Tijdens de gemeenteraad van afgelopen dinsdag is onverwacht commotie ontstaan bij de bespreking van de retributie op de inname van openbaar domein. Wat aanvankelijk een technisch agendapunt leek, bleek volgens oppositieraadslid Reinold De Vuyst (N-VA) ook van toepassing te zijn op de terrassen van cafés. De Vuyst, zelf bezieler van ’t Aygems Cafétje, reageerde scherp en bestempelde de maatregel meteen als een “terrasbelasting”.
Volgens De Vuyst bestaat het reglement op de inname van openbaar domein al sinds 2019, maar was het oorspronkelijk bedoeld voor tijdelijke innames zoals bouwkranen, werfcontainers of andere constructies die langere tijd op straat blijven staan. Hij verwijst daarbij naar een concreet dossier in de Nieuwstraat in Mere, waar een bouwkraan na een faillissement langdurig bleef staan. “In die context is destijds beslist om een vergoeding per ingenomen vierkante meter in te voeren,” aldus De Vuyst. Voor een jaarlijkse inname bedraagt die retributie 20 euro per vierkante meter.
“Horecaterrassen vielen hier nooit onder”
Volgens De Vuyst is het echter onjuist dat deze vergoeding ook zou gelden voor horecaterrassen. “Schepen Marleen Lambrecht (CD&V) liet uitschijnen dat deze retributie vroeger wel werd aangerekend en enkel tijdens corona werd opgeschort, maar dat klopt niet,” stelt hij. “Na navraag bij de financiële dienst blijkt dat geen enkele horecazaak ooit zo’n retributie heeft betaald.”
De Vuyst waarschuwt dat de maatregel een vijftal cafés zou kunnen treffen, met name in Mere, Burst en Aaigem. Vooral ’t Aygems Cafétje, waar hij zelf bij betrokken is, zou zwaar getroffen worden omdat het café over het grootste terras beschikt. “Voor ons zou de kost kunnen oplopen tot zo’n 2.500 euro per jaar,” becijfert hij. “Dat is geen detail.”
Hij benadrukt daarbij het bredere maatschappelijke belang van cafés. “Zij zijn het kloppend hart van het dorpsleven, ondersteunen het verenigingsleven en werken samen met lokale leveranciers. Zo’n maatregel is niet alleen oneerlijk, maar ook contraproductief.”
“Symboliek is nefast”
De Vuyst noemt de financiële opbrengst voor de gemeente verwaarloosbaar. “Het gaat om een peulschil in de begroting, maar de symboliek is bijzonder slecht. In veel Vlaamse gemeenten worden horecaterrassen net bewust niet belast, precies om het lokale sociale leven te ondersteunen.”
Ook uitbater Jonathan Van Daele van ’t Aygems Cafétje deelt die bezorgdheid. “2.500 euro is geen klein bedrag,” zegt hij. “Wat ik bovendien niet normaal vind, is dat een kermis buiten schot blijft. Daar wordt ook geld verdiend, toch?”
Volgens Van Daele kan de extra kost hem zelfs dwingen om de omvang van zijn terras te herbekijken. “Een groter terras betekent ook extra personeel. Dat is nu net iets wat ik niet wil schrappen. Ik wil mensen dit terras kunnen blijven aanbieden.”
Schepen Meerpoel nuanceert.
Schepen van Lokale Economie Nico Meerpoel (CD&V) nuanceert de kritiek en benadrukt dat het niet om een nieuwe belasting gaat. “Het klopt dat terrassen die effectief gebruikmaken van openbaar domein onder deze retributie vallen, maar dat is geen nieuw principe,” stelt hij. “Deze maatregel werd net voor corona ingevoerd. Tijdens de pandemie, toen iedereen verplicht buiten op het terras moest zitten, is er bewust voor gekozen om ze niet toe te passen.”
Volgens Meerpoel is de maatregel opnieuw opgenomen bij de herziening van de retributies en belastingen in het kader van het meerjarenplan. “Veel retributies waren jarenlang niet geïndexeerd of zelfs volledig uitgedoofd. De financiële dienst heeft gevraagd om dat opnieuw te bekijken. Wat we nu doen, is bestaande regels opnieuw activeren,” klinkt het.
De schepen wijst er bovendien op dat het bedrag per vierkante meter in lijn ligt met dat in buurgemeenten. “Ook particulieren betalen wanneer ze openbaar domein innemen, bijvoorbeeld voor containers bij verbouwingen of verhuizingen. Het principe is dus niet uitzonderlijk.”
Politiek debat nog niet afgesloten.
Het debat lijkt daarmee nog niet beslecht. Waar het bestuur spreekt over het consequent toepassen van bestaande regels, vreest de oppositie voor een rem op het lokale horecaleven. Of de retributie effectief zal worden toegepast op alle betrokken cafés, en of er nog bijsturing komt, zal in de komende maanden duidelijk worden. Eén ding is zeker: wat begon als een technische bespreking, is uitgegroeid tot een gevoelig politiek en maatschappelijk dossier.
