De gemeente Sint-Lievens-Houtem stond de voorbije maanden onder verhoogde aandacht nadat Audit Vlaanderen er een forensische audit uitvoerde. Zo’n audit is een uitzonderlijke en ingrijpende maatregel, die enkel wordt opgestart wanneer er ernstige aanwijzingen zijn van mogelijke fraude, belangenvermenging of misbruik van overheidsgeld. Intussen is het eindverslag van Audit Vlaanderen bekendgemaakt en dat brengt duidelijkheid: er is geen sprake van fraude of gesjoemel met overheidsgelden. Wel werden in een beperkt aantal dossiers procedurele vormfouten vastgesteld. Het gemeentebestuur reageert opgelucht, maar ook strijdvaardig, en benadrukt zijn bestuursstijl van nabijheid en toegankelijkheid.
Uitzonderlijke audit na vermoedens van onregelmatigheden.
Audit Vlaanderen voerde de voorbije maanden een forensische audit uit bij de gemeente Sint-Lievens-Houtem. Volgens bronnen richtte het onderzoek zich op mogelijke onregelmatigheden bij aanbestedingen. Het gemeentebestuur had in dat kader een advocaat aangesteld om de belangen van de gemeente te verdedigen en toe te zien op een correcte procedure.
Een forensische audit wordt niet lichtzinnig opgestart. Audit Vlaanderen zet dit zware instrument enkel in wanneer er ernstige aanwijzingen zijn van fraude, belangenvermenging of misbruik van overheidsgeld. Dat het onderzoek werd opgestart, zorgde dan ook voor ongerustheid en vragen binnen en buiten de gemeente.
Volgens interne bronnen zou het onderzoek zich vooral hebben toegespitst op mogelijke onregelmatigheden bij openbare aanbestedingen binnen de gemeente. Audit Vlaanderen zelf wou daar in een eerdere fase geen verdere commentaar op geven. Het gemeentebestuur bevestigde wel dat Audit Vlaanderen “een aantal documenten heeft opgevraagd en gesprekken heeft gevoerd met personeelsleden”, maar benadrukte toen al dat het volledig meewerkte aan het onderzoek.
“We willen dit dossier op een serene manier laten behandelen,” klonk het destijds in een korte reactie. “De advocaat werd aangesteld om de belangen van de gemeente te verdedigen en om te waken over de correcte procedure.”
Verslag nu officieel overgemaakt aan de gemeente.
Vorige week werd de gemeente Sint-Lievens-Houtem officieel in kennis gesteld van het verslag van Audit Vlaanderen. Dat verslag schept duidelijkheid over de bevindingen van het uitgebreide onderzoek, dat meer dan een jaar in beslag nam.
Het belangrijkste besluit is helder: er is geen sprake van enige fraude, misbesteding van overheidsgelden of ‘gesjoemel’ met overheidsopdrachten. Wel stelt Audit Vlaanderen vast dat er binnen de complexe wetgeving inzake overheidsopdrachten enkele vormfouten zijn gebeurd.
Meer bepaald maakt het verslag melding van procedurele fouten in aanbestedingsdossiers voor de winterjaarmarkt. Zodra het gemeentebestuur hiervan op de hoogte werd gebracht, zijn onmiddellijk de nodige maatregelen genomen om dergelijke fouten in de toekomst te vermijden.
Bestuur ziet audit als kans tot verbetering.
Het gemeentebestuur benadrukt dat het de audit zal aangrijpen om bepaalde processen waar mogelijk verder aan te scherpen. Tegelijk blijft het bestuur vertrouwen uitspreken in de eigen diensten.
“Onze gemeente zal deze audit aangrijpen om bepaalde processen waar mogelijk meer aan te scherpen. Wel blijft zij hiervoor in volle vertrouwen op haar diensten rekenen, die elke dag het beste van zichzelf geven voor onze gemeente en haar inwoners,” klinkt het.
