger maken. Dit houdt ook een langetermijnactieplan in met concrete maatregelen en prioriteiten. Deze resultaten stelde de VMM de voorbije donderdag voor, samen met hun visie op mogelijke oplossingen. Belangrijk detail: deze voorstellen zijn niet bindend. De milieumaatschappij stelt een plan op voor elke gemeente en hoopt dat deze als leidraad kunnen dienen bij beleidskeuzes en investeringen rond klimaatadaptatie.
Vijf keer meer hittegolfdagen: “hitte-eilandeffect” wordt grote uitdaging
De analyse trekt verschillende conclusies, maar de sterke toename van hittestress springt er duidelijk uit. Tegen 2050 zal het aantal hittegolfdagen vijf keer meer voorkomen in vergelijking met de voorbije jaren.
Vooral dichtbebouwde gebieden blijken kwetsbaar. Daar kunnen temperaturen sterk oplopen doordat het ’s nachts onvoldoende afkoelt. Dit fenomeen, door de VMM omschreven als het hitte-eilandeffect, zorgt niet alleen voor minder comfort, maar brengt ook aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Bovendien zou de hittestress nog tot 40 procent toenemen.
De voorgestelde oplossingen zijn ingrijpend maar duidelijk: meer groen in de gemeenten. Betonnen oppervlakken en pleinen zouden plaats moeten maken voor groenere alternatieven. Daarnaast wordt voorgesteld om het aantal bomen aanzienlijk op te trekken, met meer bomen per inwoner dan de huidige norm van één boom per inwoner.
Zware droogte treft landbouw en natuur
Naast hitte zal ook droogte volgens de VMM een steeds groter probleem worden. De verwachting is dat de grondwaterstand tegen 2050 met 30 centimeter zal dalen.
De impact op de landbouw is bijzonder groot. Het aantal landbouwpercelen met zware droogtestress zou stijgen van 4,6 percelen vandaag tot maar liefst 22,7 percelen in 2050 – een vervijfvoudiging. Ook natuurgebieden zullen hierdoor steeds kwetsbaarder worden.
Volgens de VMM ligt een deel van het probleem bij de huidige waterhuishouding. Afvoerende systemen en rioleringen voeren water te snel af, waardoor het onvoldoende wordt vastgehouden in het landschap. Daardoor gaat kostbaar water verloren, terwijl het net nodig is in drogere periodes.
Toenemende wateroverlast: honderden gebouwen in risicogebied
Tegelijkertijd neemt ook het risico op wateroverlast sterk toe. Regenbuien worden volgens de studie intensiever, al niet noodzakelijk frequenter. Dit betekent dat water in kortere tijd in grotere hoeveelheden moet worden afgevoerd. De gevolgen zijn aanzienlijk. Tegen 2050 zouden meer dan 831 gebouwen een redelijke kans hebben op overstroming. In Sint-Lievens-Houtem alleen al gaat het om 326 gebouwen. Vooral laaggelegen zones langs rivieren of kanalen zoals de Schelde lopen het grootste risico. De oplossingen die de VMM naar voren schuift, zijn relatief eenvoudig maar doeltreffend: extra buffering voorzien. Denk aan grachten, hemelwaterputten en andere opvangsystemen waar water tijdelijk kan worden opgeslagen. Daarnaast worden bronmaatregelen zoals wadi’s en infiltratiepoelen sterk aanbevolen. Opvallend is dat deze maatregelen niet alleen helpen tegen wateroverlast, maar ook een belangrijke rol spelen in de strijd tegen droogte.
Niets doen is geen optie
De boodschap van de Vlaamse Milieumaatschappij is bijzonder duidelijk: niets doen is geen optie. Zonder bijkomende ingrepen zal niet alleen de leefkwaliteit achteruitgaan, maar komt
ook het klimaat zelf verder onder druk te staan. Bovendien zullen economische activiteiten, zoals landbouw, zware klappen krijgen en zullen de schadekosten aanzienlijk oplopen.
Het debat gaat dus niet langer over de vraag óf er moet worden ingegrepen, maar wanneer en hoe. Hoe sneller er actie wordt ondernomen, hoe haalbaarder en betaalbaarder de oplossingen blijven.
Om lokale besturen daarbij te ondersteunen, bevat het plan ook een uitgebreid actieplan met verschillende ambitieniveaus. Die tonen aan welke inspanningen nodig zijn om bepaalde doelstellingen of grenswaarden te halen. Met andere woorden: de gemeenten krijgen een duidelijke leidraad aangereikt.
Opvallend tijdens de voorstelling was de beperkte aanwezigheid vanuit het bestuur van Sint-Lievens-Houtem. Enkel de voorzitter van de gemeenteraad Fabian Mory was aanwezig. De burgemeester, nochtans bevoegd voor onder meer klimaat, energie en leefmilieu, tekende niet present alsook niemand van de oppositie.
Heldere conclusie: voorbereid zijn is een noodzaak
Hoewel de voorstellen niet bindend zijn, maken ze één zaak glashelder: met gerichte maatregelen en een doordachte strategie kan de regio zich wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Tegelijk is het duidelijk dat het geen eenvoudige opdracht wordt. De problematiek is complex en zal nog heel wat inspanningen vergen.
Toch laat de studie weinig ruimte voor twijfel. De boodschap is scherp en ondubbelzinnig: voorbereid zijn op klimaatverandering is geen luxe, maar een absolute noodzaak voor de toekomst van Sint-Lievens-Houtem, Wetteren en de bredere regio.
Interesse?
Het document vind u hier
Dit is de website
