In Bavegem wordt een historisch hoofdstuk afgesloten: de Houtemse gemeenteraad heeft beslist om het tracé van de vroegere ligging van voetweg nr. 44 en delen van voetwegen nrs. 43, 45 en 46 officieel af te schaffen. Aanleiding is een omgevingsvergunningsaanvraag van het architectenbureau Delafontaine uit Roeselare, ingediend in opdracht van nv INEX, gevestigd in de Meuelstraat 19 in Bavegem. Tijdens de voorbereiding van dat dossier werd vastgesteld dat zich onder de bestaande bedrijfsgebouwen en op de terreinen van INEX nog steeds restanten van voormalige voetwegen bevinden.
Hoewel deze voetwegen decennialang geleden hun functie verloren en volledig werden overbouwd, werd er destijds geen procedure opgestart om ze officieel af te schaffen. Met de gemeenteraadsbeslissing wordt deze historische nalatigheid nu rechtgezet.
Voetwegen historisch aanwezig, maar al lang verdwenen onder bedrijfsinfrastructuur.
In het verleden maakte een netwerk van voetwegen verbindingen mogelijk tussen hoeves, dorpskernen en landbouwgronden. Ook in en rond de huidige bedrijfssite van zuivelproducent INEX liepen dergelijke trage wegen. In de loop der jaren breidde het bedrijf zijn infrastructuur uit, waardoor de oorspronkelijke tracés geleidelijk verdwenen. De vroegere voetwegzate loopt vandaag volledig doorheen het bedrijfsterrein en zelfs onder de bestaande fabrieksgebouwen.
De restanten van voetwegen 43, 44, 45 en 46 zijn daardoor noch zichtbaar, noch toegankelijk. Ze sluiten op geen enkel ander wandel- of wegennet meer aan en kunnen door hun ligging binnen de bedrijfssite door niemand worden gebruikt. Het gaat volgens de toelichting om “restanten van voetwegen die in het kader van de ruilverkaveling werden afgeschaft binnen het ruilverkavelingsblok, maar waarbij het RVK-comité geen uitspraken deed over de resttracés buiten dat blok.” Daardoor bleven deze juridische restanten ondanks hun feitelijke verdwijning op papier bestaan.
Planvorming en juridische regularisatie.
Naar aanleiding van de omgevingsvergunningsaanvraag van INEX liet het bedrijf een opmeting en plan van opheffing opmaken. Op 9 september 2025 werkte Delafontaine Architecten bv uit Roeselare een gedetailleerd plan uit waarop de af te schaffen voetweg 44 en de delen van voetwegen 43, 45 en 46 werden aangeduid in blauwe kleur. Dit plan maakt integraal deel uit van het regularisatiedossier dat aan de gemeenteraad werd voorgelegd.
Het stadsbestuur werd verzocht om de formele procedure op te starten om deze restanten van gemeentewegen officieel af te schaffen, aangezien de oorspronkelijke huidige ligging geen enkel nut meer heeft.
Schepen Tim De Groote (NH): “Beslissing volledig conform Gemeentewegendecreet”
Tijdens de gemeenteraad gaf schepen van Openbare Werken Tim De Groote (NH) een uitgebreide toelichting bij de beslissing. Hij verwees daarbij naar de vijf fundamentele doelstellingen van het Decreet houdende de gemeentewegen van 3 mei 2019, dat de leidraad vormt bij elke wijziging, verplaatsing of afschaffing van een gemeenteweg.
“De zate van de oorspronkelijke ligging van de voetwegen 43, 44, 45 en 46 werd in de loop van de jaren overbouwd met bedrijfsgebouwen. Een procedure over afschaffing van deze voetwegen werd toen niet gevoerd. De afschaffing voldoet aan de doelstellingen en principes van het Gemeentewegendecreet,” licht De Groote toe.
De schepen overliep de vijf wettelijke toetsingscriteria en de redenen waarom aan elk ervan voldaan wordt:
- Algemeen belang centraal: Wijzigingen aan het gemeentelijk wegennet dienen steeds het algemeen belang. Deze voetwegen vervullen al decennialang geen publieke functie meer.
- Afschaffing enkel mits afdoende motivatie: Door hun ligging onder bedrijfsgebouwen en binnen een afgesloten industriële site is er een duidelijke en zwaarwichtige motivatie tot afschaffing.
- Verkeersveiligheid en ontsluiting verzekerd: De afschaffing heeft geen impact op de ontsluiting van aanpalende percelen en geen enkel gevolg voor de verkeersveiligheid.
- Geen grensoverschrijdende impact: De wijziging heeft geen effecten buiten de gemeentegrenzen.
- Huidige en toekomstige generaties niet benadeeld: De voetwegen hebben geen actuele functie en kunnen ook nooit meer functioneel worden, waardoor er geen nadeel is voor toekomstige generaties.
“De af te schaffen voetwegen zijn restanten zonder betekenis. Ze sluiten nergens op aan en kunnen door niemand gebruikt worden, gezien ze binnen de bedrijfssite van Inex gelegen zijn en onder gebouwen van het bedrijf. De ontsluiting van de aanpalende percelen blijft gegarandeerd en de wijziging heeft geen enkele impact op de verkeersveiligheid. Er zijn ook geen alternatieven om de voetwegen te verplaatsen of verkrijgbaar te maken,” aldus De Groote.
Geen waardevermeerdering: wegen reeds rechtsgeldig overbouwd.
Volgens artikel 28 van het Gemeentewegendecreet kan een wijziging of afschaffing van een gemeenteweg aanleiding geven tot een waardevermeerdering of waardevermindering van de betrokken gronden. Hier is dat echter niet aan de orde.
De schepen verduidelijkte waarom:
- De voetwegen zijn feitelijk verdwenen doordat er infrastructuren werden aangelegd.
- De overbouw gebeurde met rechtsgeldige en niet-vervallen bouwvergunningen, afgeleverd tussen 1956 en 2007.
- De waardevermeerdering wordt geacht nihil te zijn wanneer de weg reeds verdwenen is door vergunde overheidshandelingen uitgevoerd vóór 1 september 2019.
- De wegbedding behoort toe aan nv INEX, waardoor er geen venale grondwaarde speelt.
“De afschaffing van deze delen van voetwegen zal geen enkel gevolg hebben voor de actuele functie van de voetweg, aangezien deze voetwegen momenteel geen enkele functie meer hebben. De behoeften van toekomstige generaties worden hierbij niet in het gedrang gebracht,” besluit De Groote.
Regelgeving haalt papieren realiteit in.
Met deze beslissing volgt de gemeenteraad de decretale bepalingen, regulariseert zij de feitelijke situatie die al meer dan zestig jaar bestaat en worden de papieren restanten van de voetwegen definitief geschrapt.
De afschaffing wordt opgenomen in het gemeentelijk register van gemeentewegen en bezorgt de gemeente én het bedrijf duidelijkheid voor de toekomst. Hiermee wordt een administratieve achterstand weggewerkt en komt er een einde aan een juridisch-technisch erfenisdossier dat al generaties aansleepte.
De trage wegen 43, 44, 45 en 46 verdwijnen daarmee officieel uit het straatbeeld én uit de archiefplannen — al waren ze in werkelijkheid al lang verleden tijd.