De gemeentelijke administratie behandelt jaarlijks tientallen dossiers om de ambitieuze plannen voor Sint-Lievens-Houtem te realiseren. Dat Audit Vlaanderen na meer dan een jaar onderzoek uiteindelijk in slechts twee dossiers vormfouten heeft vastgesteld, wordt door het bestuur gezien als een bevestiging van de inzet en correctheid van zowel administratie als beleid. Volgens het gemeentebestuur toont het verslag “een administratie en een bestuur dat zich inzet voor zijn burgers en ondernemers”.
Discussie over nabijheid en belangenvermenging.
In het verslag stelt Audit Vlaanderen dat, om elke schijn van belangenvermenging te voorkomen, de burgemeester en schepenen zich afzijdig zouden moeten houden van alle vragen van burgers of bedrijven die ze kennen. Met die aanbeveling gaat het gemeentebestuur echter niet akkoord.
“In een kleine gemeente als Sint-Lievens-Houtem kent bijna iedereen iedereen en is het net een sterkte dat bestuurders en burgers dicht bij elkaar staan en dat onze bestuurders aanspreekbaar en toegankelijk zijn,” klinkt het. Volgens het bestuur is die nabijheid een essentieel onderdeel van de lokale bestuurscultuur.
Het gemeentebestuur benadrukt dat het binnen het wettelijk kader blijft meedenken en meewerken aan oplossingen voor de problemen waarmee inwoners en bedrijven geconfronteerd worden. Vanuit de visie en doelstelling om een toegankelijke en burgernabije dienstverlening te voorzien, staat de gemeente dicht bij haar burgers en zijn ook de bestuurders aanspreekbaar.
“Wij gaan onze bestuursstijl niet veranderen. Wij gaan een bestuur blijven dat aanspreekbaar is en zich inzet voor alle Houtemnaren,” luidt het duidelijk.
Zorg om perceptie van partijdigheid.
Toch is er ook kritiek op bepaalde passages in het verslag. Het gemeentebestuur betreurt dat in het verslag rond enkele dossiers een zweem van partijdigheid of belangenvermenging wordt gecreëerd, terwijl er volgens het bestuur geen enkel concreet voorbeeld wordt gegeven van fraude of persoonlijk voordeel.
“We zullen onze deontologische code herevalueren in het licht van dit verslag zonder evenwel onze bestuursstijl te verloochenen,” stelt het bestuur. “We zien in het verslag immers niet één voorbeeld van fraude of persoonlijk voordeel.”
Het bestuur geeft aan dat het aan Audit Vlaanderen heeft proberen uit te leggen wat hun manier van besturen is: dicht bij de burger staan. Die aanpak wil men ook in de toekomst blijven hanteren.
Blik op de toekomst.
De gemeente Sint-Lievens-Houtem benadrukt dat ze zich ook in de toekomst zal blijven inzetten voor haar burgers en ondernemers, en oplossingen zal blijven zoeken voor de problemen waarmee zij geconfronteerd worden. Dat engagement wil het bestuur blijven opnemen binnen het wettelijk kader, met het oog op het algemeen belang en voor alle Houtemnaren, zonder onderscheid.
Het verslag van Audit Vlaanderen zal op de eerstvolgende gemeenteraad van 25 februari geagendeerd worden ter bespreking. Die zitting belooft een belangrijk moment te worden om het dossier publiek te duiden en verdere stappen toe te lichten.
Besluit.
De forensische audit van Audit Vlaanderen in Sint-Lievens-Houtem heeft geen fraude of misbruik van overheidsgelden aan het licht gebracht, maar wel enkele procedurele vormfouten bij aanbestedingen. Het gemeentebestuur erkent die vaststellingen, heeft al maatregelen genomen en ziet de audit als een kans om processen verder te verbeteren. Tegelijk verdedigt het bestuur met overtuiging zijn nabij en toegankelijk bestuursmodel, dat volgens hen net de kracht vormt van een kleine gemeente. Met de bespreking van het verslag op de gemeenteraad van 25 februari wordt een volgende stap gezet in een dossier dat veel stof deed opwaaien, maar uiteindelijk vooral duidelijkheid heeft gebracht.
