Het Doormansbos blijft voor gemeenteraadslid Paul Haustraete (LEEF!) hét zorgenkind binnen het Herzeelse natuurbeleid. Wat ooit een charmant stukje groen moest worden, is vandaag verworden tot een onbetreedbare jungle van metershoge netels, bramen en woekerend struikgewas. “Zelfs een avonturier zou zich hier twee keer bedenken,” klinkt het in de gemeenteraad.
Toch kijkt Haustraete niet weg van het probleem. LEEF! schuift een opvallende en tegelijk ambitieuze piste naar voren: varkens als natuurlijke beheerders.
Varkens als bosbeheerders: van woelers tot ecosysteemherstellers.
Niet zomaar varkens, benadrukt LEEF!, maar robuuste buitenrassen zoals Berkshire, Husumer en Duroc. Dieren die het hele jaar in open lucht leven én bekendstaan als krachtige terreinverzorgers.
Volgens Haustraete biedt de inzet van zulke varkens meerdere voordelen:
- Ze eten kruiden, inclusief wortels, waardoor hardnekkige woekeraars verdwijnen.
- Ze wroeten de bodem om, wat nieuwe open plekken creëert.
- Ze helpen natuurlijke verjonging op gang brengen, iets wat machines of schapen volgens LEEF! niet kunnen evenaren.
- Ze nemen het op tegen invasieve exoten zoals reuzenberenklauw en reuzenbalsemien.
In theorie levert dit een ecologische win-win op: minder fossiele brandstoffen nodig, behoud van de bodemstructuur en binnen twee jaar een toegankelijker bos waarin wandelpaden en rustplekken kunnen verschijnen.
De voorwaarden zijn duidelijk: een degelijke omheining en een landbouwer die bereid is te investeren in het experiment.
College reageert terughoudend: “Voordelen niet bewezen”
Maar of de meerderheid staat te springen voor zo’n experiment? Schepen An Van Ruyskensvelde (Open Vld) tempert het enthousiasme.
Ze verwijst naar lopende gesprekken met Bosgroep Oost-Vlaanderen om Herzeelse bossen beter met elkaar te verbinden. Het Doormansbos staat daarbij op de lange termijn gepland als locatie voor een wandelpad, maar concrete plannen zijn er nog niet.
Het idee van natuurlijke begrazing met varkens werd bovendien afgetoetst bij het Agentschap Natuur en Bos, en daar kreeg het voorstel weinig steun.
De redenen:
- Het ecologisch voordeel is onvoldoende bewezen.
- Varkens zijn allerminst kieskeurig: ze eten niet alleen exoten, maar ook inheemse soorten.
- Door hun wroetgedrag kunnen ze de verspreiding van sommige exoten zelfs versnellen, in plaats van afremmen.
Met andere woorden: het experiment kan even goed meer kwaad dan goed doen.
Een bos dat wacht op richting.
Het resultaat? Het Doormansbos blijft voorlopig wat het nu is: een dicht, bijna ondoordringbaar stuk groen, zonder beheersplan, zonder wandelpaden en zonder uitzicht op snelle verbetering.
Het varkensplan van LEEF! zorgde voor debat en verbeelding, maar voorlopig blijft het bij een idee dat botst op regelgeving en scepsis.
Tot er een gedragen visie komt, blijft het Doormansbos dus het groene probleemkind van Herzele – een plek met veel potentieel, maar nog zonder pad naar herstel.
