De twee historische beelden die achteraan onder het kruis staan op de begraafplaats van Oordegem, zijn in hun oude luister hersteld. Het was schepen van begraafplaatsen Isabelle Derder (CD&V) die samen met initiatiefnemer en ereschepen Robert De Mulder en restaurateur Jeroen Boel uit Sint-Niklaas de gerestaureerde beelden officieel voorstelde. Het project was al enkele jaren in voorbereiding, en het resultaat mag er zijn: twee prachtig opgeknapte beelden die opnieuw de aandacht trekken van elke bezoeker die de begraafplaats betreedt.
Een dossier dat jaren rijpte.
Het dossier om de beelden te laten restaureren werd ongeveer drie jaar geleden opgestart onder leiding van gewezen en ereschepen Robert De Mulder, samen met ereburgemeester Roland Uyttendaele.
“Toen onze Leedse kerkhoven door onze gemeentediensten prachtig herlegd werden, stonden de beelden en het oude kruis – waar destijds een Jezusbeeld aan hing – er erbarmelijk en vervallen bij,” vertelt De Mulder. “We vonden dat ook deze beelden in hun oorspronkelijke staat moesten worden hersteld. Daarom besloot ik samen met gewezen burgemeester Uyttendaele om het initiatief te nemen om de restauratie op te starten en alles in het werk te stellen om de beelden te laten opknappen. Nu, drie jaar later, pronken ze bijzonder mooi op hun volledig vernieuwde plaats. Dat vervult me met fierheid.”
Perfecte timing voor Allerheiligen.
De voltooiing van de restauratie kon haast niet beter getimed zijn: vlak voor het feest van Allerheiligen, een periode waarin velen hun dierbaren herdenken en de begraafplaats bezoeken.
Schepen Isabelle Derder toonde zich dan ook bijzonder tevreden over het resultaat:
“Het eindresultaat is ronduit prachtig. Van zodra je de begraafplaats oploopt, wordt je aandacht onmiddellijk getrokken naar de beelden. Door hun nieuwe kleuren en de frisse uitstraling komen ze echt tot leven. We zijn oprecht tevreden met de manier waarop de restauratie is verlopen. We willen Jeroen Boel enorm bedanken voor zijn vakwerk: hij heeft de beelden echt een tweede leven gegeven. Ze waren in bijzonder slechte staat, maar nu kunnen ze opnieuw vele jaren pronken op deze begraafplaats.”
Volledige heraanleg van de nis en omgeving.
De nis waarin de beelden staan stond al geruime tijd leeg en had dringend nood aan vernieuwing. Naast de restauratie van de beelden werd er ook een volledig nieuw houten kruis geplaatst.
“Het kruis is nieuw en vervaardigd uit materiaal dat op natuurlijke wijze zal verweren, zodat het na verloop van tijd een mooie grijze kleur krijgt,” aldus schepen Derder. “We voorzien binnenkort ook verlichting zodat de beelden nog mooier in het oog zullen springen, zeker ’s avonds. Daarnaast kregen ook de palen een verflaag, werd de dakconstructie boven de nis vernieuwd zodat alles stevig en duurzaam is, en werd de vloer waarop de beelden staan volledig heraangelegd.”
Beelden met een eeuwenoude geschiedenis.
Volgens het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium dateren de beelden uit het begin van de 19de eeuw. Restaurateur Jeroen Boel vertelt over de historische achtergrond:
“Wat je hier ziet, is eigenlijk een restant van een groter geheel. Er bestaat een zwart-witfoto uit 1949 waarop te zien is dat de beelden destijds beschilderd waren. Er is een vermoeden dat deze beelden ooit achter de kerk stonden en later naar deze begraafplaats zijn overgebracht. Voor de restauratie hebben we ervoor gekozen om het geheel eerder sober te houden, zodat het past bij de serene sfeer van de begraafplaats.”
Het oorspronkelijke Christusbeeld, dat vroeger aan het kruis hing, is helaas verloren gegaan. Toch bleven de twee overgebleven beelden vrij intact. “Ik vond dat ze nog in een vrij goede staat waren,” vervolgt Boel. “Er waren zeer weinig stukken die verdwenen waren of grote barsten vertoonden. Het grootste werk bestond uit het verwijderen van de verschillende lagen verf die in de loop der jaren waren aangebracht, vaak met verf die niet authentiek of esthetisch verantwoord was.”
Intensieve restauratie met oog voor detail.
Boel licht het technische restauratieproces toe:
“We hebben eerst geprobeerd om de verflagen te verwijderen met een chemisch middel, maar dat bleek niet voldoende effectief. Daarom moesten we overschakelen op een arbeidsintensievere methode met een warmtepistool, zodat we met een krabbertje laag per laag de verf konden verwijderen. Dat was een zeer intensieve klus, die veel geduld en precisie vereiste. De voeten van het mannelijk beeld waren afgebroken, maar die konden we verlijmen. Daarna volgde de afwerking door de beelden te herschilderen met een dampdoorlatende, maar tegelijk vochtwerende verf van zeer hoge kwaliteit. Die verf zal niet afbladderen, zelfs niet als er vocht in het beeld zou dringen. In totaal hebben we met twee mensen gedurende zes dagen keihard gewerkt aan dit project.”
Erfgoed dat opnieuw waardigheid uitstraalt.
Met de voltooiing van dit project is een belangrijk stukje Leeds erfgoed in ere hersteld. Dankzij de inzet van ereschepen Robert De Mulder, ereburgemeester Roland Uyttendaele, schepen Isabelle Derder, restaurateur Jeroen Boel en de gemeentediensten, kunnen de inwoners van Oordegem opnieuw genieten van een prachtig en respectvol gerestaureerde hoek van hun begraafplaats.
De beelden, die jarenlang vervallen en vergeten stonden, hebben hun waardigheid en symbolische kracht teruggevonden. Ze vormen opnieuw een serene blikvanger voor iedereen die de begraafplaats betreedt — een tastbare herinnering aan de geschiedenis, het vakmanschap en het respect voor het verleden.
Of, zoals initiatiefnemer Robert De Mulder het samenvat:
“Het doet me enorm veel deugd om te zien dat dit erfgoed opnieuw tot leven is gekomen. Het is niet enkel een restauratie, maar ook een eerbetoon aan de mensen die hier rusten, en aan de generaties die ons zijn voorgegaan. Net op tijd voor Allerheiligen staan ze er weer — fier, waardig en vol betekenis.”
